დონ უინსლოუს 2020 წლის ნოველის ვარსკვლავებით დახუნძლული ადაპტაცია ჰოლი ბერის, მარკ რუფალოსა და ბარი კიოგანს ბრწყინვალების კიდევ ბევრ შანსს აძლევს. სახელი არ მოგატყუოთ: ბარტ ლეიტონის ვარსკვლავური კრიმინალური დრამა „დანაშაული 101“ არ არის კრის ჰემსვორთის, ჰოლი ბერის, მარკ რუფალოსა და ბარი კიოგანის კრიმინოლოგიის გაკვეთილებზე ერთად დასწრების შესახებ. არასწორად არ გამიგოთ, ეს ნამდვილად მაგარი იდეა იქნებოდა – განსაკუთრებით, თუ ისინი შემდეგ მკვლელობებს იძიებდნენ. მაგრამ არა, სათაურში მოცემული „101“ ეხება ლოს-ანჯელესის 101-ე ავტომაგისტრალს, სადაც რატომღაც ბევრი დანაშაული ხდება, თუმცა ის კამერაზე თითქმის არასოდეს ჩანს. ლოს-ანჯელესს მკაცრი კრიმინალური ისტორიების ხანგრძლივი ისტორია აქვს, რაიმონდ ჩენდლერის, უოლტერ მოსლისა და ჯეიმს ელროის რომანებიდან დაწყებული, კლასიკური კრიმინალური ფილმებით დამთავრებული, როგორიცაა „ორმაგი ანაზღაურება“ (Double Indemnity), „ჩაინათაუნი“ (Chinatown) და „სიცხე“ (Heat). ლეიტონის ფილმი, რომელიც დონ უინსლოუს 2020 წლის ნოველის ადაპტაციაა, პრაქტიკულად იჭრება ამ კანონში. ამ კრიმინალური საგის დიდი ნაწილი ქალაქის ნაცნობ ქუჩებზე და ცნობილ სასტუმროებში ვითარდება. თუ „დანაშაული 101“-ს რამე ექნებოდა სათქმელი ლოს-ანჯელესზე, ეს უკეთესი იქნებოდა, მაგრამ ის მაინც არის ვიზუალურად დახვეწილი „ექსკურსია“ ძლიერი სამსახიობო გუნდითა და გონივრულად მიმზიდველი სიუჟეტით. კრის ჰემსვორთი მაიკის როლში გვევლინება – პროფესიონალი ქურდი, რომელსაც დეტალების მიმართ ობსესიურ-კომპულსური ყურადღება ახასიათებს. მისი ძარცვები იმდენად უნაკლოა, რომ ერთადერთი მტკიცებულება იმისა, რომ ისინი ერთი და იმავე პირის მიერ არის ჩადენილი, მტკიცებულებების სრული არარსებობაა. პოლიციელების უმეტესობას არც კი სურს იმის აღიარება, რომ რაიმე კანონზომიერება არსებობს. მაიკის ალმასების ძარცვისთვის სხვა უბედური ადამიანების დადანაშაულება ბევრად უფრო ადვილია, ვიდრე იმ კარიერული კრიმინალის პოვნა, რომელიც რეალურად კარგად ასრულებს თავის საქმეს. მაგრამ შემდეგ ჩნდება დეტექტივი ლუბესნიკი, რომელსაც მარკ რუფალო განასახიერებს, როგორც კოლომბოს არაოფიციალურ ვერსიას, ჩამოშვებული მხრებითა და მოუწესრიგებელი თმით. ლუბესნიკი არაფერზე შეჩერდება, რომ მაიკი მართლმსაჯულებას გადასცეს. არა აქვს მნიშვნელობა, რატომ სურს ლუბესნიკს მაიკის დაჭერა. ამაში პირადი არაფერია. ის განსაკუთრებულად კარგი დეტექტივიც კი არ არის. მას ყველაზე დაბალი გახსნის მაჩვენებელი აქვს მთელ დეპარტამენტში, ასე რომ, ის არ არის ისეთი ვორკაჰოლიკი, რომელიც თავს ვერ აკონტროლებს. მაგრამ „პოლიციელები და მძარცველები“ ჟანრის ფილმი პოლიციელების გარეშე წარმოუდგენელია და მარკ რუფალო მაქსიმალურად იყენებს თავის როლს. (დიახ, მარკ, როდესაც „კოლომბოს“ გადაიღებენ, ეს როლი ნამდვილად შენია.) „დანაშაული 101“-ის კრიმინალური ნაწილი ოდნავ არაფოკუსირებულია, მაგრამ მოკლედ რომ ვთქვათ, მაიკს სურს „თამაშიდან“ გასვლა, ამიტომ მისი უფროსი მის ადგილას ახალგაზრდა, მშიერ, უფრო შემზარავ ყაჩაღს აგზავნის. ორმანი, რომელსაც ბარი კიოგანი თამაშობს, უცნაური, პატარა