ქეროლაინ მონეტი 16 ივნისი, 2025 ეს სტატია გამოქვეყნდა „The Film Comment Letter“-ის 2025 წლის 13 ივნისის ნომერში, ჩვენს უფასო ყოველკვირეულ საინფორმაციო ბიულეტენში, რომელიც ფილმების ორიგინალურ კრიტიკასა და წერილებს აქვეყნებს. გამოიწერეთ ბიულეტენი აქ. ალანის ობომსავინი იღებს ფილმს „რიჩარდ კარდინალი: ყვირილი მეტისის ბავშვის დღიურიდან“, 1986 წ. კანადის ეროვნული კინო საბჭოსა და ხელოვანის თავაზიანობით. 92 წლის ასაკშიც კი, ალანის ობომსავინი რჩება ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად კანადურ დოკუმენტურ კინემატოგრაფიასა და ძირძველი ხალხების ადვოკატირებაში. მისი ათწლეულების მანძილზე მოღვაწეობის პერიოდში მან 65-ზე მეტი ფილმი გადაიღო, რომელთაგან ბევრმა საერთაშორისო აღიარება და ჯილდო მოიპოვა. მისი, როგორც მომღერლისა და სიმღერების ავტორის ნამუშევრები, რისი წყალობითაც ის პირველად 1960-იან წლებში გახდა ცნობილი, უდიდეს გავლენას ახდენს, ისევე როგორც მისი ვიზუალური ხელოვნება, რომელიც გრავიურებსა და პრინტებს მოიცავს. ერთად, მისი ნამუშევრები ავლენს სამყაროს, სადაც მეხსიერება და სიზმრები აღვიძებს ცხოველთა და ადამიანთა სულს ისტორიული მოვლენების კონტექსტში. ალანისის ძალა მის ღრმა თანაგრძნობაში, ემპათიასა და ვალდებულებაში მდგომარეობს, მოუსმინოს იმ ხმებს, რომლებიც ხშირად უგულებელყოფილია. მისი ნამუშევარი ასახავს გულწრფელ ერთგულებას ძირძველი კულტურის შენარჩუნებისა და მარგინალიზებული ადამიანების დაცვისადმი, რაც შთაგონებულია მისი პირადი გამოცდილებით, აუთენტურობისა და სიკეთის ღირებულებებით. მე 12 წლის ვიყავი, როდესაც პირველად შევხვდი ალანისის ნამუშევარს დუარნენესში — მამაჩემის სოფელში, ბრეტანში, საფრანგეთში — გამართულ კინოფესტივალზე, სადაც რეჟისორი წარმოადგენდა ფილმს „კანესატაკე: 270 წელი წინააღმდეგობის“ (1993). გამაოცა იმ ფაქტმა, რომ ატლანტის ოკეანე უნდა გადამეცა, რათა ეკრანზე ძირძველი ხალხი პირველად მენახა. ამ გამოცდილებამ გამიჩინა სურვილი, გამომეყენებინა კამერა ისტორიების მოსაყოლად და დადებითი წვლილი შემეტანა ჩემს გარშემო არსებულ სამყაროში. როგორ მივცეთ სხვებს საშუალება, დაგვინახონ? როგორ შეგვიძლია გამოვიწვიოთ დომინანტური ნარატივები და შევქმნათ ახალი შესაძლებლობები სოციალური სამართლიანობისა და თანასწორობისთვის? როგორ შეგვიძლია დავიბრუნოთ სივრცე ასიმილაციისა და კულტურული წაშლის წინააღმდეგ საბრძოლველად? წლების განმავლობაში, ალანისთან გზების გადაკვეთა ჩემთვის წარმოუდგენლად დიდი პატივი და მადლიერების მიზეზი იყო. მან ბევრი რამ მასწავლა, და არა მხოლოდ თავისი ფილმების მეშვეობით; უბრალოდ, თავისი დროის გაზიარებით, ძირძველი ხალხების მოსმენის, გულუხვობისა და მზრუნველობის, პატიოსნების და არავისთვის ნებართვის თხოვნის მნიშვნელობის ჩვენებით, მან საშუალება მისცა ჩემს მსგავს ხელოვანებსა და კინორეჟისორებს, შეესრულებინათ ის საქმე, რასაც დღეს ვაკეთებთ. ამ აპრილს ობომსავინს მის ლეგენდარულ ოფისში, კანადის ეროვნულ კინო საბჭოში, მონრეალში, ვესაუბრე. მისი ნამუშევრების მასშტაბური რეტროსპექტივით, „ალანის ობომსავინი: ბავშვებმა სხვა ისტორია უნდა მოისმინონ“, რომელიც ნიუ-იორკში, MoMA PS1-ში 25 აგვისტომდე გრძელდება, შესანიშნავი დრო იყო მისი გამორჩეული ცხოვრებისა და კარიერის მიმოხილვისთვის. ჩვენ განვიხილეთ, თუ როგორ მივიდა ის კინოში მუსიკისა და აქტივიზმის გავლით, პოლიტიკისა და ხელოვნების ურთიერთობა და ძირძველი ქალების წარმოუდგენელი სიმტკიცე. მან გულუხვად გააღო ჩემთვის კარი, რათა ისტორიები გაეზიარებინა. როგორ მოხვდით ხელოვანის, კინორეჟისორისა და მომღერლის ამპლუაში? ამაზე არასდროს მიფიქრია ასე. ბავშვობაში ყოველთვის ვმღეროდი და ჩემს ენაზე ვრწეოდი. შემდეგ კი, როდესაც რეზერვაცია დავტოვე და სკოლაში წავედი თრი რივერსში [კვებეკი], ეს ჩემი ცხოვრების ყველაზე ცუდი პერიოდი იყო. ეს ძალიან, ძალიან ცუდი იყო. ხშირად მცემდნენ. საბოლოოდ, დავიწყე იმის გაგება, თუ რატომ მძულდათ ბავშვებს ასე ძალიან. მივხვდი, რომ ყოველთვის, როცა მასწავლებელი კანადის ისტორიის წიგნს ამოიღებდა, ვიცოდი, რომ იმ დღეს მეცემოდნენ. ვხედავდი და მესმოდა, რა ეწერა ჩვენზე, რაც მართლაც შემზარავი იყო — მე ვიყავი „ველური“, და ეს იყო ყველაფერი. და სწორედ აქედან მივხვდი — მამაჩემი 12 წლის რომ ვიყავი, მაშინ გარდაიცვალა, ასე რომ, ალბათ დაახლოებით იმ დროს — რომ თუ ბავშვებს ასე ძალიან ვძულდი, ეს იმიტომ იყო, რასაც მათ ასწავლიდნენ. ვიფიქრე, რომ თუ ბავშვებს სხვა ისტორია მოესმინათ, ისინი ასე არ იგრძნობდნენ თავს. მე ვიყავი ისტორიების მთხრობელი, ბავშვობაშიც კი. საბოლოოდ, სკაუტებთან ერთად დავიწყე, ისტორიებს ვყვებოდი და მათთან ერთად ვმოგზაურობდი. მათ ასეთ ლამაზ რაღაცებს ასწავლიან, სკაუტებს. შემდეგ კი, ზრდასრულ ასაკში, კლასებში მიწვევა დამიწყეს. ეს ჩემთვის სამოთხე იყო. ასე რომ, ბევრ სკოლაში ვიყავი. ასობით სკოლა მოვიარე, ძირითადად კანადაში. რამდენიმე შტატებშიც. ასევე ევროპაშიც. რას აკეთებდით ზუსტად სკოლებში? მღეროდით? ვმღეროდი და ისტორიებს ვყვებოდი. პრობლემები არ მქონია, რადგან სულ ბავშვებთან ვიყავი. პირველად საჯარო სცენაზე ნიუ-იორკში ვიმღერე 1960 წელს. ეს ჩემი ნაწილი გახდა. ვგრძნობდი, რომ ეს იყო ის, რაც ცხოვრებაში უნდა გამეკეთებინა. მოგვიანებით, ალბათ 1963 წელს, ოდანაკში [კვებეკი] ბავშვებს თამაშს ვუჩვენებდი, და ორი ახალგაზრდა გოგონა, დაახლოებით 8 და 9 წლის, ატირდა. ვკითხე: „რა გჭირთ?“ მათ კი მიპასუხეს: „პიერვილში საცურაოდ წავედით და გვითხრეს: „აქ ველურები არ დაიშვებიან.““ მახსოვს, ძალიან გავბრაზდი და ვიფიქრე: უნდა დავასმინო, ისინი ნამდვილი რასისტები არიან. შემდეგ სხვა აზრმა მითხრა არა. ამიტომ ბავშვებს ვუთხარი: „აჰ, დაივიწყეთ. ჩვენ საკუთარ საცურაო აუზს ავაშენებთ.“ ასე ეუბნები ბავშვებს, და...