80-იანი წლების საშინელებათა ფილმები: დროის გამოცდას გაუძლებული კლასიკა

ყოველთვის მიყვარდა საშინელებათა ჟანრი. ჩემი მშობლები არ მიკრძალავდნენ თითქმის არაფრის ყურებას, მაგრამ მათ არ სურდათ, რომ საშინელებათა ფილმებს გავკარებოდი, რამაც ის ჩემს ახალგაზრდულ ცხოვრებაში ყველაზე მნიშვნელოვან რამედ აქცია. ათწლეულების განმავლობაში ვუყურებდი ამ ჟანრის ფილმებს და ვხედავდი, თუ როგორ გადიოდა ის მრავალ ფაზას. მიუხედავად იმისა, რომ მიმაჩნია, რომ ახლანდელი ფილმების ნაკადი ლეგენდარულ ეტაპზეა, 80-იან წლებს რაღაც განსაკუთრებული ხიბლი აქვს. 80-იან წლებში გამოსული საშინელებათა ფილმების უზარმაზარი რაოდენობა გასაოცარია, ამიტომ წარმოუდგენლად რთულია ჩემი ფავორიტების შევიწროება. ვისურვებდი, შემეძლო 80-იანი წლების 50 საუკეთესო საშინელებათა ფილმის ჩამოთვლა, მაგრამ ეს ძალიან ბევრ შრომას მოითხოვს, ამიტომ ათზე ვჩერდები. ცხადია, ზოგიერთი ცნობილი ფილმი ამ სიაში ვერ მოხვდება და მიუხედავად იმისა, რომ ყველა მიყვარს, ქვემოთ მოცემული ათი კიდევ უფრო მეტად მიყვარს. ეს არის ჩემი „დაუსახლებელი კუნძულის“ სია 80-იანი წლების საუკეთესო საშინელებათა ფილმების. ჩემმა სიყვარულმა „საზაფხულო ბანაკის“ (Sleepaway Camp) მიმართ, რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნამუშევარი ათეულიდან ამოაგდო, მაგრამ 80-იანი წლების საშინელებათა ჟანრზე საუბარი მისი არჩათვლით შეუძლებელია. საკულტო კლასიკა სლეშერის ჟანრიდან მოგვითხრობს ახალგაზრდა ანჯელა ბეიკერისა (ფელისა როუზი) და მისი ბიძაშვილის, რიკის (ჯონათან ტირსტენი) შესახებ, რომლებიც ზაფხულისთვის ბანაკში მიდიან. მორცხვ და ჩაკეტილ ანჯელას უჭირს მეგობრების შეძენა, თუმცა მას არჩევანიც ეწურება, რადგან სერიული მკვლელი ბანაკის მონაწილეებსა და მრჩევლებს ხოცავს. „საზაფხულო ბანაკს“ ხშირად შეცდომით „პარასკევი 13“-ის კლონად მოიხსენიებენ, თუმცა გარემოს გარდა, ისინი სრულიად განსხვავებული ფილმებია. მე არარონულად მიყვარს უცნაური სცენარული გადაწყვეტილებები და თავისებური შესრულება, მაგალითად, ანჯელას დეიდა მარტასი (დეზირე გოულდი), რომლის ხილვაც იმდენად შემაშფოთებელია, რომ ამის ახსნა მხოლოდ თერაპიას შეუძლია. ეს არის ცხელებიანი სიზმარი ველური მკვლელობებით, რომელიც არაფერს იკლებს, და მე ამ ფილმს ისევ და ისევ ვუყურებდი, მაშინაც კი, თუ მას არ ექნებოდა დასასრული, რომელიც ეკრანზე გაშეშებულს დამტოვებდა. მხიარული, გადაჭარბებული და გროტესკული ყველა საჭირო მომენტში, „კრიპშოუ“ (Creepshow) არის დროული საშინელებათა ანთოლოგია, რომელსაც ყოველთვის ვუბრუნდები. ჯორჯ ა. რომეროსა და სტივენ კინგის საშინელებათა ოცნების გუნდი წარმოგიდგენთ ხუთ საშინელ ამბავს 1950-იანი წლების დასაწყისის EC ჰორორ კომიქსების სტილში. გადარჩენის მაჩვენებელი დაბალია, სპეცეფექტები გადაჭარბებულია და ის სახალისოა თავიდან ბოლომდე. „ზღაპრები საძვალედან“ (Tales From the Crypt) ჩემი ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი შოუა და „კრიპშოუ“ ზუსტად გადმოსცემს წყაროდ გამოყენებული კლასიკური კომიქსების სულს. „კრიპშოუს“ თითოეული სეგმენტი ოდნავ განსხვავებულ ტონს სძენს ფილმს, რათა საშინელებათა ჟანრის