„დაკარგული ავტობუსი“: პოლ გრინგრასის დაუფასებელი თრილერი, რომელიც უნდა ნახოთ

ბოლო დროს შემაშფოთებელი ტენდენცია შეინიშნება: მაყურებელი აღარ დადის მასობრივად კინოთეატრებში საშუალო ბიუჯეტის ორიგინალური ფილმებისა და ზრდასრულთა თრილერების სანახავად. ამ ფონზე, ბევრს აინტერესებს, სად გაუჩინარდნენ ის რეჟისორები, რომლებიც ზუსტად ასეთ ფილმებზე სპეციალიზდებოდნენ. პასუხი, რომ ისინი „სტრიმინგზე გადავიდნენ“, თუმცა ტექნიკურად სწორია, სრულად არ ასახავს რეალობას, განსაკუთრებით იმ ორიგინალური სტრიმინგ-პროექტების შემთხვევაში, რომელთა მარკეტინგი სათანადოდ, ან საერთოდ არ ხდება. სიმართლე ისაა, რომ სტრიმინგ სერვისების უმეტესობა დაუფასებელი, უყურადღებოდ დარჩენილი ძვირფასი ქვების საბადოზე ზის – ეს ის ფილმებია, რომლებიც კულტურულ სივრცეში თითქმის არ ტოვებენ კვალს, რადგან მათ შანსი არ ეძლევათ. ამის ნაცვლად, ისინი პლატფორმებზე რჩებიან და ელოდებიან მომენტს, როდესაც ვინმე, შემთხვევით, წამყვანი მსახიობების ფოტოშოპირებული გამოსახულებითა და უსახელო სათაურით მიიზიდება მათ სანახავად. ზუსტად ასეთი შემთხვევაა ფილმი „დაკარგული ავტობუსი“ (The Lost Bus), რომელიც Apple TV-ზე გასული წლის 19 სექტემბერს გამოვიდა. მიუხედავად იმისა, რომ მასში მეთიუ მაკკონაჰი და ამერიკა ფერერა მონაწილეობენ, და მისი სცენარის თანაავტორი და რეჟისორი პოლ გრინგრასია, ფილმი 2025 წლის შემოდგომაზე შეუმჩნევლად მოვიდა და წავიდა. მან მცირე, მაგრამ სამწუხარო დისკუსიის კვალი დატოვა, რადგან სოციალურ მედიაში ხალხმა ფილმის პრემიერის შემდეგ (TIFF-ზე) მისი აღწერა იხილა, რომელიც 2018 წლის კალიფორნიის „Paradise“-ის ხანძრის ასახვას ფილმ „სიჩქარესთან“ (Speed) აიგივებდა. სამართლიანობისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ ზოგიერთი ადამიანი ჯერ კიდევ 2025 წლის იანვარში სამხრეთ კალიფორნიაში მომხდარი ტყის ხანძრების დამანგრეველ ტალღას განიცდიდა და ალბათ არ იყო მზად ამ თემის ასე მალე ხელახლა განსახილველად. ყოველივე ზემოთქმულის მიუხედავად, გრინგრასის ფილმი გაცილებით მეტია, ვიდრე „სიჩქარის“ მსგავსი ნამუშევარი. ეს არის დაძაბული, სერიოზული, გააზრებული თრილერი და დღემდე Apple TV-ზე არსებული ერთ-ერთი საუკეთესო ფილმია. კლასიკური ზრდასრულთა თრილერების უმეტესობის მსგავსად, „დაკარგული ავტობუსის“ ძირითადი სიუჟეტი და სტრუქტურა მარტივია. კევინ მაკკეი (მეთიუ მაკკონაჰი), სკოლის ავტობუსის მძღოლი კალიფორნიის ქალაქ „Paradise“-დან, რომელიც ცდილობს ოჯახზე იზრუნოს და თავისი სამსახურით თავი გაიტანოს, აღმოჩნდება დაწყებითი სკოლის მახლობლად, რომელსაც ევაკუაციისთვის სატრანსპორტო საშუალებები სჭირდება, მას შემდეგ, რაც ტყის ხანძარი იფეთქებს და მოქალაქეებს ევაკუაციისკენ მოუწოდებენ. სკოლის მასწავლებელ მერი ლუდვიგთან (ამერიკა ფერერა) და 22 ბავშვთან ერთად, კევინი სწრაფად აწყდება მრავალ ბუნებრივ და ადამიანურ დაბრკოლებას ხანგრძლივი, მძიმე გზის განმავლობაში, რათა უსაფრთხოებას მიაღწიოს. