მწერალ-რეჟისორ კაი შტანიკეს პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, გერმანული სახელწოდებით „Der Heimatlose“ (უსახლკარო), არის „უნივერსალური ზღაპარი“ იდენტობასა და მეხსიერებაზე, რომლის მსოფლიო პრემიერაც ბერლინალეს სექცია „პერსპექტივებს“ ხსნის. ავტორი: გეორგ სალაი, გლობალური ბიზნესის რედაქტორი ჩვენ ხშირად წარმოგვიდგენია კუნძულები თავშესაფრისა და სიმშვიდის ადგილებად. მაგრამ ეს ასე არ არის ახალგაზრდა გერმანელი მწერალ-რეჟისორ კაი შტანიკეს სრულმეტრაჟიან სადებიუტო ფილმში „ჰაინის განსაცდელი“ (Der Heimatlose). თუ გამოგიცდიათ სახლში დაბრუნება და აღმოგიჩენიათ, რომ როგორც სახლი, ასევე თქვენც შეცვლილხართ, მაშინ ამოიცნობთ ამ კინემატოგრაფიული კვლევის ფარულ დაძაბულობასა და ფსიქოლოგიურ ქვეტექსტებს, რომელიც იდენტობას, მეხსიერებას, მიკუთვნებულობასა და იმ შეზღუდვებს ეხება, რომლებსაც საზოგადოება შეიძლება დაგვაკისროს. ფილმი მოგვითხრობს ჰაინის ისტორიას, რომელიც კონტინენტზე გატარებული 14 წლის შემდეგ ბრუნდება მშობლიურ ადგილას, ჩრდილოეთის ზღვის შორეულ კუნძულზე მდებარე ერთადერთ სოფელში. მისდა გასაკვირად, მჭიდროდ შეკრული საზოგადოება მას აღარ ცნობს. ეს ეხება მის ბავშვობის მეგობარ ფრიდემანსაც, რომელიც ვიზიტორს ემიჯნება, მიუხედავად მათი ოდესღაც ურღვევი კავშირისა. კუნძულის თემი სოფლის სასამართლოსაც კი იწვევს იმის დასადგენად, არის თუ არა ჰაინი ის, ვინც ამტკიცებს, რომ არის. სასამართლო მოსმენები ცხადყოფს, რომ ჰაინის მოგონებები მისი ახალგაზრდობის შესახებ მკვეთრად განსხვავდება მოწმეების მიერ მოწოდებული მოგონებებისგან. სოფელში განწყობა ეჭვიდან ღია მტრობაში გადადის, რადგან ადგილობრივები სულ უფრო მეტად რწმუნდებიან, რომ ჰაინი თვითმარქვიაა. „ყველაფრის დაკარგვის პირას, ჰაინი სასოწარკვეთილი ეძებს მტკიცებულებებს თავისი მოგონებების დასადასტურებლად – მხოლოდ იმის გასაცნობიერებლად, რის დანახვაზეც დიდხანს ამბობდა უარს“, – ნათქვამია სიუჟეტის მოკლე აღწერაში. მართლაც, „ჰაინის განსაცდელი“ მიგვიყვანს თავის მოტყუებისა და თვითმიღების ტერიტორიაზე. ფილმში, რომლის მსოფლიო პრემიერაც ბერლინის კინოფესტივალზე, ახალი ხმების სექციის „პერსპექტივები“ გახსნის ფილმის სახით, 13 თებერვალს შედგება, მთავარ როლებს ასრულებენ პაულ ბოხე, ფილიპ გიუნში, ფილიპ ფრუასანი, ემილია შულე, ჟანეტ ჰაინი, სებასტიან ბლომბერგი და სტეფანი ამარელი. შტანიკეს მიერ დაწერილ და რეჟისურებულ ფილმში ოპერატორის ნამუშევარი ფლორიან მაგს ეკუთვნის, მონტაჟი კი სუზან ოკლიცმა განახორციელა. ფილმის მსოფლიო გაყიდვებს კომპანია „Heretic“ უზრუნველყოფს, რომელიც „Tamtam Film“-ის პროდუქციაა, ხოლო თანაპროდიუსერი „Lupa Film“ გახლავთ. მისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმის სცენარმა შტანიკეს, რომელმაც ადრე გადაიღო ცოცხალი მოქმედებისა და ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმები, როგორიცაა „Gay Goth Scene“, „Circle“ და „Pace“, ადგილი მოუპოვა „ბერლინალეს ტალანტების სკრიპტ-სადგურში“ და ვოლფგანგ კოლჰაასეს სტიპენდია. შტანიკე THR-თან საუბარში „ჰაინის განსაცდელის“ ინსპირაციასა და თემებზე, მის პირად გამოცდილებაზე და სამომავლო გეგმებზე ისაუბრა. **რა იყო „ჰაინის განსაცდელის“ გენეზისი?