საშინელებათა ჟანრი კინემატოგრაფიის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო და ინოვაციური მიმართულებაა. ჯერ კიდევ მუნჯი კინოს ეპოქიდან მოყოლებული, საუკეთესო საშიშ ფილმებს ყოველთვის გამოარჩევდათ მხატვრული ოსტატობა და ამბიცია, რაც პატივისცემას იმსახურებს მათი ტექნიკური სრულყოფილების, სიუჟეტის ინტენსივობისა და მაყურებელზე ხანგრძლივი ფსიქოლოგიური ზემოქმედებისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ ეს XXI საუკუნის კინოშიც მართალია – განსაკუთრებით ბოლო ათწლეულში – მრავალი ფილმი, რომელიც ამას საუკეთესოდ ასახავს, ათწლეულების წინ შეიქმნა. რა თქმა უნდა, საშინელებათა ჟანრში ტერმინი „ხელახლა საყურებელი“ ყოველთვის არ შეიძლება იყოს სიდიადის ზუსტი განმსაზღვრელი; რამდენადაც ოსტატურიც არ უნდა იყვნენ, ჩემთვის ისეთი ფილმები, როგორიცაა 1932 წლის „ფრიკები“ და „როზმარის ბავშვი“, კატეგორიაში „ერთხელ ყურება საკმარისი იყო“ ხვდება მათი საკმაოდ შემაშფოთებელი შინაარსის გამო. თუმცა, ეს 10 ფილმი, ჩემი აზრით, კინემატოგრაფიულ მღელვარებასა და ჩამთრევ გართობას შორის ბრწყინვალე ბალანსს პოულობს. ალფრედ ჰიჩკოკის კლასიკიდან 1980-იანი წლების განმსაზღვრელ ხატებამდე, ეს საშინელებათა ფილმები ის ნამუშევრებია, რომლებსაც მე, Gen-Z თაობის კინომანი, კლასიკის სიყვარულით განმსჭვალული, ყველაზე ხშირად ვუბრუნდები, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ჩემს დრომდე შეიქმნა. უნდა ვაღიარო, რომ „ეგზორცისტის“ ყურებისას განსაკუთრებული გამოცდილება მქონდა. ჩემი პირველი ნახვა ფილმის ორიგინალური კინოთეატრალური ვერსია იყო, რომელიც არ შეიცავს ცნობილ „ობობა-სიარულის“ სცენას – სცენას, რომელიც, ჩემი აზრით, უმთავრესი მნიშვნელობისაა საყურებელი გამოცდილების საშინელების გასაძლიერებლად. გარდა ამისა, „ეგზორცისტის“ გარშემო ისეთი ლეგენდები ტრიალებს – ფილმი, რომელიც ეშმაკის მიერ დაწყევლილად ითვლება – რომ ჩემი შიშისმომგვრელი მოლოდინი ვერასდროს დაკმაყოფილდებოდა. თუმცა, ის, რაც ჩემს პირველ ნახვას შესაძლოა წმინდა შიშის ნაკლებობით ჰქონდა, მეტად აანაზღაურა იმ დაფასებამ, რომელიც მყისიერად განვივითარე მისი ბრწყინვალე შესრულების მიმართ. ყველაფერი – ეფექტური და ემოციურად დაფუძნებული ამბის მოყოლიდან ნელ-ნელა განვითარებულ დაძაბულობამდე, პრაქტიკულ ეფექტებამდე და განსაკუთრებით ტექნიკურ სიდიადემდე – ისეთი სიამოვნება მომანიჭა, რასაც არ ველოდი ფილმისგან, რომელიც ცნობილია, როგორც „ყველა დროის ყველაზე საშიში ფილმი“. ეს არ ნიშნავს, რომ ის საშიში არ იყო; მისი ატმოსფერული შიშის განწყობა და ყველაზე მძაფრი დაპირისპირების მომენტები კვლავაც ძლიერ გავლენას ახდენს ჩემზე. ირონიულია, რომ როდესაც უილიამ ფრიდკინის სარეჟისორო ვერსიას ვუყურე, ცრუ უსაფრთხოების განცდით მივედი და უფრო მეტად შევძრწუნდი, ვიდრე პირველი ნახვის შემდეგ. შემდგომმა ხელახლა ნახვებმა შესაძლოა ასე არ შემძრა, მაგრამ მათ განამტკიცეს ჩემი აზრი, რომ „ეგზორცისტი“ არის ერთ-ერთი ყველაზე ოსტატური საშინელებათა ფილმი, რაც კი ოდესმე