გამოიწერეთ Hollywood Reporter-ის სრული წვდომისთვის. ბერლინის „ვერცხლის დათვის“ ლაურეატის, ალენ გომისის („ფელისითე“) უახლესი სრულმეტრაჟიანი ფილმი საფრანგეთსა და გვინეა-ბისაუშია გადაღებული, სადაც გამოცდილი მსახიობები და დამწყებები ერთმანეთს ერწყმიან. ჯორდან მინცერის მიხედვით: სცენარისტ-რეჟისორ ალენ გომისის ფილმები ხშირად ორ სხვადასხვა კონტინენტსა და კულტურას შორის მერყეობს. ერთ მხარეს არის საფრანგეთი, საიდანაც მისი დედაა — და სადაც გომისი გაიზარდა და კინო შეისწავლა, სანამ თავის პირველ სრულმეტრაჟიან ფილმს, ზუსტად დასათაურებულ იმიგრანტულ დრამა „ლ’აფრანსს“ გადაიღებდა. მეორე მხარეს კი არის მამის აფრიკა, სადაც რეჟისორმა ბოლო ათწლეულის განმავლობაში რამდენიმე ფილმი გადაიღო, მათ შორის „ფელისითე“, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მომღერლის მკაცრი ისტორია, რომელმაც 2017 წელს ბერლინის „ვერცხლის დათვი“ მოიპოვა. გომისი ბერლინალეზე ბრუნდება „დაოსთან“ ერთად, ორი ცერემონიის ფართომასშტაბიანი ამბით, რომელიც — ზემოაღნიშნული აზრის დასამტკიცებლად — ერთდროულად ვითარდება საფრანგეთსა და გვინეა-ბისაუში, საიდანაც რეჟისორის ზოგიერთი ნათესავია. გომისი კიდევ უფრო შლის ზღვარს ფაქტსა და ფიქციას შორის, როდესაც მსახიობთა გუნდში საკუთარი ოჯახის წევრებსაც აერთიანებს, მათ სამოყვარულო შემსრულებლებსა და რამდენიმე გამოცდილ ფრანგ ვარსკვლავს ურევს. შედეგი არ ჰგავს არც ერთ ჩვეულებრივ ნარატიულ ფილმს, ის მაყურებელს კოლექტიურ გამოცდილებაში რთავს, რომელსაც მსახიობები თითქოს რეალურ დროში განცდიან, სანამ ჩვენ ვუყურებთ. თუმცა, სამ საათზე მეტი ხანგრძლივობითა და კლასიკური სიუჟეტის გარეშე, „დაო“ შეიძლება მოთმინების გამომცდელიც იყოს მათთვის, ვინც ვერ შეეგუება მის იმპროვიზებულ თხრობას. არც სრულად მხატვრული ფილმია და არც ნამდვილი დოკუმენტური, ის უნიკალურ ადგილს იკავებს, რომელიც მაყურებელს ავთენტურობის მომენტებს სთავაზობს, თუმცა დროთა განმავლობაში ერთფეროვანი ხდება. ფილმი, რომელიც საფრანგეთის სოფლად გამართული ხმაურიანი ქორწილისა და აფრიკის პატარა სოფელში მიცვალებულის ხსოვნის რიტუალს შორის ვითარდება, ყურადღებას ამახვილებს გაფართოებულ კლანზე, რომელიც გაერთიანებულია, ზოგჯერ კი გაყოფილია ფილმის მსვლელობისას მომხდარი ორი ძირითადი მოვლენით. გომისი, რომელიც ხუთ სხვა რედაქტორთან ერთად არის დასახელებული, გაფრთხილების გარეშე ჭრის ერთი ცერემონიიდან მეორეზე, ქმნის სანახაობების, ხმების, რიტუალების, ენების, სახეებისა და ადგილების მკვეთრ კალეიდოსკოპს. ორივე მოვლენას ესწრებიან დედა-შვილის გუნდი: გლორია (ქეთი კორეა) და ნური (დი’ჯოჰე კუადიო), რომლებიც მსახიობთა გუნდის ბირთვს და მთავარ პერსონაჟებთან ყველაზე ახლოს მყოფებს წარმოადგენენ. მათ თან ახლავს გლორიას ძმები (ნიკოლას გომისი, ფარა ბაკო გომისი) და და (ფუნდო გომისი), სხვა ადამიანებთან