ბერლინალეზე პოლიტიკური სიჩუმე, რომელიც გრემის დაჯილდოებაზე მეტად გასაკვირი აღმოჩნდა

ალექს რიტმანის მიერ: ნათელი ნიშანი იმისა, რომ სამყარო თავდაყირა დადგა, არის ის, როდესაც გრემის დაჯილდოება ბერლინალეზე უფრო პოლიტიზებულია. მაგრამ მაშინ, როდესაც ამ თვის დასაწყისში ლოს-ანჯელესში Anti-ICE-ის სამკერდე ნიშნები და მწვავე განცხადებები მოულოდნელ მთავარ ამბად იქცა, ბერლინში, ისტორიულად იმ ღონისძიებაზე, სადაც პოლიტიკა ეკრანზეც და მის მიღმაც ცენტრალურ ადგილს იკავებდა, 2026 წლის ფესტივალის მთავარი თემა პოლიტიკური სიჩუმე აღმოჩნდა. ან, სულ მცირე, ასე იყო აღქმული ნარატივი. ფესტივალის სტუმრები, ვიმ ვენდერსი, მიშელ იეო და ნილ პატრიკ ჰარისი, ონლაინ კრიტიკის ობიექტი გახდნენ, მას შემდეგ, რაც მათ პრესკონფერენციებზე პოლიტიკური განცხადებების გაკეთებაზე უარი თქვეს. ნაპერწკალი გააჩაღა ჟიურის ხელმძღვანელ ვენდერსის კომენტარმა გახსნის დღეს, როდესაც გერმანიის მთავრობის მიერ ისრაელის მხარდაჭერამ ღაზის მიმართ ფესტივალის პოზიციაზე ზემოქმედების შესახებ შეკითხვაზე მან განაცხადა, რომ „ჩვენ პოლიტიკის მიღმა უნდა დავრჩეთ“. ამას მალევე მოჰყვა მწერალ არუნდატი როის მიერ ფესტივალის პროტესტის ნიშნად დატოვება. პოლიტიკური შეკითხვების ნაკადი ყოველ მედია შეხვედრაზე მხოლოდ იზრდებოდა. მაგრამ როდის ხდება ფესტივალზე დამსწრე ხელოვანის პასუხისმგებლობა, ხმამაღლა ისაუბროს? ბევრს შეეძლო ეფიქრა, რომ ვენდერსი, რომელმაც ადრე განაცხადა, რომ „ყველა ფილმი პოლიტიკურია“, არ აარიდებდა თავს შეკითხვას, რომელიც ფესტივალის ვეტერანთა უმეტესობას მოსალოდნელად მიაჩნდა და შესაძლოა, უფრო მყარი სათქმელიც ექნებოდა. მაგრამ მაშინ, უნდა მოელოდეთ თუ არა იეოსგან – რომელიც ბოლო შვიდი წელია შვეიცარიაში ცხოვრობს – ამერიკის პოლიტიკურ ვითარებაზე მოკლე განცხადების გაკეთებას? და რატომ უნდა უნდოდეს ნილ პატრიკ ჰარისს, რომელიც ქალაქში იმყოფება, რათა 25 წლის რეჟისორის ბრიტანული კომედია „მზიანი მოცეკვავე“ (Sunny Dancer) მოზარდებზე, რომლებსაც კიბო აქვთ, წარმოადგინოს, რომ მთავარი განსახილველი თემა ამერიკის დიპლომატიურ საფრთხეებზე მისი აზრი იყოს? თუმცა, ყველა შემთხვევაში, მათი კომენტარები – ან მათი არარსებობა – ამბის მთავარ ნაწილად იქცა. როგორც ბერლინალეს ხელმძღვანელმა ტრიშა ტატლმა შაბათს გამოქვეყნებულ ვრცელ განცხადებაში დაწერა, კინორეჟისორებისგან ახლა „ელიან, რომ უპასუხებენ ნებისმიერ შეკითხვას“ და „კრიტიკის ობიექტი ხდებიან, თუ არ უპასუხებენ“. ტილო იუნგისთვის, გერმანელი პოლიტიკური ჟურნალისტისთვის, რომელიც ბევრ პოლიტიკურად მწვავე შეკითხვას სვამდა, დასავლეთის დიდ ნაწილში „ფაშიზმის აღზევების“ გათვალისწინებით, „უფრო დიდი გავლენის“ მქონე ხელოვანებმა უნდა გამოიყენონ თავიანთი პლატფორმები ხმამაღლა სასაუბროდ. „ფაშიზმი მხატვრული თავისუფლების მტერია“, – ამბობს ის და მიუთითებს Bad Bunny-ის წინააღმდეგ თავდასხმებზე Super Bowl-ზე მისი გამოსვლის შემდეგ. „ასე რომ, ხელოვანებს – განსაკუთრებით ჰოლივუდის ელიტას – განსაკუთრებული როლი ენიჭებათ, სულ მცირე, ხმის ამაღლებაში. მათ უნდა იმოქმედონ – და ამის დრო ახლაა. ისტორიისგან უნდა ვისწავლოთ“. ერთ-ერთი ხელოვანი, ვინც (გარკვეულწილად) ისაუბრა, იყო რუპერტ გრინტი, როდესაც ფინური საშინელებათა ფილმის „Nightborn“ პრესკონფერენციაზე მას შეეკითხნენ დიდი ბრიტანეთში ულტრამემარჯვენეების აღზევების შესახებ. მისმა პასუხმა – „ცხადია, მე ამის წინააღმდეგი ვარ“ – ბევრს დაუსვა კითხვა, საერთოდ რატომ სვამენ ასეთ შეკითხვებს ცნობილ ადამიანებს. „მაგრამ ეს ნილ პატრიკ ჰარისის პასუხზე უკეთესი იყო“, – თქვა იუნგმა. „არავინ ელოდება TED Talk-ს. მაგრამ სულ მცირე, მოელიან ერთ შეკითხვას და პასუხს. მაგრამ თუ ხელოვანი ფაშიზმის საკითხზე ლაპარაკს უფრთხის – მაშინ არ უნდა მოდიოდეს. რადგან ეს სხვა დროა. აქ საუბარია სიკეთესა და ბოროტებაზე, და როგორც გერმანელებმა, ვიცით რაზეც ვსაუბრობთ. ამ საკითხში გვერდზე ვერ დადგები“. აღსანიშნავია, რომ „Nightborn“-ის იმავე პრესკონფერენციაზე, სცენარისტმა ილია რაუცმა თქვა, რომ „მნიშვნელოვანია ყურადღების გამახვილება ნებისმიერ პრობლემაზე, რომლის წინაშეც ვდგავართ, რადგან ხელოვნება ემპათიაზეა დაფუძნებული“, და დასძინა, რომ „შესაძლოა კარგი იყოს რაიმე სახის ზეწოლის შექმნა, ან უბრალოდ ადამიანების ინფორმირება მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენების შესახებ“. თუმცა, ნამდვილად იგრძნობოდა, რომ ფესტივალი ცდილობდა პოლიტიკა განზე დაეტოვებინა, ან სულ მცირე, ხელოვნების მეშვეობით წარმოეჩინა და არა ხელოვანის მიერ. მიუხედავად იმისა, რომ ტატლმა განაცხადა, ავღანელი რეჟისორის, შაჰრბანუ სადატის, ფილმის „No Good Men“ პოლიტიკური ხასიათი გახსნის საღამოსთვის მისი შერჩევის ერთ-ერთი მიზეზი იყო, თავად ცერემონია – წითელი ხალიჩის სტუმრების გარდა (რომელთაგან რამდენიმემ გზავნილები მოიტანა ისეთ აქტუალურ თემებზე, როგორიცაა ირანი და ფაშიზმი) – პოლიტიკისგან თავისუფალი იყო. ეს მკვეთრად განსხვავდებოდა 2023 წლისგან, როდესაც უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ გახსნის საღამოს სტუმრებს მიმართა. ხოლო ჩარლი XCX-ის ფილმის „The Moment“ პრესკონფერენციაზე მოდერატორმა ჟურნალისტებისგან მხოლოდ ორი შეკითხვა მიიღო, დანარჩენი დრო კი საკუთარი, მარტივი შეკითხვების დასმით დაიკავა. თუმცა, სულ რაღაც ერთ დღეში, ამ ტენდენციას გამოკვეთილი ამერიკელი როკერი დაუპირისპირდა. ჯგუფ Rage Against the Machine-ის გიტარისტი ტომ მორელო – რომელიც ქალაქში იმყოფებოდა, როგორც მუსიკალური დოკუმენტური ფილმის „The Ballad of Judas Priest“ თანარეჟისორი მძიმე მეტალის პიონერების შესახებ – არ დაკარგა დრო და მაშინვე ჩაერთო დებატებში. „რა დროა, იცხოვრო, როდესაც შეგიძლია როგორც ერთ-ერთ საყვარელ ჯგუფზე გადაიღო დოკუმენტური ფილმი, ასევე ერთდროულად ებრძოლო ფაშიზმს“, – განაცხადა მან. ჟურნალისტებით სავსე ოთახი – შესაძლოა რაღაცის, თუნდაც მცირეოდენი...