შექმნილა. როგორც Gen-Z თაობის მრავალი წევრი, მეც, ალბათ, მაქს შრეკის მოჩვენებითი გრაფ ორლოკის პირველად დანახვა „ნოსფერატუს“ ან თუნდაც ფილმის კლიპების სახით კი არა, არამედ, წარმოიდგინეთ, „ღრუბელი ბობის“ ერთ-ერთ ეპიზოდში მოხდა. ბუნებრივია, როდესაც გავიზარდე და კიბეებისა და ჩრდილების ბრწყინვალედ დაძაბულ სცენას ვუყურე, რომელიც კარის ზღურბლზე გრაფ ორლოკის გამოჩენით სრულდებოდა, ჩემი პირველი აზრი იყო: „ჰეი, ეს ღრუბელი ბობის ტიპია“. ჩემი მეორე, გაცილებით უფრო ელეგანტური და პატივსაცემი აზრი შეეხებოდა იმას, თუ რამდენად ოსტატური იყო ეს სცენა, რომელიც მხოლოდ მარცვლოვან ვიზუალს და მუსიკას იყენებდა ხელშესახები და გამჭოლი დაძაბულობის მისაღწევად. როდესაც საბოლოოდ ვუყურე ფილმს, ჩემი გაოცება მისი ვიზუალური პრეზენტაციით მხოლოდ გაიზარდა. ეს იყო ჩემი პირველი შეხება გერმანულ ექსპრესიონისტულ კინოსთან და მისი მკაცრი ჩრდილების, ინტენსიური განათების, დამახინჯებული დეკორაციებისა და უჩვეულო გამოსახულებების გამოყენება – რაც 100 წელზე მეტი ხნის შემდეგაც შემზარავია – ისეთი მიღწევა იყო, რომელიც უცნაურად მომხიბვლელად მიმაჩნდა. თუმცა, ის, რისი დაფასებაც „ნოსფერატუში“ ყველაზე მეტად დავიწყე ხელახლა ყურების შემდეგ, არის უკვდავი პერსონაჟის დიზაინი და შრეკის შესრულების მტაცებლური ეშმაკობა. სხვა მრავალი ვამპირისთვის დამახასიათებელი თვალისმომჭრელი მისტიკისა და მაცდური ელფერის გარეშე, გრაფი ორლოკი არის ამაზრზენი, ვირთხის მსგავსი მხეცი, რომელსაც მოსვენებული ვნება და ლტოლვა ამოძრავებს, საზარელი, არაადამიანური ურჩხული, რომელიც კვლავაც ყველა დროის უდიდეს კინომონსტრებს შორის დგას. მტკიცედ მწამს, რომ საშინელებათა ჟანრი ხშირად საუკეთესოა, როდესაც ის მოიცავს დამახინჯებული, შეშლილი გართობის შეგრძნებას, როდესაც ეკრანზე გამოსახული საშინელებები და არეულობა ხმაურიან გასართობად არის წარმოდგენილი. ცოტა ფილმი თუ განსაზღვრავს ამ მხიარულ მიდგომას ჟანრისადმი ისე, როგორც „ბოროტი მკვდრები“ (The Evil Dead). 1980-იანი წლების საშინელებათა ჟანრის ეს საკულტო ინდი ძვირფასი ქვა შთაგონებული სიგიჟის ატმოსფეროს ქმნის სემ რეიმის კრეატიული და გაბედული რეჟისურის მეშვეობით, მათ შორის ამბიციური და ეფექტური კამერის მუშაობით, შთამბეჭდავი პრაქტიკული ეფექტებითა და კლაუსტროფობიისა და იზოლაციის ოსტატურად შექმნილი ატმოსფეროთი. მიუხედავად იმისა, რომ „ბოროტი მკვდრები II“ (Evil Dead II) შესაძლოა აორმაგებს ორიგინალის ბევრ თვისებას, განსაკუთრებით გიჟურ კომედიას, მე მაინც „ბოროტ მკვდრებს“ უფრო სასიამოვნოდ მიმაჩნია ხელახლა სანახავად. მას აქვს კონტროლი, სადაც მისი გაგრძელება გადაჭარბებას აფრქვევს, საშინელების ავთენტური ჟინი, სადაც წინამორბედი მთლიანად ჟანრების შერწყმის ექსპერიმენტებს უთმობს თავს. ეს არ ნიშნავს, რომ „ბოროტი მკვდრები II“ უარესი ფილმია; მრავალი თვალსაზრისით, ის ბევრად უკეთესი და უფრო ინტრიგულია. თუმცა, „ბოროტ მკვდრებს“ აქვს ისეთი სიწმინდე და ვნება, რომელიც გითრევს, მიუხედავად იმისა, თუ რამდენჯერ უყურებ მას ხელახლა.