დენი ბოილის „სტივ ჯობსი“: ახალი წიგნი და ესსე პერსონაჟთა სტატუსზე

დენი ბოილმა, რომელიც დამსახურებულ აღიარებას იმსახურებს „28 დღის შემდეგ“ ფრენჩაიზში თავისი თამამი დაბრუნებისთვის, გასულ წელს კიდევ ერთი მიზეზი ჰქონდა საზეიმოდ: „სტივ ჯობსის“ 10 წლისთავი – ფილმი, რომელიც აარონ სორკინთან თანამშრომლობით შეიქმნა და უნიკალური სტრუქტურული მიდგომით იკვლევდა გვიანდელი ტექნოლოგიური გენიოსის რთული ცხოვრების სამ საკვანძო პერიოდს. ამ წლისთავის აღსანიშნავად, ბ.კ. უოლინმა გამოსცა პირველი წიგნი, რომელიც ფილმს ეძღვნება, სახელწოდებით „STEVE JOBS MONOGRAPH“. „წიგნის იდეაა, რომ ფილმი მისი შემადგენელი ნაწილების ჯამზე დიდია, ამიტომ თითოეული ნაწილი უნდა გავიგოთ და დავაფასოთ – ამ შემთხვევაში: პროდუქცია, ჯობსი, სორკინი, ბოილი, კამერა, შესრულება (პერფორმანსი), მუსიკა, მონტაჟი, შედეგები, სტატიებით, რომელთა ავტორებიც RogerEbert.com-ის, Polygon-ის, Bright Wall/Dark Room-ისა და NPR-ის წვლილით არიან ცნობილი“, – აღნიშნავს უოლინი. წიგნის ხელმისაწვდომობისთანავე, მოხარულნი ვართ ექსკლუზიურად წარმოგიდგინოთ სარა ჯეი ლაიბერის ესსე „პერფორმანსის“ შესახებ. წაიკითხეთ ესსე ქვემოთ და შეიძინეთ წიგნი აქ. მე მყავდა „კომპიუტერის მამა“, რომელიც ჩემი გაზრდისას ყოველთვის „რაღაცას აკეთებდა კომპიუტერზე“. მე მის უკან ვიდექი, როდესაც ის Photoshop-ს ეჩალიჩებოდა, თავისი ფენტეზი ბეისბოლის გუნდისთვის ბრენდინგს ქმნიდა, ან უახლეს პაუერ-პოპ ალბომებს საეჭვო ვებსაიტებიდან იწერდა, რომლებიც ჩემთვის ყოველთვის ჰაკერული დომენებივით უფრო სერიოზულად გამოიყურებოდა, ან ჩემთვის შეუფერებელ ფილმების მიმოხილვებს კითხულობდა Ain’t It Cool News-ზე, დარწმუნებული ვიყავი, რომ ერთ დღეს მეც გავიზრდებოდი და „რაღაცას გავაკეთებდი კომპიუტერზე“, როდესაც ჩემი შვილი მიყურებდა. ჩემს ფანტაზიაში, მე არასდროს გავაკეთებდი „რაღაცას“ მარტო – მე გავუზიარებდი იმას, რაც ხდებოდა, ჩემს შვილს და ვასწავლიდი ვრცელ ინტერნეტში ნავიგაციას, როგორც თანამგზავრს. ძალიან ადრეული ასაკიდან „ძალიან ონლაინ“ გავხდი, როგორც ოჯახური ბიზნესის გაგრძელების საშუალება. სტივ ჯობსს ჰყავდა ქალიშვილი ლიზა, რომელსაც სამი მსახიობი (მაკენზი მოსი, რიპლი სობო და პერლა ჰანი-ჯარდინი) სამ სხვადასხვა ასაკში განასახიერებს დენი ბოილის და აარონ სორკინის ფილმში „სტივ ჯობსი“. ლიზას ჰყავდა „კომპიუტერის მამა“, რომელიც ყოველთვის „რაღაცას აკეთებდა კომპიუტერზე“, თუმცა, როგორც ჩანს, მას არასდროს მიუღია წვდომა მამის „კომპიუტერული საქმიანობის“ შიდა წრეში. მას არასდროს ჰქონია შანსი, დადგომოდა მის ზურგს უკან და ეკითხა, რა ხდებოდა. მას იშვიათად უწევდა მასთან ერთ ოთახში ყოფნა. სამსახიობო სკოლაში ჩავაბარე, ალბათ იმის შედეგად, რომ ვიზრდებოდი სახლში, სადაც მშობლების ყურადღებისთვის კომპიუტერს ან ტელევიზორს უნდა ვებრძოლე. ჩემი ადრეული სამსახიობო მომზადების ნაწილი სტატუსის სავარჯიშოები იყო. ჩვენ ვისწავლეთ, რომ შემსრულებლებს შეუძლიათ მაღალი ან დაბალი სტატუსის თამაში, რათა გავლენა მოახდინონ სცენის დინამიკაზე, იმის მიხედვით, თუ როგორ მიუდგება მათი პერსონაჟი გარშემომყოფებთან ურთიერთობას. მაღალი სტატუსის მოთამაშემ, მეფემ ან დედოფალმა, შესაძლოა „თავი აამაღლოს პარტნიორის დასაწევად“, რითაც თავისი პარტნიორი სცენაზე დაბალ სტატუსში აიძულოს, მისი უხეში ძალის ბუნების გამო. დაბალი სტატუსის მოთამაშემ, სამეფო მოსამსახურემ, შესაძლოა „პარტნიორი აამაღლოს თავის დასაწევად“ იმ შემთხვევაში, თუ მეფეს ან დედოფალს, რომელსაც ემსახურება, სჭირდება სტატუს-კვოს შენარჩუნება. სტატუსი ძირითადად თავმოყვარეობის პერფორმანსია, რომელიც სიკეთისა და ბოროტებისთვის გამოიყენება. ჯობსის როლში, მაიკლ ფასბენდერი ყოველთვის მაღალ სტატუსს თამაშობს და უმეტესად, თავს აამაღლებს პარტნიორის დასაწევად. მეფესავით. უბრალო მოკვდავები არიან ისინი, ვინც მერყეობენ აღიარებულ ავტორიტეტსა და ვედრებას შორის, ცვლიან ადამიანებთან ურთიერთობის მანერას იმის მიხედვით, თუ რა სურთ მიიღონ საუბრებიდან. გენიოსი შემოქმედი-ღმერთივით, ჯობსი არასდროს იხრება, არასდროს აშინებს და არასდროს აძლევს საშუალებას თავის კოლეგებს, მეგობრებს ან ოჯახს, დაიჯერონ, რომ მას დაბალი სტატუსის რეჟიმიც კი აქვს. ეს ხდის ჯობსის ურთიერთობებს ლიზასთან ასე მდიდარს და ასე განსხვავებულს ფილმში მის სხვა ურთიერთობებისგან. ჩვენ ვხედავთ, როგორ აიძულებს ჯობსი სხვებს დანებებას, ამცირებს კოლეგებს, თანაშემქმნელებს და სხვა მოზარდებს, რომელთა სტატუსიც თეორიულად შეიძლებოდა შეესატყვისებოდა ან ასახავდა მისას. მაგრამ ჯობსი არ წყვეტს თავის ამაღლებას სცენის პარტნიორის დასაწევად მაშინაც კი, როდესაც სცენის პარტნიორი ბავშვია – მისი შვილი. ეს ყველაფერს აშიშვლებს. როდესაც ჯობსი ლიზას ამცირებს საკუთარი თავის ასამაღლებლად, ის საცოდავად გამოიყურება და არა ძლევამოსილად. სტივ ჯობსი არ არის გენიოსი შემოქმედი-ღმერთი; ფილმის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში მას არც კი შეუძლია აღიაროს, რომ თავისი ქალიშვილი შექმნა, რადგან არასრულყოფილი ადამიანური ქმნილების პირისპირ შეხედვა მნიშვნელოვნად რთულია, ვიდრე მისი სახელის პროდუქტზე დაწერა. ფასბენდერის ჯობსს დრო არ აქვს მათთვის, ვინც ზუსტად მის დონეზე არ მოქმედებს. სორკინის ცნობილი „სეირნობა-და-საუბრები“ ზუსტად ჯობსის ნების მამოძრავებელ ძალაში ჯდება; ფილმის უმეტეს ნაწილს დერეფნებსა და მწვანე ოთახებში ვატარებთ გიგანტური პროდუქტის პრეზენტაციებამდე წამებში, ვუყურებთ ჯობსის ლაქიებს, როგორ აქცევენ შეუძლებელს შესაძლებლად. ჯობსი განსაკუთრებით უხეში, აბრაზული და თვითმიმითოლოგიზებელია ენდი ჰერცფელდთან (მაიკლ სტულბარგი) და სტივ ვოზნიაკთან (სეთ როგენი) ურთიერთობებში, ადამიანებთან, რომლებსაც ის უბრალო მუშებად მიიჩნევს და არა კრეატიულ ვიზიონერებად; სხვა კომპიუტერულ ადამიანებთან, შესაძლოა თავისი პრაქტიკული ცოდნის ნაკლებობის დასამალად, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფასბენდერ-ჯობსისთვის, რომ თავი აამაღლოს სცენის პარტნიორის დაწევით. ქეით უინსლეტი ამ ფილმში განსაკუთრებით დახელოვნებული სტატუსის ქამელეონია, რომელიც ჯოანა ჰოფმანს ისეთ ადამიანად ასახავს, რომელიც...