ერთად, რომლებიც სხვადასხვა დროს შემოდიან და გადიან ამბიდან, რაც ართულებს ყველასთვის ერთდროულად თვალყურის დევნებას. მაგრამ, როგორც ჩანს, სწორედ ეს არის გომისის განზრახვა. მას ნაკლებად აინტერესებს სიუჟეტი და პერსონაჟები, ვიდრე გარკვეული განწყობის შექმნა. (გასაკვირი არ არის, რომ რეჟისორის წინა ფილმი, „რივაინდ ენდ ფლეი“, საარქივო დოკუმენტური ფილმი იყო ჯაზის ლეგენდა თელონიუს მონკის შესახებ.) პრესრელიზების მიხედვით, „დაოს“ არასოდეს ჰქონია ნამდვილი სცენარი, და ეს ჩანს გარკვეულ სცენებში, რომლებიც უსასრულოდ გრძელდება ყოველგვარი ფორმის გარეშე. დრამატული მომენტები ზოგჯერ იჩენს თავს რეალურ-გამოგონილ დედმამიშვილებს შორის, მაგრამ ის არასოდეს გრძელდება დიდხანს. საწყის სცენებში გომისი პარიზის სტუდიაშია, სადაც დამწყებ მსახიობებს, კორეასა და კუადიოს, ასევე სხვა პოტენციურ მსახიობებს ატარებს კასტინგს. ის ფილმის განმავლობაში უბრუნდება ამ სარეპეტიციო სცენებს, ანგრევს „მეოთხე კედელს“, რათა ხაზი გაუსვას, რომ „დაო“ არც ისე მხატვრული, არამედ უფრო გრძელი ანსამბლური სამსახიობო ვარჯიშია, რომელიც მუდმივად იცვლის ლოკაციებს. გვინეა-ბისაუში ნური გლორიას თან ახლავს ცერემონიაზე, რომელიც ამ უკანასკნელის მამას მიეძღვნა, რომელიც ორი წლით ადრე გარდაიცვალა. გლორიას დიდი ხანია არ დაბრუნებია აფრიკაში, ხოლო ნურს არასოდეს უნახავს დედის მიწა, არც ის სოფელი, რომელსაც ბაბუა საფრანგეთში იმიგრანტად მუშაობით ფეხზე მდგომარეობას ინარჩუნებდა. როდესაც სხვა ნათესავები ჩამოდიან ხსოვნის აღსანიშნავად, ნური აღმოაჩენს ოჯახის სასიცოცხლო მხარეს, რომელიც არასოდეს სცოდნია, და რამდენიმე ხანგრძლივი დღე-ღამის განმავლობაში ცეკვაში, ჭამაში, სმაში, ლოცვასა და სხვა რიტუალებში იძირება. საფრანგეთში დაბრუნებული ნური თავის შეყვარებულზე (მაიკ ეტენი) ქორწინდება სადღესასწაულო სოფლის ქორწილში, სადაც ბევრი იგივე ოჯახის წევრი ჩანს, რომლებიც აფრიკაში იყვნენ, აღარაფერი ვთქვათ უამრავ მეგობარსა და რამდენიმე ვეტერან მსახიობზე — მათ შორის სამირ გუესმირზე, რომელმაც ითამაშა გომისის ფილმში „ანდალუზია“ და ნურის განქორწინებული მამის როლს ასრულებს. მაგრამ სწორედ გლორიაა ფრანგული სცენების მთავარი ფოკუსი, რომელიც სიხარულითა და მოლოდინით უყურებს ქალიშვილის ნიშნობას, თუმცა გრძნობს გარკვეულ ფარულ მელანქოლიას, როდესაც ის საყვარელი ადამიანების გარემოცვაში ბერდება. სიუჟეტის თვალსაზრისით ბევრი არაფერია, თუნდაც შემთხვევითი კონფლიქტები ჩნდებოდეს სცენებში, რომლებიც კონტროლირებადი ქაოსის მდგომარეობაშია. სხვა, უფრო დოკუმენტური სტილის მომენტები გადაუხვევს ოჯახის ისტორიის შესასწავლად, რომელიც გვინეა-ბისაუს პორტუგალიის კოლონიად ყოფნის დროიდან იწყება, როცა მონობა იყო გავრცელებული. წრიული მარშრუტი, რომელსაც ნური გადის, საფრანგეთიდან წინაპრების ქვეყანაში, კონტრასტშია ტრადიციულ ფრანგულ ქორწინებასთან.