ბერლინალეს ოფიციალური სელექციის გამოცხადებამდე, ფესტივალმა წარმოადგინა გამორჩეული რეტროსპექტივა სახელწოდებით „დაკარგულები 90-იანებში“. ის მოიცავდა ფართო გეოგრაფიულ არეალს, განსაკუთრებული აქცენტით საბჭოთა კავშირის დაშლისა და ბერლინის კედლის დაცემის გარშემო არსებულ ნარატივებზე. პროგრამამ გააერთიანა დოკუმენტური და მხატვრული ფილმების ეკლექტიკური ნაკრები – ფაროკისა და გოდარის ნამუშევრებიდან დაწყებული, ნაკლებად ცნობილი ბელარუსული დოკუმენტური ფილმით „ნარინჯისფერი ჟილეტები“ და ჩერნობილის კატასტროფის შესახებ გადაღებული პირველი მხატვრული ფილმით „კოლაფსი“ დამთავრებული. ფორმალურად თამამი რეჟისორების, აქტივისტური სულისკვეთებით გაჯერებული ფილმების ასეთი პოლიტიკურად დატვირთული პროგრამა, ფესტივალისთვის შთამაგონებელი ამოსავალი წერტილი უნდა ყოფილიყო, რათა ღიად პოლიტიკური რიტორიკა აეღო. უფრო კონკრეტულად, პალესტინის მიმართ მკაფიო მხარდაჭერის გამოსახატად, რაც აუდიტორიის განხილვის საგანი გახდა 2024 წლის გამოცემიდან მოყოლებული, როდესაც ფესტივალმა ისრაელის ქმედებების დაგმობის მოწოდებები პირველად უგულებელყო. ცვლილების იმედები წელს კვლავ გაქარწყლდა, ახლა უკვე ცნობილი გახსნის ჟიურის პრესკონფერენციის შემდეგ, რომელიც ფრთხილი განცხადებებისა და კომპრომისული გამოსვლების გაუთავებელ ციკლში გადაიზარდა. ვიმ ვენდერსის შენიშვნამ, რომ კინო პოლიტიკის მიღმა უნდა დარჩეს, ბევრი დამსწრე იმედგაცრუებული და აშკარა დისკომფორტით დატოვა. ამან უხერხული კულმინაცია დაჯილდოების ცერემონიაზე მიაღწია, როდესაც რამდენიმე გამარჯვებულმა პალესტინის მხარდამჭერი გამოსვლები გააკეთა, რომლებიც მოგვიანებით გერმანელმა ოფიციალურმა პირებმა დაგმეს. ამ იმედგაცრუებულ გარემოში, სადაც არამიმზიდველი მთავარი კონკურსი მიმდინარეობდა ადამიანის ზომის იასამნისფერი ლაბუბუსა და BRATcha-ს ბარის სტენდის გვერდით ბერლინალეს სასახლესთან, მე ნუგეში Forum-ის გვერდითი სექციის დოკუმენტურ ფილმებში ვიპოვე. პოლიტიკური და ექსპერიმენტული კინოსადმი მიძღვნილი, წლევანდელი Forum-ი მოსალოდნელად აღმოჩნდა სწორი ადგილი იდეოლოგიურად თამამი და ფორმალურად ინოვაციური ძვირფასი ქმნილებების აღმოსაჩენად. განსაკუთრებული ფაროკიული სულისკვეთება გასდევს „სცენარს“ – სავარაუდოდ, გამოცემის ყველაზე პოლიტიკურ დოკუმენტურ ფილმს – ზუსტად იმიტომ, რომ მისი ოქსიმორონული წინაპირობა თანამედროვე გერმანული (თუ არა მთლიანად ევროპული) თავდაცვის პოლიტიკის ლოგიკას ამხელს. თავის მესამე სრულმეტრაჟიან ფილმში, მარი ვილკე იყენებს დაკვირვების მეთოდს, როგორც კრიტიკული კვლევის ინსტრუმენტს ევროპის უმსხვილეს სამხედრო საწვრთნელ მოედანზე, სადაც ომს აქტიურად იკვლევენ, რეპეტიციებს