ჰარი ლაითონის „ფილონი“: კინოს ნაზი და შეუვალი მზერა მარგინალურ სუბკულტურაზე

ჰარი ლაითონის „ფილონი“ (Pillion) გასული წლის კანის კინოფესტივალის „განსაკუთრებული ხედვის“ (Un Certain Regard) სექციის ერთ-ერთი გამორჩეული მოვლენა იყო, რომელმაც ფართო აღიარება მოიპოვა და ასევე არც თუ ისე მცირე ხითხითი გამოიწვია თავისი გულახდილი სექსუალური სცენების გამო. ლაითონის სადებიუტო სრულმეტრაჟიანმა ფილმმა, 2017 წლის მოკლემეტრაჟიანი „რენ ბოისის“ (Wren Boys) შემდეგ, მას სექციის საუკეთესო სცენარის ჯილდო მოუტანა. ადამ მარს-ჯონსის რომანის, „ბოქს ჰილის“ (Box Hill) ადაპტაცია, ფილმი მოგვითხრობს ახალგაზრდა გეი მამაკაცის, კოლინის (ჰარი მელინგი) შესახებ, რომელიც იდუმალ მოტოციკლისტ რეისთან (ალექსანდერ სკარსგარდი) დომინანტ-სუბმისიურ ურთიერთობაში ერთვება და საკუთარ თავს პოულობს. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი რომანტიკული და სექსუალურია, ყველაზე მეტად გამაოცა მისმა სინაზემ და სიტკბომ, რომელიც შედარებით მარგინალურ სუბკულტურასა და საზოგადოებას წარმოაჩენს ახალგაზრდა მთავარი გმირის ხშირად ტურბულენტური გამოცდილებების რეალობის შერბილების გარეშე. მელინგისა და სკარსგარდის შესანიშნავ შესრულებას საფუძვლად უდევს ლაითონის ძლიერი ვიზუალური მგრძნობელობა, რაც აუდიტორიას საშუალებას აძლევს, საკუთარი დასკვნები გამოიტანოს როგორც მოტოციკლისტური მგზავრობის სიჩქარის, ისე იატაკზე ძილის მკაცრი რეალობიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი უკვე გამოვიდა მშობლიურ დიდ ბრიტანეთში — სამი BAFTA-ს ნომინაციით — A24 მას აშშ-ში ამ პარასკევს გამოუშვებს, ფართო გავრცელება კი 20 თებერვალს იგეგმება. მე ვესაუბრე ლაითონს მისი ადაპტაციის გადაწყვეტილებების, დეპრესიული გეი ფილმებისა და იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა წარმოაჩინოს სამართლიანად მოვლენების ცენტრში მყოფი საზოგადოება. The Film Stage: თავდაპირველად მინდა გკითხოთ, როგორ აღმოჩნდით ადამ მარს-ჯონსის რომანთან „ბოქს ჰილი“. პრესრელიზებში ახსენეთ, რომ თავიდან განიხილავდით მოქმედების ანტიკურ რომში ან საკრუიზო ლაინერზე განვითარებას. რატომ ფიქრობდით ამ ადგილებზე ამ დინამიკისთვის და რამ დაგაბრუნათ საბოლოოდ ამ ამბის თავდაპირველ ვერსიასთან? ჰარი ლაითონი: რომანი გამომიგზავნა ქალბატონმა ევა იეიტსმა, BBC-ის კინოს განყოფილების ხელმძღვანელმა. ჩვენ ერთად ვმუშაობდით სხვა ფილმზე, რომელიც სუმოს ჭიდაობის სამყაროში, იაპონიაში ვითარდებოდა, მაგრამ შემდეგ პანდემია დაიწყო და პროექტი შეუძლებელი გახდა. მან გამომიგზავნა ეს წიგნი და თქვა, რომ მომეწონებოდა. მართალი იყო; მე შემიყვარდა ის. მას ჰქონდა საოცარი ტონალური კოქტეილი, სადაც ერთ წინადადებაში იცინოდი, მეორეში რაღაცას ფიქრობდი, მესამეში კი ემოციურად იძვროდი. მე მომწონს ისეთი მასალა, რომელსაც ასეთი „ტონალური პლასტიურობა“ აქვს. ჩემი წერის პროცესის ნაწილია ფართო გაგებით საკითხების გამოკვლევა — ფართო პარამეტრების დაყენება, რათა ყველაფერი გამოვცადო, სანამ დავავიწროებ. რომანის მოქმედება 1970-იანი წლების ინგლისის ბაიკერულ სამყაროში ხდება. მე ვეწინააღმდეგებოდი ორიგინალურ მასალას და ვფიქრობდი სხვა ადგილებზე, სადაც ძალაუფლების დინამიკა შეიძლება განვითარებულიყო. ანტიკურ რომს — თუმცა, რეტროსპექტულად, არ ვფიქრობ, რომ ეს კარგი იდეა იყო — აქვს გლადიატორთა სკოლები აშკარა ჰომოეროტიზმით. იქ ამ ამბის ვერსია შემეძლო დამენახა, მაგრამ შესაძლოა არა ამ კონკრეტული დინამიკისთვის. ეს შეიძლება უკეთესი ყოფილიყო ამბის „პორნო ვერსიისთვის“. თავად წიგნი ძალიან... არაპორნოგრაფიულია, მაგრამ ჰგავს იმ ეპოქის უცნაურ, იაფფასიან ფანტაზიას, პოკერ-წვეულებებით და ორალური სექსით, როგორც ჯილდოდ. დიახ. რაც შეეხება საკრუიზო ლაინერებს: სტატუსის თვალსაზრისით ისინი მომხიბვლელად მიმაჩნია. თქვენ გაქვთ ყველა ეს იერარქია, ადამიანები ბორტის ზემოთ და ქვემოთ. ძალაუფლების დინამიკისთვის დიდი პოტენციალია ისეთ გარემოში, რომელიც ასახავს ამ იერარქიას. ასევე მომეწონა იდეა, რომ კინკ-ურთიერთობა განმეთავსებინა სამყაროში, რომელიც „ნორმალურად“ აღიქმებოდა. კრუიზს აქვს იმდენი კოლექტიური ქცევა — 200 ადამიანი ასრულებს ერთსა და იმავე იოგას რუტინას ან ერთსა და იმავე კერძებს მიირთმევს. უჩვეულო, ტრანსგრესიული ურთიერთობის დანახვა საკრუიზო ლაინერზე შესანიშნავ შეპირისპირებას ქმნიდა. საბოლოოდ, ჩვენ მსგავსი რამ გავაკეთეთ ბრომლის High Street-ზე მოქმედების განთავსებით და ფარული კამერებით გადაღებით, რათა ეს „ყოველდღიურობა“ კონტრასტში მოგვეყვანა კოლინსა და რეის შორის მიმდინარე მოვლენებთან. ეს საინტერესოა, რადგან, ჩემი გამოცდილებით, ჩემს საზოგადოებაში საკეტიანი ყელსაბამებით ან ლეკვის ნიღბებით ადამიანების დანახვა სულაც არ არის „ნორმალური“, მაგრამ არც უჩვეულოა. ეს ფაქტია. იდეა იყო, რომ წარმოგვეჩინა ეს არასენსაციური გზით, სადაც ამ ადამიანების „ნაკლოვანებებსაც“ დაინახავთ. და ხშირად, როდესაც კონკრეტულად „დომინანტებზე“ ფიქრობთ, მათი სიმკაცრე გამოსახვის მთავარი გზაა, მაგრამ ამ საზოგადოებებში ასევე არის სითბო და კემპი. მე მინდოდა, რომ ამ კემპზე გამეკეთებინა აქცენტი ისეთ მომენტებში, როგორიცაა სცენა, სადაც ისინი დაბადების დღეს უხდიან. ამან ცოტათი გამახსენა „ბურგუნდიის ჰერცოგი“ (The Duke of Burgundy), ის თუ როგორ შეიძლება ჩექმების გაწმენდა იყოს ასეთი ინტიმური რამ. მე მიყვარს ის ფილმი. ის ოდნავ განსხვავდება „ფილონისგან“ — ის უფრო ირონიული და არამიწიერია, სხვა თემებსა და სიმბოლოებს ეხება — მაშინ როცა „ფილონი“ ძალიან არის ფესვგადგმული რეალიზმში. რაც შეეხება მოქმედების თანამედროვე დროში განთავსებას: ეს მხოლოდ ბიუჯეტის პრაქტიკული საკითხი იყო, თუ ასევე მიზნად ისახავდა ისეთი თემების თავიდან აცილებას, როგორიცაა პერიოდისთვის დამახასიათებელი ჰომოფობია და შიდსის კრიზისი? ეს უმეტესწილად ბიუჯეტის გადაწყვეტილება იყო, რადგან 70-იან წლებში მოქმედების განთავსება შეგვზღუდავდა. მაგრამ ასევე საქმე ბრიტანეთში ჰომოფობიის კონტექსტს ეხებოდა. ვგრძნობდი, რომ ეს კონტექსტი რეის პერსონაჟს ნაკლებად საინტერესოს ხდიდა. თუ ის 70-იან წლებშია, მისი საიდუმლოსთვის მარტივი ახსნა არსებობს: ის სავარაუდოდ ფარული გეია და რეაგირებს იმ დროის ფანატიზმზე. ის მყისიერად უფრო საინტერესო გახდა ჩემთვის თანამედროვე გარემოში.