„ერთი ბრძოლა მეორის მიყოლებით“: როდესაც კინო რეალობას ეჯახება

როგორც კინოკრიტიკოსებს, ჩვენ გვეკისრება პასუხისმგებლობა, დავრჩეთ მიუკერძოებლები – თავი შევიკავოთ პირადი პოლიტიკური შეხედულებების ნაწარმოებზე პროექტირებისგან, ან ფილმის იდეოლოგიის, და არა ხელოვნების პრიზმით კრიტიკისგან. ეს პასუხისმგებლობა სულ უფრო რთულდება იმ სამყაროს კონტექსტში, რომელშიც ამჟამად ვცხოვრობთ. ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და სხვაგან ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების – საზოგადოებრივი არეულობის, ძალადობისა და სოციალური განხეთქილების – ფონზე, ფილმის „ერთი ბრძოლა მეორის მიყოლებით“ ყურება არასასიამოვნო გამოცდილებაა. გამოწვევა ფილმის პარადოქსში მდგომარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ ის ეწინააღმდეგება აშკარად პოლიტიკურად შეფასებას, შეუძლებელია უგულებელვყოთ ის ფაქტი, რომ ის პოლიტიკურ რეალობებთანაა დაკავშირებული. პოლ თომას ანდერსონი არ ქმნის პირდაპირ პოლიტიკურ განცხადებას და არც თავის პერსონაჟებს სიმბოლოებად ან არგუმენტებად ამცირებს. სამაგიეროდ, ფილმი მოქმედებს შეზღუდული კინემატოგრაფიული სამყაროს მიღმა, ბუნდოვანი ხდის ზღვარს მხატვრულ ლიტერატურასა და განცდილ გამოცდილებას შორის. რეალობასთან ეს სიახლოვე ზუსტად ისაა, რაც ფილმს ასეთ რთულს და ამავდროგად, ასე მიმზიდველს ხდის საყურებლად. ნარატივი არ კარნახობს მაყურებელს, როგორ იგრძნოს თავი ან რა დაიჯეროს, მაგრამ ის უარყოფს განშორების კომფორტს. ის, რაც ეკრანზე ვითარდება, არასასიამოვნოდ ნაცნობია, არა იმიტომ, რომ ფილმი ასახავს რომელიმე კონკრეტულ მოვლენას ან იდეოლოგიას, არამედ იმიტომ, რომ ის ფართო, მიმდინარე მდგომარეობას ასახავს. ამ თვალსაზრისით, „ერთი ბრძოლა მეორის მიყოლებით“ უბრალოდ არ არსებობს პოლიტიკურ მომენტში – ის ეჯახება მას, ხდება იმ რეალობის ნაწილი, რომელსაც აკვირდება, ნაცვლად იმისა, რომ უსაფრთხოდ იდგეს განცალკევებით. ფილმი მიჰყვება ყოფილი რევოლუციონერების ჯგუფს – გეტო / პეტ კალჰუნი / ბობ ფერგიუსონი, პერფიდია ბევერლი ჰილსი და მათი თანამოაზრეები – ომში გამაგრებული იდეალისტები და ულტრამემარცხენე რევოლუციური კოლექტივის, „ფრანგული 75“-ის წევრები. მათი ქმედებები მათ პირდაპირ კონფლიქტში აყენებს სახელმწიფო ხელისუფლებასთან ალტეა მესას დაკავების ცენტრიდან დაკავებული ემიგრანტების გასათავისუფლებლად ოპერაციის დროს. ამ ოპერაციის დროს, პერფიდია ბევერლი ჰილსი ეკონტაქტება პოლკოვნიკ სტივენ ჯ. ლოკჯოუს (შონ პენი), ცენტრის მეთაურ ოფიცერს. ეს შეხვედრა ლოკჯოუზე ხანგრძლივ ფსიქოლოგიურ გავლენას ახდენს; მას უვითარდება პერფიდიას მიმართ ობსესიური ფიქსაცია, რაც საბოლოოდ მის განსჯას აზიანებს. როდესაც ის მოგვიანებით აღმოაჩენს პერფიდიას ბომბის დამონტაჟებისას, ის საშუალებას აძლევს მას გაქცევა მორალურად კორუმპირებული შეთანხმებით – მომენტი, რომელიც ხაზს უსვამს ფილმის მიერ ძალაუფლების, სურვილისა და ექსპლუატაციის გამოკვლევას. წლების შემდეგ, პერფიდია აჩენს ქალიშვილს, უილა ფერგიუსონს, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც შარლენ კალჰუნი. ბობ ფერგიუსონი – რომელიც ასევე ცნობილია თავისი ყოფილი რევოლუციური იდენტობით, გეტო ან პეტ კალჰუნი (ლეონარდო დიკაპრიო) – მარტო ზრდის შვილს, რადიკალური და ძალადობრივი სამყაროსგან თავის დაღწევას ცდილობს, რომელშიც ოდესღაც ცხოვრობდა. თექვსმეტი წლის განმავლობაში მას სჯერა, რომ მისი ცხოვრების ეს თავი უკვე წარსულშია. ეს ილუზია ინგრევა, როდესაც მისი წარსულიდან მოვლენები ამოტივტივდება, რაც იწვევს დევნის ჯაჭვს, გამოწვეულს გადაუჭრელი ისტორიით, იდეოლოგიური ნაწიბურებითა და პასუხისმგებლობის კონკურენტული მოთხოვნებით. ის, რაც მოჰყვება, არ არის უბრალოდ დევნა, არამედ დაპირისპირება, რომელიც ობსესიითა და მემკვიდრეობითაა განპირობებული. ნარატივის განვითარებასთან ერთად, ცხადი ხდება, რომ დევნაში მყოფნი – მიუხედავად განსხვავებული მეთოდებისა და მოტივაციისა – საბოლოოდ ერთი და იმავე ძირეული მიზნით არიან განპირობებულნი. უილა, რომელსაც დიდწილად არ ესმის მისი არსებობის გარშემო არსებული ძალები, ხდება ფილმის ემოციური და ნარატიული ცენტრი, რომელიც აყალიბებს ისტორიას მემკვიდრეობის, ფიქსაციისა და წარსული რწმენის გარდაუვალობის შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი მრავალჯერ იცვლის მიმართულებას, ის არასოდეს კარგავს ჩართულობის უნარს. ის რჩება მუდმივად მიმზიდველი, მაშინაც კი, როდესაც მისი ტონი და იმპულსი იცვლება. თუმცა, შესრულება ფილმს გაცილებით არსებითს ხდის. ტეიანა ტეილორი, ლეონარდო დიკაპრიო, შონ პენი და რეჯინა ჰოლი ყველა გამორჩეული სიზუსტით ასრულებენ თავიანთ ნამუშევარს, მაგრამ შონ პენის შესრულება განსაკუთრებულია. ის, რასაც ის აქ აღწევს, საოცრად თავშეკავებულია – პორტრეტი, რომელიც აგებულია არა გადაჭარბებაზე, არამედ კონტროლზე. რაღაც ღრმად შემაშფოთებელია იმაში, თუ როგორ განასახიერებს ის პოლკოვნიკ ლოკჯოუს, ისეთი ყოფნა, რომელიც მაყურებლის აზრებში რჩება მისი სცენების დასრულებიდან დიდი ხნის შემდეგაც კი. ეს ისეთი შესრულებაა, რომელიც ეჭვს იწვევს, არა იმიტომ, რომ ის გადაჭარბებულია, არამედ იმიტომ, თუ რამდენად სრულად იპყრობს ყურადღებას, ამავდროულად ასე ცოტას ავლენს. ტეიანა ტეილორის ნამუშევარი პერფიდია ბევერლი ჰილსის როლში ასევე აღიარების ღირსია. ნებისმიერი წინასწარი მოლოდინი სწრაფად იშლება იმის ფონზე, რასაც ის ამ როლში გვთავაზობს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ეკრანული დრო შეზღუდულია, მისი გავლენა არა. ის საკმარისად უწყობს ხელს მისი პერსონაჟის ემოციური და ნარატიული წონის ჩამოყალიბებას, ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომელიც სცილდება ფილმის ხანგრძლივობას. მისი შესრულება არ ითხოვს ყურადღებას – ის იმსახურებს მას. და ადვილი გასაგებია, რატომ მოახდინა მან ასეთი ძლიერი რეზონანსი დაჯილდოების კომიტეტებში. ლეონარდო დიკაპრიო, ამასობაში, აგრძელებს მრავალფეროვნების დონის დემონსტრირებას, რაც თითქმის ძალდაუტანებლად გამოიყურება. მისი განსახიერება კაცისა, რომელიც დაყოფილია ყოფილ იდენტობებს შორის, ამტკიცებს, თუ რატომ რჩება ის თავისი თაობის ერთ-ერთ ყველაზე ადაპტირებულ მსახიობად. მის მიდგომაში არ არის ხილული ლიმიტები – არც ერთი პერსონაჟი, რომლის