უტარებენ და აანალიზებენ. ვილკეს სტატიკური კამერა დიდხანს აფიქსირებს საბრძოლო ქორეოგრაფიის სანახაობრივ რეპეტიციებს, შემდეგ კი გადადის სამოქალაქო ვიზიტორების უფრო თავისუფალ ახლო კადრებზე, რომლებიც ცნობისმოყვარეობითა და შფოთვით ითვისებენ ინფორმაციას. „სცენარის“ ოსტატური მონტაჟი ეყრდნობა ერთი წლის განმავლობაში გადაღებულ მასალას, რათა შექმნას პორტრეტი, რომელიც ამ ინსტიტუტის მასშტაბსა და მრავალფეროვნებას ასახავს. ვილკე განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს ისტორიულ დისკურსებს, რომლებიც ჩნდება ბუნდესვერის ჯარების მიერ გერმანიის ნაცისტური წარსულის შესახებ მორალური გაკვეთილების ჩატარებისას, რაც ომის ციკლური ონტოლოგიის პროდუქტიულ ასახვას იწვევს. ამ კუთხით, ნაცნობი ომისშემდგომი თეზისი „აღარასოდეს“ გაურკვევლად ჟღერს და შესაძლოა, საჯარო ჩვენებების დროს ნერვული სიცილი გამოიწვია. სამხედრო საწვრთნელი მოედნის უპირველესად სათამაშო ბუნება, პედანტურ დარწმუნებასთან ერთად, რომ ასეთი ხელოვნურად შექმნილი სისტემა ადამიანს ომისთვის ამზადებს, სულ უფრო და უფრო უხერხულად გულუბრყვილოდ გამოიყურება, იმ ფონზე, რომ რუსული დრონები ნატოს საზღვრებზე ხშირი სტუმრები ხდებიან. ეროვნული ლანდშაფტის გავლით პოლიტიკური ჩართულობის კიდევ ერთ ფორმას გვთავაზობს ყაზახი რეჟისორის, კრისტინა მიხაილოვას ფილმი „მდინარის ოცნებები“. მდინარე აქსაის ნაპირებს სიმბოლურ ღერძად იყენებს რეჟისორი და აფიქსირებს ინტერვიუების სერიას თინეიჯერებთან, აქტივისტებთან და ხელოვანებთან, რითაც თანამედროვე ყაზახი ქალის კოლექტიურ პორტრეტს ქმნის. მათი მოსაზრებები ავლენს დეპრესიულად მიზოგინურ კულტურას, რადგან ისინი იხსენებენ აკრძალულ ფემინისტურ მსვლელობებს და გენდერული ძალადობის გარშემო არსებულ საერთო დაუსჯელობას. „მდინარის ოცნებები“ ასევე საშუალებას აძლევს ანტიკოლონიალურ ხედვას გაჩნდეს – მაგალითად, ეკრანზე ყაზახური ენის იშვიათი არსებობის სახით. ისევე როგორც თავად მდინარე, ეს ხმებიც ჯიუტად მიედინება დაბრკოლებებში და გადაუდებელ აქტივისტურ ძალას ქმნის. რაც ყველაზე შთამბეჭდავია „მდინარის ოცნებებში“, მისი არსებობის კონტექსტია. როგორც პირველი ყაზახური ფილმი, რომელიც ბერლინალეზე ასპარეზობდა, მისი შექმნა საკმაოდ რთული იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მათი შიდა ინდუსტრია აქტიურად აწარმოებს დაბალბიუჯეტიან ჟანრულ ფილმებს, ფესტივალის ამბიციები, რომ აღარაფერი ვთქვათ დოკუმენტურ კინოზე, უპრიორიტეტო რჩება. ეროვნულ პიტჩინგში გამარჯვების მიუხედავად, დაპირებული დაფინანსება გაურკვეველ ბიუროკრატიულ სქემებში დაიკარგა, ხოლო ევროპული კოპროდუქციის შესაძლებლობები ძლიერ შეზღუდული იყო.