მრავალფეროვანი ნიმუში წარმოადგინოს, ხოლო ჩარჩო ამბავი დამაკმაყოფილებელია ნებისმიერისთვის, ვისაც ოდესმე კომიქსები გადაუყრიათ. და თუ ეს ყველაფერი არ კმარა, ედ ჰარისის ცეკვის ყურება შესვლის საფასურადაც კი ღირს. როგორც ჩანს, 80-იან წლებმა ძველი საშინელებათა ფილმების თანამედროვეობისთვის გადაკეთების ხელოვნება სრულყო, მაგრამ ის, რასაც არასდროს ეღირსება საკმარისი ქება, არის „ლორწო“ (The Blob). ფილმი მოგვითხრობს ვარდისფერ, ჟელატინისებრ ლორწოზე, რომელიც ზომაში იზრდება ნებისმიერი ცოცხალი ორგანიზმის შთანთქმის შემდეგ, რომელიც მის გზას გადაკვეთს. გიგანტურ ლორწოდ სწრაფად გაფართოებული, უცხო არსება შეუჩერებელი ჩანს, რადგან ის ჭამს ეჭვმიუტანელი პატარა ქალაქის მცხოვრებლებს. როდესაც ვინმეს „ლორწოს“ სიუჟეტს ვუხსნით, ისინი სავარაუდოდ იფიქრებენ, რომ ეს სისულელეა, რადგან ის მკვლელ ლორწოზეა, მაგრამ მისი ყურება სკეპტიკოსებს გააჩუმებს. „ლორწო“ დაუნდობელია სიკვდილის სცენებში და საკმარისია ისმინოთ კანის წვის ხმა, როდესაც მსხვერპლი კონტაქტში შედის, რათა აუტანელი დაძაბულობა შემოიტანოს. „ლორწო“ აბსურდულ მონსტრს ბუნების ძალად აქცევს და სატელეფონო ჯიხურებს (ჰკითხეთ თქვენს მშობლებს) სასიკვდილო ხაფანგებად წარმოაჩენს, რომელთა თავიდან აცილებაც აუცილებელია. ცოტა თუ არის ისეთი ფილმი, რომელიც იუმორსა და საშინელებას ისე შეუფერხებლად აერთიანებს, როგორც „ამერიკელი მაქცია ლონდონში“ (An American Werewolf in London). ინგლისში მოგზაურობა ტრაგედიით მთავრდება, როდესაც სტუდენტებს დევიდ კესლერს (დევიდ ნაუტონი) და ჯეკ გუდმენს (გრიფინ დანი) მაქცია ესხმის თავს. დევიდი ახერხებს ჭრილობებისგან გამოჯანმრთელებას, მაგრამ მაქციის წყევლა მას გადაეცემა, და ლონდონელი მსხვერპლები, რომლებსაც ის მალე სავსე მთვარის დროს იწყებს ნაწილებად დაგლეჯას. „ამერიკელი მაქცია ლონდონში“ მრავალი რამის ნაზავია; ეს არის რომანი, შავი კომედია და ტრაგედია, ყველა ერთ ჭკვიან მაქციას ფილმში გაერთიანებული. ეს არის ისტორია, სადაც, თუ უკან დაიხევთ, მიხვდებით, რომ კარგი შედეგი არ შეიძლება იყოს, მაგრამ ნაუტონი იმდენად მომხიბვლელია დევიდის როლში, რომ გულშემატკივრობთ მას, რომ იპოვოს გამოსავალი, რომელიც ვერცხლის ტყვიას არ გულისხმობს. მე მიყვარს მთელი ფილმი, მაგრამ სცენა, სადაც დევიდი თეატრში თავის მსხვერპლებს ელაპარაკება, მომხიბვლელი, მაკაბრული და აბსურდულია. „უცხო“ (Alien) უდავოდ სამეცნიერო-ფანტასტიკური საშინელებათა შედევრია, რაც კიდევ უფრო შთამბეჭდავს ხდის იმ ფაქტს, რომ „უცხოებმა“ (Aliens) იმდენი გზა იპოვეს საწყისი მასალის გასაფართოებლად და სახალისო ახალი მიმართულებების მისაცემად. ქსენომორფის თავდასხმის ერთადერთი გადარჩენილი ელენ რიპლი (სიგურნი უივერი) კვლავ უპირისპირდება უცხო საფრთხეს, როდესაც ირკვევა, რომ კოლონიას არსება დაესხა თავს. მიუხედავად იმისა, რომ რიპლის გაწვრთნილი საზღვაო ქვეითთა რაზმი იცავს, ისინი მზად არ იქნებიან ქსენომორფების დასნებოვნებული სკისა და მათი დედოფლისთვის. რეჟისორმა ჯეიმს კამერონმა შექმნა პირველი დიდი მოქმედებითი საშინელებათა ფილმი „უცხოებში“ (Aliens), და მიუხედავად იმისა, რომ ღრმად პატივს ვცემ „უცხოს“ (Alien), მე