გულში ჩამწვდომი საშინელებათა ფილმები: როცა შიშზე მეტად სევდა გეუფლება

დანიელა არის თავისუფალი ჟურნალისტი, რომელსაც ორი წლის გამოცდილება აქვს გასართობი ინდუსტრიის გაშუქებაში. ის არის Collider-ის ფრილანსერების გუნდის უფროსი მწერალი და მისი ნამუშევრები სხვა პლატფორმებზეც, მაგალითად Elite Daily-ზეც გამოქვეყნებულა. როდესაც ის არ წერს, ის ღრმად ჩაყვინთავს დამაფიქრებელ, ეგზისტენციალისტურ ფილმებსა და კლასიკურ ლიტერატურაში. საშინელებათა ჟანრი კინოს ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველი და მრავალმხრივი მიმართულებაა, თუნდაც ის ხშირად უარყოფილი ან სათანადოდ შეუფასებელი იყოს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი რეჟისორი სისხლიანი სცენებითა და "ჯამფ სქერებით" მანიპულირებს, სხვები ბევრად უფრო ფსიქოლოგიურ მიდგომას ირჩევენ, რაც კანქვეშ გიძვრება და შიშის ნაცვლად, ღრმა შფოთვას იწვევს. გამოდის, რომ ბევრი რეჟისორი მხოლოდ აუდიტორიის დაშინებით არ კმაყოფილდება; მათი მიზანია, მაყურებელი დამსხვრეული დატოვონ, აიძულონ ცრემლები ღვაროს უფრო ხშირად, ვიდრე თვალები დაიფაროს. ამ ჟანრის მიერ შემოთავაზებული ყველა ამაღელვებელი ისტორიის აღსანიშნავად, ჩვენ გადავხედავთ რამდენიმე საშინელებათა ფილმს, რომლებიც შიშზე მეტად სევდიანია. შევისწავლით, თუ რა ხდის ამ ისტორიებს გულში ჩამწვდომს, ისევე როგორც წარმოსახვაში. "მოწამეების" (Martyrs) უდრეკი "ბოდი ჰორორიდან" "იაკობის კიბეში" (Jacob's Ladder) პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის (PTSD) გამოკვლევებამდე, ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე გულშემზვრელი საშინელებათა ფილმი, რომელიც ამტკიცებს, რომ ჟანრი შეიძლება იყოს ისეთივე დამანგრეველი, როგორც შემზარავი. მიუხედავად იმისა, რომ ეს საკმაოდ ძალადობრივი ფილმია, „მოწამეები“ (Martyrs) ასევე გამორჩეულია თავისი უდავოდ პირქუში და გულშემზარავი ხასიათით. სიუჟეტი მოგვითხრობს ლუსიზე (Mylène Jampanoï), ახალგაზრდა ქალზე, რომელიც შურისძიებას ეძებს იმ ადამიანების მიმართ, ვინც ბავშვობაში აწამეს, მას უერთდება მისი მეგობარი ანა (Morjana Alaoui). ეს ორი ქალი ამხელს ორგანიზაციას, რომელიც მსხვერპლს სასტიკ წამებას უყენებს „მოწამეების“ შესაქმნელად, რომლებსაც შეუძლიათ შეხედონ შემდგომ სიცოცხლეს. ნუ გვეშლება – „მოწამეები“ უდავოდ შემზარავია. მისი შემაშფოთებელი გამოსახულებები თავისთავად საკმარისია ერთი კვირის კოშმარებისთვის. თუმცა, შეუძლებელია გულგრილი დარჩე არა მხოლოდ მისი დაუნდობელი სისასტიკის, არამედ სიუჟეტის გულშემზარავი ქვეტექსტების მიმართ, ძლიერი აქცენტით ფსიქოლოგიურ ტანჯვაზე, ტრავმასა და სასოწარკვეთაზე. Eye For Film-თან ექსკლუზიური ინტერვიუს თანახმად, რეჟისორმა პასკალ ლობიემ ფილმი თავისი ცხოვრების განსაკუთრებით მტკივნეულ პერიოდში შექმნა. შედეგად მივიღეთ 2008 წლის „ბოდი ჰორორი“, რომელიც არის დამსჯელი, ინტიმური და საბოლოოდ დაუვიწყარი. თავისი არსით, „კერი“ (Carrie) უპირველეს ყოვლისა, ტრაგედიად აღიქმება, რომელიც ფოკუსირებულია უკიდურეს ბულინგსა და იზოლაციაზე, რასაც განიცდის სისი სპეისეკის საკულტო პერსონაჟი — მორცხვი, გარიყული თინეიჯერი, რომელსაც თანატოლები ავიწროებენ და მისი რელიგიური ფანატიკოსი დედა (პაიპერ ლორი) აკონტროლებს. მას შემდეგ, რაც აღმოაჩენს, რომ მას ტელეკინეტიკური ძალები აქვს, კერი სასტიკი გამოსაშვები წვეულების ხუმრობის შედეგად ზღვარზე მიდის, რაც ძალადობრივ ქაოსში გადაიზრდება. ამ ზებუნებრივმა საშინელებათა ფილმმა თავი 1970-იანი წლების ერთ-ერთ ყველაზე საკულტო ფილმად დაიმკვიდრა, მისი სტილიზებული გადაღების სტილისა და რელიგიური შიშის ჟანრის განმსაზღვრელი ნაზავის წყალობით (აღარაფერს ვამბობთ ახლა უკვე ლეგენდარულ, სისხლით გაჟღენთილ გამოსაშვები წვეულების სცენაზე). მიუხედავად მთელი ამ სანახაობრიობისა, სპეისეკის ტრაგიკული შესრულება, სავარაუდოდ, ფილმის ყველაზე შემაშფოთებელ ელემენტად რჩება, რაც ხელს უწყობს იმის ჩამოყალიბებას, რაც მოგვიანებით საშინელებათა კინოს „ფინალური გოგოს“ არქეტიპად იქცა. „კერიმ“ შესაძლოა არ შეაშინოს მაყურებელი გრაფიკული გამოსახულებებით ან „ჯამფ სქერებით“, მაგრამ მისი ემოციურად დამანგრეველი მომენტები თინეიჯერულ იზოლაციას ღრმად შემაშფოთებელ რამედ აქცევს. მეთიუ ჰოლნესის ფსიქოლოგიური საშინელებათა ფილმი „პოსამი“ (Possum) მოგვითხრობს დაცემულ ბავშვთა თოჯინების თეატრის მსახიობზე (შონ ჰარისი), რომელიც ბრუნდება მშობლიურ სახლში და იძულებულია შეხვდეს იქ განცდილ ტრავმას. სიუჟეტი დაფუძნებულია ჰოლნესის ამავე სახელწოდების მოკლე მოთხრობაზე, რომელიც, თავის მხრივ, ნაწილობრივ შთაგონებულია ზიგმუნდ ფროიდის „უცნაურის“ თეორიებით. „პოსამი“ მოქმედებს როგორც შემაშფოთებელი, ატმოსფერული ნელი თრილერი — პერსონაჟის კვლევა, რომელიც ტრავმას თავად სიუჟეტის მამოძრავებელ ძალად აქცევს. მის ცენტრშია დანაწევრებული გონების სიმძიმე, რომელიც შემაშფოთებელი ინტიმურობითაა გამოკვლეული. დიახ, ის უდავოდ შემზარავია; განსაკუთრებით შემაშფოთებელი ატმოსფერო გაქვს. მაგრამ ნამდვილი საშინელება მის გრეხილ ფსიქოლოგიაში მდგომარეობს. მაყურებლის უბრალოდ შეშინების ნაცვლად, „პოსამი“ ნელ-ნელა წურავს მაყურებელს გონების დაშლის მძიმე პორტრეტით. არი ასტერის ფოლკ-საშინელებათა ფილმი „ზაფხულის მზედგომა“ (Midsommar), რომელშიც ნიჭიერი ფლორენს პიუ მონაწილეობს, მოგვითხრობს წყვილზე, რომელიც ჩრდილოეთ ევროპაში მიემგზავრება შვედეთის სოფლის ზაფხულის შუა ფესტივალის მოსანახულებლად. ის, რაც იდილიური დასვენებით იწყება, სწრაფად გადაიზრდება მზარდ ძალადობრივ და უცნაურ შეჯიბრში, რომელსაც წარმართული კულტი ხელმძღვანელობს. ასტერის წინა რეჟისორულ ნამუშევრის, „მემკვიდრეობის“ (Hereditary) მსგავსად, „ზაფხულის მზედგომა“ ემოციურად დამუხტულია — თუმცა, წმინდა საშინელების თვალსაზრისით, ის ალბათ ნაკლებად დამღლელი და მახრჩობელია. თუ „მემკვიდრეობა“ პირდაპირ ყელზე გწვდება, „ზაფხულის მზედგომა“ თავის საშინელებას ნელ-ნელა ავითარებს, მას მწუხარებით, გულისტკენითა და ტრავმით ავსებს. ასტერის ფილმი, რომელიც თითქმის მთლიანად დღისით ვითარდება, ჩრდილებს მზიან პეიზაჟებზე ცვლის, რის შედეგადაც ვიღებთ ეთერულ, თავბრუდამხვევ ფოლკლორულ გამოსახულებებს და უცნაურად შემაშფოთებელ ფილმს. თუმცა, თავისი არსით, ეს არის ამაღელვებელი ამბავი იზოლაციაზე, ემოციურ მანიპულაციაზე და დანაკარგზე. ეს არ არის თქვენთვის ჩვეულებრივი ვამპირული ზღაპარი, „მომეცი საშუალება შემოვიდე“ (Let the Right One In) გვერდს უვლის ჩვეულებრივ ნარატივებს...