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი, რა თქმა უნდა, შეიცავს რამდენიმე ამაღელვებელ სცენას, რომელიც შესაძლოა უფრო მსუბუქ სამოქმედო ფილმშიც ორგანულად მოერგებოდა, პოლ გრინგრასი ფილმს ტონის ისეთ ოსტატობას ანიჭებს, რაც მას გასართობს ხდის ისე, რომ არასოდეს იქმნება შთაბეჭდილება, თითქოს ის ინციდენტს მსუბუქად უდგება. ეს ის თვისებაა, რომელზეც გრინგრასი მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში სპეციალიზდებოდა. მან მსგავსი სინაზე შემოიტანა ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა „სისხლიანი კვირა“ (Bloody Sunday) და „United 93“, რადგან ესმოდა მათი ფესვები რეალურ ადამიანებსა და მოვლენებში. მან ასევე თავის უფრო მსუბუქ ნამუშევრებს, როგორიცაა „ბორნის უპირატესობა“ (The Bourne Supremacy) და „მწვანე ზონა“ (Green Zone), დამატებითი სიღრმე და რეალიზმი შესძინა თავისი ხელწერის სტილით. ეს ავტორული მიდგომა მის ნამუშევარს გამორჩეულად თანმიმდევრულს ხდის. „დაკარგული ავტობუსის“ წინარე ფილმმა, 2020 წლის „მსოფლიოს ამბებმა“ (News of the World), Rotten Tomatoes-ზე 88% „ახალი“ რეიტინგი მოიპოვა; „დაკარგული ავტობუსი“ ზუსტად იგივე საერთო „ტომატომეტრის“ რეიტინგს ფლობს. თუ გრინგრასის ან მისი თუნდაც ერთი ფილმის მოყვარული ხართ, აუცილებლად უნდა ნახოთ „დაკარგული ავტობუსი“. იმის გარდა, რომ „დაკარგული ავტობუსი“ პოლ გრინგრასის სტილის ფილმია (კამერა, გრინგრასის ხელწერის მსგავსად, საოცრად თავისუფალია), ის ასევე სხვა კლასიკურ ზრდასრულთა თრილერებსაც ენათესავება. მისი ჯან დე ბონტის „სიჩქარესთან“ შედარება უფრო შემოკლებული აღწერაა, ვიდრე ზუსტი ანალიზი, რადგან ორივე ფილმში მოქმედება საფრთხეში მყოფ ავტობუსში ჩარჩენილი გმირების ირგვლივ ვითარდება. უფრო ზუსტი შედარება იქნებოდა კატასტროფის ფილმები, როგორიცაა „პოსეიდონის თავგადასავალი“ (The Poseidon Adventure) ან „უკანასკნელი სუნთქვა“ (Last Breath) (კიდევ ერთი სამწუხაროდ შეუმჩნეველი 2025 წლის ფილმი). ფილმს ექსპერიმენტული ასპექტიც აქვს, სემ მენდესის „1917“-ის მსგავსად, სადაც გრინგრასი და მისი ოპერატორი პოლ ულვიკ როკსეთი მაყურებელს მაქსიმალურად აგრძნობინებენ, რომ ისინი პერსონაჟებთან ერთად არიან. ასევე არის საფრთხეში მყოფი ავტობუსის მგზავრების რყევადი ფსიქიკის ელემენტი, და ეს ელემენტი, მათ გარშემო არსებულ მუდმივ და ყოვლისმომცველ სასიკვდილო საფრთხესთან ერთად, ანრი-ჟორჟ კლუზოს 1953 წლის ფილმს „შიშის საფასური“ (The Wages of Fear) და უილიამ ფრიდკინის 1977 წლის სალაროებში ჩავარდნილ, მაგრამ კულტად ქცეულ რიმეიქს, „ჯადოქარს“ (Sorcerer) მოგვაგონებს. ცხადია, ასეთი ნამუშევრისა და ტონის გათვალისწინებით, ფილმისთვის ჯილდოების აღიარების იმედები არსებობდა, და ის ფაქტი, რომ ის კინოს ასეთ დატვირთულ და შთამბეჭდავ წელს დაიკარგა, სამწუხარო დამთხვევაა. ასევე გასათვალისწინებელია ის ელემენტიც, რომ „დაკარგული ავტობუსი“ არ არის საუკეთესო ტიპის ფილმი საშუალო სტრიმინგ მაყურებლისთვის — უკეთესობისკენ თუ უარესობისკენ, სტრიმინგი კვლავ დიდწილად განიხილება, როგორც მსუბუქი გართობის წყარო, რაღაც კომფორტული საყურებლად, ვიდრე მძიმე და არსებითი მასალის მოსაძებნად. თუმცა, თუ გაქვთ Apple TV და გიყვართ ოსტატურად გაკეთებული, ნერვების მომშლელი ზრდასრულთა თრილერი, მაშინ „დაკარგული ავტობუსი“ უდავოდ საუკეთესო არჩევანია თქვენთვის.