** ეს ისტორია ჩემთვის ღრმად პირადულია. გარკვეულწილად, ეს ჩემი ისტორიაა. ის ჩემს საკუთარ გამოცდილებას ეფუძნება. გავიზარდე პატარა სოფლურ ქალაქში გერმანიაში 1990-იან წლებში და იქ ყოფნისას ვგრძნობდი, რომ ჩემი ახალგაზრდობის დიდ ნაწილში არ შემეძლო ნამდვილად ვყოფილიყავი საკუთარი თავი. ბავშვობაში და მოზარდობისას ამას სრულად ვერ აცნობიერებ, მაგრამ როდესაც დიდ ქალაქებში გადავედი სასწავლებლად, საბოლოოდ მივიღე საკუთარი თავის ის ნაწილები, რომელთა მიღებასაც ადრე ვერ ვახერხებდი. და როდესაც ჩემს მშობლიურ ქალაქში დავბრუნდი, უამრავი ემოცია დამეუფლა. ყველაზე მეტად, ვგრძნობდი, რომ ეს სხვა სიცოცხლე იყო, რომელიც იქ მქონდა განვლილი. ეს იყო ცხოვრება, რომელიც ნამდვილად არ იყო ჩემი, ან არ იყო სრულად ჩემი, და ვერასდროს დავუბრუნდებოდი ამ ცხოვრებას. სწორედ აქედან წარმოიშვა ფილმის ძირითადი იდეა. **ძალიან მომეწონა, როგორ ჟღერს ჰაინის ამბავი დროული და ისეთი, რომელთანაც მე შემეძლო დაკავშირება და ალბათ ბევრ სხვა ადამიანსაც შეუძლია მისი გაგება, მიუხედავად იმისა, რომ ის მოთავსებულია დაუზუსტებელ გერმანულ კუნძულზე, გაურკვეველ წარსულში…** ყოველთვის მინდოდა, რომ ეს გარკვეული იგავი ყოფილიყო. მინდოდა, რომ მას ეს უნივერსალური ხარისხი ჰქონოდა. ისტორიული გარემო და კუნძული, და ყველა ეს გადაწყვეტილება მიღებული იყო, რადგან მინდოდა, რომ ის უნივერსალურ ზღაპარს დამსგავსებოდა. ჩემთვის მნიშვნელოვანი იყო, არ დამეზუსტებინა ზუსტი დრო და ადგილი. [COVID] პანდემიამ, ფაქტობრივად, ძალიან დამეხმარა წერის პროცესში. ამ დროს მშობლებთან ვცხოვრობდი. ისინი ახლა პატარა ფერმერულ სოფელში ცხოვრობენ. და სანამ ყველა კარანტინში იყო, სცენარის პირველი ვერსია დავწერე. ვფიქრობ, ბევრ ადამიანს შეეძლო უკვე დაკავშირებოდა ამ ისტორიას სცენარის კითხვისას, მათ შორის იმ ადამიანებსაც, ვისაც ჩემნაირი ქვიარ ფონი არ აქვთ. ჩემი გამოცდილება სცენართან დაკავშირებით იყო ის, რომ ბევრ ადამიანს აქვს ამბივალენტური გრძნობები თავისი სახლისა და წარმოშობის ადგილის მიმართ, ან სახლში დაბრუნების მიმართ. **შეგიძლიათ მეტი მითხრათ კუნძულის, როგორც თქვენი ზღაპრის ადგილმდებარეობის შესახებ?** კუნძული ბუნებრივ არჩევანად მომეჩვენა, რადგან ის შეიძლება საკმაოდ იზოლირებული იყოს. ფილმში კუნძული, ერთგვარად, სამყაროს დასასრულზეა. ის რაღაცნაირად სხვა სამყაროულია. ასევე მინდოდა, რომ საზოგადოება ძალიან განმარტოებული და მჭიდროდ შეკრული ყოფილიყო, ამიტომ კუნძული სცენარში ძალიან ადრეულ ეტაპზე შევიტანე. **მართლა კუნძულზე გადაიღეთ?** დიახ, ჩვენ გადავიღეთ ნამდვილ კუნძულებზე, ორ სხვადასხვა გერმანულ კუნძულზე, ზილტზე და ნორდერნზე.