იდეალური საშინელებათა ფილმის ანატომია: რატომ რჩებიან ისინი სამუდამოდ ჩვენს მეხსიერებაში?

შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ მას ან გაეცნოთ მის ნამუშევრებს. ის ყველგანაა — Upwork-ზე, YouTube-ზე, Spotify-ზე, SoundCloud-ზე, Collider-ზე, LinkedIn-ზე, Instagram-ზე. საშინელებათა ფილმები, რომლებიც ომზეა, გვახსოვს. „ჯამპ-სქეარ“ (მოულოდნელი შეშინება) ფილმებს ხელახლა ვუყურებთ. სრულყოფილი საშინელებათა ფილმი იშვიათია, რადგან მან უნდა გაუძლოს დროს მაშინაც კი, როდესაც უკვე იცი, რა მოხდება. საუკეთესო ფილმები მაინც დაძაბულობას გიქმნის, მაინც გაყურებინებს პერსონაჟების არასწორ გადაწყვეტილებებს, მაინც გაგრძნობინებს, როგორ გიჭერს წესები. ხელახლა ყურების ტესტი აქ მთავარია. ეს რეიტინგი აგებულია ფილმებზე, რომელთა სიუჟეტიც მუდამ მკაფიოა. ეს ნიშნავს, რომ მათ აქვთ ნათელი საწყისები, ცხადი წესები (თუნდაც ზებუნებრივი იყოს), სცენები, რომლებიც ესკალაციას განიცდის და არა მეორდება, და პერსონაჟები, რომლებიც რეალურ ადამიანებს ჰგვანან კუთხეში მომწყვდეულებს. თუკი გაგახსენდებათ საშინელებათა ფილმი, რომელიც შიშს, შოკს და შედეგებს დაუდევრობის გარეშე გადმოსცემს, სავარაუდოდ, მას ქვემოთ იპოვით. ფილმი „ის მოგყვება“ (*It Follows*) კანქვეშ გიძვრება, რადგან საფრთხე ჩვეულებრივ ადგილებს საშიშ ზონებად აქცევს – გარეუბნებს, სკოლის დერეფნებს, წყნარ ქუჩებს, ადგილებს, სადაც უბრალოდ კარს ვერ ჩაკეტავ და ვერ მოდუნდები. ფილმი მოგვითხრობს ერთჯერადი ურთიერთობის შესახებ, რომელიც იქცევა ჯეის (მაიკა მონრო) მიერ „კაუჭის“ პირისპირ შეხვედრად: რაღაც მას ფეხით დაყვება, შემთხვევით სახეებს მიიღებს და არასოდეს შეწყვეტს დევნას. ეს აიძულებს ჯეის, იცხოვროს „სკანირების რეჟიმში“, აკვირდებოდეს ხალხს და დისტანციებს, რადგან მისი ერთადერთი რეალური უპირატესობა საფრთხის ადრეული შემჩნევაა და ეს თითქმის მთელი სიუჟეტის წინაპირობაა. მეორეხარისხოვანი პერსონაჟები ფილმს დამაჯერებელს ხდიან, რადგან ისინი რეალური ადამიანებივით კამათობენ. პოლს (კირ გილქრისტ) დახმარება სურს და ისეთი გეგმებს აწვება, რომლებიც ახალ პრობლემებს ქმნის, რადგან ყველა გამოსავალს თავისი მორალური არეულობა მოჰყვება. კელი (ლილი სეპე) და იარა (ოლივია ლუკარდი) ერთგულებისა და ურწმუნოების ნაზავს ქმნიან, რაც ჯეის იზოლირებულად აგრძნობინებს თავს, მაშინაც კი, როდესაც ის გარშემორტყმულია. აუზის სცენა დამაჯერებელია, რადგან ის კონტროლის, აღჭურვილობის, პოზიციონირების, პანიკის ადამიანური მცდელობაა, რასაც გეგმის ჩაშლის შემდეგ მოუწესრიგებელი იმპროვიზაცია მოჰყვება. ფილმი „ბაბადუკი“ (*The Babadook*) წარმატებულია, რადგან სემუელი (ნოა ვაისმენი) ისე იქცევა, როგორც ბავშვი, რომელიც წლების განმავლობაში სიცარიელის გვერდით ცხოვრობდა, ხოლო ამელია (ესი დევისი) ისეთ ადამიანს ჰგავს, რომელსაც დიდი ხანია ნორმალურად არ უძინია. სანამ რაიმე ზებუნებრივი გამოჩნდება, ფილმი ამელიას ყოველდღიურობაში გტყვევევს: მწუხარება, უძილობა და ბავშვი, რომელიც ყველა ზრდასრულის მოთმინებას გამოლევს. სწორედ ეს ხდის საშინელების ესკალაციას ამ ფილმისთვის იდეალურს. ამელიას გაბრაზება სკოლის