ექსცენტრიკული პიროვნებაა, რომელიც მუქარით გამოიყურება, თუმცა ძლივს კომპეტენტურია. ორმანის არაადეკვატურობა მას არაპროგნოზირებადსა და ცვალებადს ხდის. ის ჰემსვორთის ბეტმენის ჯოკერია, თუ ბეტმენსაც მოსწონდა ხალხის ძარცვა. ამასობაში, ქვე-სიუჟეტში, რომელიც „დანაშაული 101“-ს ძველ ჰიპერლინკურ ფილმს ამსგავსებს, მაგალითად, „ბაბელს“ ან „კრაშს“, შერონი (ჰოლი ბერი) მუდმივად ჩნდება და ქრება სხვების ისტორიებიდან. ის წარმატებული სადაზღვევო ბროკერია, მაგრამ მისი კარიერული ტრაექტორია სექსისტმა უფროსებმა შეცვალეს. ის პოლიციასთან ერთად გამოიძიებს დანაშაულს და საბოლოოდ კრიმინალურ სამყაროში ჩაითრევა. ბერი ფილმის ყველაზე ემოციურ მომენტებს იღებს და ზუსტად იცის, როგორ ითამაშოს ისინი, თუმცა ფილმს ყოველთვის არ ესმის, რა ქნას მასთან, სანამ ის ამ სცენებს ელოდება. როგორც ჩანს, ბარტ ლეიტონს უყვარს კრიმინალი. მან დიდი წარმატება მოუტანა 2012 წლის თაღლითებზე გადაღებულ დოკუმენტურ ფილმს „თაღლითი“ (The Imposter) და კიდევ ერთი წარმატება მოიპოვა 2018 წლის ძარცვის შესახებ დოკუდრამით „ამერიკელი ცხოველები“ (American Animals). მან იცის, სად დადგას კამერა და ოპერატორ ერიკ უილსონთან („უკეთესი კაცი“ - Better Man) მუშაობით, ის ავითარებს პრიალა, თავდაჯერებულ ვიზუალურ სტილს. „დანაშაული 101“-ში კადრირება უნაკლოა, ხოლო კამერის მკვეთრი მოძრაობები კარგად უმკლავდება იმას, რომ წიგნში მოცემული ყველაზე ძველი კინემატოგრაფიული კლიშეებიც კი ახალივით გამოიყურებოდეს. (ნუ, თითქმის ახალი.) „დანაშაული 101“ თითქმის შესანიშნავი კრიმინალური ფილმია, ის უბრალოდ არასდროს „ისვრის მთვარისკენ“. ლეიტონს აშკარად უყვარს ლოს-ანჯელესი, მაგრამ მისი კინემატოგრაფია ქალაქის ხასიათის შესახებ არაფერს ამჟღავნებს. ძალიან ცოტა რამ აკავშირებს ამ მოვლენებს სამხრეთ კალიფორნიასთან და მცირე ცვლილებებით მისი გადაღება მარტივად შეიძლებოდა ნებისმიერ სხვა ადგილას. და მიუხედავად იმისა, რომ „დანაშაული 101“ რამდენიმე მინიშნებას აკეთებს მდიდრებსა და ღარიბებზე, ლეიტონი ამ თემის ხაზგასმას მხოლოდ ფინალურ აქტში ცდილობს, ამიტომ ფილმის თემა — ზოგიერთმა შეიძლება მას „მთავარი აზრი“ უწოდოს — მეორეხარისხოვანი შთაბეჭდილებას ტოვებს. შეიძლება ჩანდეს, რომ კრის ჰემსვორთი „დანაშაული 101“-ის სუსტი რგოლია, მაგრამ ეს არ არის სამართლიანი. ჰემსვორთს დაევალა ეთამაშა ამოუცნობი პიროვნება. ფილმს არ სურს, რომ მაიკის შესახებ ბევრი რამ ვიცოდეთ. ის ზედმეტად თავშეკავებულია, თუნდაც თავის სრულიად ჩვეულებრივ შეყვარებულ მაიასთან (მონიკა ბარბარო) ერთად, მაგრამ ჩვენ ვიგებთ ზოგიერთ დეტალს, რაც ჰემსვორთის არჩევანს მოგვიანებით აზრიანს ხდის. ის ობსესიურ-კომპულსურია, ეს უკვე აღვნიშნეთ. ის ასევე სექსუალურად მორიდებულია, წარსულზე საუბარს გაურბის და უჭირს თვალებით კონტაქტის შენარჩუნება. როდესაც „დანაშაული 101“ საბოლოოდ მიანიშნებს იმაზე, თუ რატომ ცხოვრობს და იქცევა მაიკი ასე, გამჭრიახმა კინომოყვარულებმა შესაძლოა საბოლოოდ დააფასონ, რომ ჰემსვორთი ამ როლს კარგად ასრულებს. პრობლემა ისაა, რომ ახსნა-განმარტების დამალვა და მისი ბუნდოვნად შენარჩუნება მაშინაც კი, როდესაც ის ვლინდება...