იმ ფონზე, რომ პრესკონფერენციებზე გაკეთებული განცხადებები იჭრება და ონლაინ ფართოდ ვრცელდება, ზოგიერთი კინორეჟისორი შიშობს, რომ თავისუფალმა საუბარმა შესაძლოა მყისიერი უკურეაქცია გამოიწვიოს. ბერლინალე ყოველთვის ამაყად აჩვენებდა თავის პოლიტიკურ პოზიციას. 1950 წელს ამერიკელმა კინოოფიცერმა ოსკარ მარტაიმ ის მოიაზრა, როგორც კულტურული დასაყრდენი გაყოფილ ქალაქში. ფესტივალი ჩაფიქრებული იყო, როგორც „თავისუფალი სამყაროს ვიტრინა“, მხატვრული თავისუფლების ზეიმი, რომელიც მკვეთრ კონტრასტს ქმნიდა რკინის ფარდის მიღმა არსებულ ცხოვრებასთან. ათწლეულების განმავლობაში, ბერლინი დიდწილად ინარჩუნებდა ამ მემკვიდრეობას — მხარს უჭერდა ირანელ მომიტინგეებს მოძრაობის „ქალი, სიცოცხლე, თავისუფლება“ დროს, გმობდა რუსეთის უკრაინაში შეჭრას და სთავაზობდა პლატფორმას უკრაინელ რეჟისორებს ემიგრაციაში. თუმცა, წელს პოლიტიკა თავად ფესტივალის გადაფარვით იმუქრება. პრესკონფერენცია პრესკონფერენციის შემდეგ, მონაწილეებს უფრო მეტად უწევდათ პასუხის გაცემა ღაზის კონფლიქტზე, გერმანიის სახელმწიფო დაფინანსებაზე და დონალდ ტრამპის თეთრ სახლში დაბრუნებაზე, ვიდრე საკუთარ ფილმებზე. ის, რაც ოდესღაც აქტიური — ზოგჯერ ცხარე — დებატების ფორუმს წარმოადგენდა, კრიტიკოსების აზრით, ვირუსული კონფრონტაციის სცენად იქცა. კონფლიქტის კერა ხუთშაბათს, პირველ პრესკონფერენციაზე წარმოიშვა, როდესაც ბერლინალეს ჟიურის პრეზიდენტს, ვიმ ვენდერსს (აქტივისტმა გერმანელმა ბლოგერმა ტილო იუნგმა) ჰკითხა, ხომ არ კომპრომისზე წაიყვანა ფესტივალის გამოხატვის თავისუფლება გერმანიის მიერ ისრაელის მხარდაჭერამ — და ბერლინალეს ფინანსურმა დაფინანსებამ. კითხვის არსი იყო: ხომ არ იყო ფესტივალი გაჩუმებული? „ჩვენ პოლიტიკის მიღმა უნდა დავრჩეთ“, – უპასუხა ვენდერსმა. „თუ ჩვენ შეგნებულად პოლიტიკურ ფილმებს ვიღებთ, მაშინ პოლიტიკურ სფეროში შევდივართ. მაგრამ ჩვენ ვართ პოლიტიკის საპირწონე.“ ამ პასუხმა თითქმის მაშინვე ააფეთქა ვნებათაღელვა. აღიარებულმა ინდოელმა ავტორმა არუნდატი როიმ გააუქმა ბერლინალეზე დაგეგმილი გამოჩენა და ჟიურის განცხადებებს „აღმაშფოთებელი“ უწოდა. „იმის მოსმენა, რომ ხელოვნება არ უნდა იყოს პოლიტიკური, შოკისმომგვრელია“, – დაწერა როიმ. „ეს არის კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულზე საუბრის ჩახშობის საშუალება, მაშინაც კი, როდესაც ის ჩვენს თვალწინ რეალურ დროში ვითარდება.“ ბერლინალეს ორგანიზატორებმა განაცხადეს, რომ ისინი „პატივს სცემენ ამ გადაწყვეტილებას“ და „წუხან, რომ მას ვერ უმასპინძლებენ, რადგან მისი ყოფნა გაამდიდრებდა ფესტივალის დისკურსს.“ ვენდერსი არ ყოფილა ერთადერთი, ვინც პოლიტიკური ჯვარედინი ცეცხლის მოგერიებას ცდილობდა. საპატიო „ოქროს დათვის“ ლაურეატს მიშელ იეოს ოფიციალური პრესკონფერენციიდან რამდენიმე წუთში დაუსვეს მწვავე კითხვები აშშ-ის პოლიტიკურ ლანდშაფტზე. „არ ვფიქრობ, რომ მე ისეთ მდგომარეობაში ვარ, რომ რეალურად ვისაუბრო აშშ-ში არსებულ პოლიტიკურ სიტუაციაზე“, – განაცხადა მან და კინოს თემას დაუბრუნდა. ნილ პატრიკ ჰარისს, რომელიც ბერლინში „Generation“ სექციის ფილმით „მზიანი მოცეკვავე“ იმყოფებოდა, ამერიკულ დემოკრატიასა და ჯანდაცვის სისტემებთან დაკავშირებით კონკრეტული კითხვები დაუსვეს. „მიუხედავად იმისა, რომ მაქვს საკუთარი პოლიტიკური მოსაზრებები“, – თქვა ჰარისმა, „ეს სცენარი არასდროს აღმიქვამს, როგორც პოლიტიკური განცხადება.“ ზოგიერთმა პოლიტიკური ასპექტი მიიღო. ფინელმა რეჟისორმა ჰანა ბერგჰოლმმა, თავისი ახალი ფილმის, „ღამისშობის“ (Nightborn), პრესკონფერენციაზე, რომელშიც რუპერტ გრინტი მონაწილეობს, პალესტინის მხარდასაჭერად საზამთროს სამკერდე ნიშანი ეკეთა. „როგორც ზრდასრულ ადამიანებს, ვფიქრობ, გვაქვს პასუხისმგებლობა, ხმა ამოვიღოთ ძალადობისა და უსამართლობის წინააღმდეგ, რადგან ხმის არამოღებაც არჩევანია“, – განაცხადა მან. ბერლინის დიდი ხნის დამკვირვებლებისთვის სიახლე პოლიტიკის არსებობა კი არა, მისი წარდგენის ფორმატია. „პოლიტიკა ყოველთვის მისაღები თემაა“, – ამბობს დებორა კოული, „The Guardian“-ის ბერლინელი კორესპონდენტი. „მაგრამ, როგორც წესი, არსებობს გარკვეული კავშირი ფილმის თემატიკასა და შემდეგ იმ კითხვებს შორის, რომლებიც გუნდისა და რეჟისორის შეხედულებებს ეხება იმ საკითხებზე, რომლებიც მათ მიერ წარდგენილ ფილმთანაა დაკავშირებული.“ ვენდერსის შემთხვევაში, მისი თქმით, გერმანული დაფინანსების შესახებ კითხვა იმ ვარაუდზე იყო აგებული, რომ ფესტივალს აჩუმებდნენ. „მე არ მაქვს განცდა, რომ ბერლინალეზე სიტყვის თავისუფლება წელს თავდასხმის ქვეშაა“, – ამბობს ის. იგი სიტუაციას ადარებს 2024 წლის შემთხვევას, როდესაც ისრაელ-პალესტინის დოკუმენტურმა ფილმმა „არავის მიწა“ (No Man’s Land), რომელიც აღწერს ისრაელელი დასახლებულების ძალადობას პალესტინელების მიმართ დასავლეთ სანაპიროზე, ფესტივალის საუკეთესო დოკუმენტური ფილმის პრიზი მოიპოვა. „ამის შემდეგ, პოლიტიკოსები თავს ესხმოდნენ იმ ადამიანებს, ვინც სცენაზე საკუთარ პოლიტიკურ შეხედულებებს გამოხატავდა. რეჟისორებს, რომლებმაც ამ თემაზე გადაიღეს ფილმი. ეს ზღვარს გადაცილებულად მიმაჩნდა“, – ამბობს კოული. „ეს ის შემთხვევა არ არის.“ მისი მტკიცებით, ცვლილება ნაწილობრივ ტექნოლოგიურია. „ეს ტექნოლოგიისა და აქტივიზმის ნაზავს ჰგავს“, – ამბობს კოული. „იდეაა, რომ შეიქმნას მოკლე ვიდეორგოლები, რომლებიც სოციალურ მედიაში ხვდება ხშირად კონტექსტის გარეშე. ... თუ შევხედავთ შემდგომ მოვლენებს, თუ როგორ გამოქვეყნდა და განიხილებოდა [ვენდერსის ვიდეო] სოციალურ მედიაში, იქ ნამდვილად შეინიშნებოდა „ხაფანგის“ ელემენტი.“ ვენდერსის მსგავსად, იეოსა და ჰარისის „არაპოლიტიკური“ კომენტარები ონლაინ გაბრაზების სატყუარად იქცა, რამაც სოციალური მედიის არხები გადატვირთა. თუმცა, ეკრანზე ბერლინალე ისეთივე პოლიტიკურად ჩართულია, როგორც ყოველთვის. ფესტივალი ავღანელი რეჟისორის, შაჰრბანუ სადატის ფილმით „კარგი კაცები არ არსებობენ“ (No Good Men) გაიხსნა, რომლის ცენტრშიც ქალი ოპერატორია.