პერსონალზე, მეზობლების სცენები, ის, თუ როგორ იწყებს ის სემუელის მტრად მოპყრობას, ამკვრივებს სიუჟეტს. როდესაც შეპყრობა მთავარ მოვლენად იქცევა, ის სრულ შესაბამისობაშია ყველაფერთან, რაც ნახეთ როგორ ვითარდებოდა: მისი იზოლაცია, წყენა, მხარდაჭერის ნაკლებობა. დასასრულიც კი იმსახურებს თავის ადგილს, რადგან ფილმი საშინელებას რუტინით მართულ მოვლენად წარმოაჩენს. ფილმი „ტეხასის ხოცვა-ჟლეტა ბენზოხერხით“ (*The Texas Chain Saw Massacre*) დღემდე არალეგალურად გეჩვენება, თითქოს რაღაც ისეთი ნახე, რისი ნახვაც არ უნდა გენახა. ფილმი მახრჩობელა სიცხით, გამაღიზიანებელი ხმებით და მახინჯი ძალადობით გამოირჩევა, რაც მას ყოველგვარ გლამურს აცლის. „ტეხასის ხოცვა-ჟლეტა ბენზოხერხით“ სალი ჰარდესტის (მერილინ ბერნსი) ისტორიას მოგვითხრობს და გიჟურია, თუ როგორ იცლება ის მთლიანად გადარჩენის ინსტინქტამდე. ის ჩვეულებრივ ადამიანად იწყებს ჩვეულებრივ დღეს და ფილმი უბრალოდ აგრძელებს მისთვის ყველაფრის წართმევას, სანამ ის ინსტინქტებზე მოქმედებას არ დაიწყებს. ბერნსი შიშს ფიზიკურს ხდის. მისი სუნთქვა წყვეტილი ხდება. ხმა უტყდება და თხელდება. მისი ყვირილი ფორმას იცვლის, რადგან ყელი დაზიანებულია. და, რა თქმა უნდა, არის ლეზერფეისი (გუნარ ჰანსენი) და ის იმავე მიზეზითაა საშინელი. ის სწრაფად რეაგირებს. სულელურ შეცდომებს უშვებს. უკან ბრუნდება. იმედგაცრუებულია. მოძრაობას აგრძელებს. ისე იქცევა, თითქოს ცდილობს გაუმკლავდეს სიტუაციას, რომელიც ხელიდან ეცლება, იყენებს მხოლოდ იმ ინსტრუმენტებსა და ჩვევებს, რაც გააჩნია. ის არ არის მონსტრი, ის პრობლემების გადამჭრელია გაუმართავი მეთოდებით. და ეს მას უარესს ხდის. სრულყოფილი ნაწილია ის, თუ როგორ იყენებს „ტეხასის ხოცვა-ჟლეტა ბენზოხერხით“ ატმოსფეროს მთავარ ბოროტმოქმედად. დღის სინათლე მკაცრია, სახლი ხაფანგია, ხოლო ოჯახის სისასტიკე ჩვეულებრივი მოვლენაა. ფილმი „ჯადოქარი“ (*The Witch*) სასტიკია, რადგან მასში უმეტესად ადამიანები საუბრობენ, უყურებენ, აფასებენ, და დაძაბულობა მაინც იზრდება. ფილმი თომასინის (ანია ტეილორ-ჯოი), უფროსი ქალიშვილის ისტორიას მიჰყვება, რომელიც ყველაფერს აკეთებს, რასაც ეუბნებიან, და ფილმი მას აშკარა სამიზნედ აქცევს. ვიღაც ყოველთვის უყურებს მას. ვიღაც ყოველთვის ადანაშაულებს მას. ბრალდებები ერთიანად არ მოდის; ისინი მცირე ნაწილებად გროვდება, სანამ ოჯახი სხვას ვერაფერს დაინახავს. ეს არის წნევა, რომელიც არ ჩერდება. „ჯადოქარს“ გამორჩეულს ხდის ის, თუ რამდენად სერიოზულადაა ნაჩვენები ოჯახის დაშლა. უილიამი (რალფ ინესონი) ჯიუტ და უმნიშვნელო არჩევანს აკეთებს, სანამ ისინი საშიში არ გახდება. ქეთრინი (ქეით დიკი) მწუხარებაზე ხელს უჭერს, სანამ ის სისასტიკედ არ გადაიქცევა. ფილმი არ ჩქარობს ახსნას და უნდობლობას აძლევს ზიანის უმეტესი ნაწილის მიყენების საშუალებას, და როდესაც საშინელება ნამდვილად გამოჩნდება, ის სიუჟეტის მოულოდნელ შემობრუნებად არ აღიქმება და სწორედ ამიტომ არის სრულყოფილი. ფილმი „როზმარის ბავშვი“ (*Rosemary’s Baby*) როზმარი ვუდჰაუსის (მია ფეროუ) ისტორიას მოგვითხრობს, რომელიც შენობაში გადადის, სადაც ხალხი მასთან წვდომას უფლებად თვლის: კვება...