კელი რაიხარდტის „ოსტატი“ (The Mastermind): მოჩვენებითი სიმშვიდის ქრონიკა
კინომიმოხილვა
📅 08.02.2026
👁 175 ნახვა
კელი რაიხარდტის „ოსტატი“ (2025) ერთი შეხედვით მშვიდი და მოდუნებული ფილმია, თბილი შემოდგომის ფერებითა და დაბალი ტონების იუმორით. თუმცა, რაიხარდტის სხვა ნამუშევრების მსგავსად, ზედაპირის მიღმა შფოთვისა და საფრთხის შეგრძნება იმალება. 1970-იანი წლების საგარეუბნო მასაჩუსეტსში განვითარებული მოქმედება მოგვითხრობს ჯ.ბ.-ზე, ხელოვნების სკოლის მიტოვებულ სტუდენტსა და ქურდობის ოსტატობის მსურველზე, რომლის „დიდებული გეგმები“ ყოველთვის კრახს განიცდის. რეჟისორი ოსტატურად ანგრევს ქურდობის ჟანრის კლიშეებს, ხაზს უსვ
კელი რაიხარდტის „ოსტატი“ (The Mastermind, 2025) ერთი შეხედვით მშვიდი და მოდუნებული ამბავია: ფერების პალიტრა თბილი და შემოდგომურია, იუმორი - რბილი, რიტმები კი ორგანული და ჯაზური. მაგრამ, რაიხარდტის მრავალი ფილმის მსგავსად, ზედაპირის მიღმა შფოთვის ან თუნდაც საფრთხის შეგრძნება დუღს. ფილმის მოქმედება ვითარდება 1970 წლის საგარეუბნო მასაჩუსეტსის წყნარ კუთხეში, სადაც ეპოქის არეულობა, თითქოსდა, კადრის მიღმა ტრიალებს. მხოლოდ ორ მომენტში აღწევს მოვლენები კულმინაციას: პირველად, ფილმის შუა ნაწილში, როცა ახალგაზრდა ცოლი, ტერი (რომელსაც ჩუმად გაცოფებული ალანა ჰაიმი თამაშობს), მაღვიძარას ქმარს, ხელოვნების სკოლის მიტოვებულ სტუდენტს და ქურდობის ოსტატობის მსურველ ჯ.ბ.-ს (იდეალურად დაჭმუჭნული ჯოშ ო’კონორი) თავში ურტყამს. მეორე მომენტი ბოლოს დგება, როდესაც პოლიციელი მოულოდნელად თავს ურტყამს ვიეტნამის ომის საწინააღმდეგო აქციის მონაწილეს. ორივე აფეთქება ჯ.ბ.-ს – ჯეიმს ბლეინ მუნის, დიკენსის ტრადიციის მეტყველი სახელის – გაოცებულს ტოვებს, თითქოს არასოდეს ელოდა, რომ მისი დრო ამოიწურებოდა. ის უბრალოდ ყველაფერს ძალიან გვიან აკეთებს. ნათქვამია, რომ „ყველაზე კარგად დაგეგმილი გეგმებიც კი მარცხდება“, მაგრამ ჯ.ბ.-ის გეგმები არც კი არის ასეთი კარგი – როგორც მრავალი პერსონაჟი აღნიშნავს, შესაძლოა, მან უბრალოდ ყველაფერი კარგად არ მოიფიქრა.
ფილმი იწყება ჯ.ბ.-თი, ტერითა და მათი ორი თავისუფალი, მხიარული ბავშვით (რომლებსაც ახალბედები და ტყუპი ჯასპერ და სტერლინგ ტომპსონები ასრულებენ), რომლებიც გამოგონილი ფრემინგემის ხელოვნების მუზეუმის გალერეებში დადიან. სანამ უფრო მოლაპარაკე ბავშვი დედასთან ერთად სიმართლის შესახებ სასკოლო გამოცანას ხლართავს, ჯ.ბ., თვალებგაშტერებული მძინარე დაცვაზე, ფრთხილად იღებს კოლონიური ჯარისკაცის პატარა, მოჩუქურთმებულ ხის ფიგურას გამოფენიდან და ჯიბეში იდებს. კომპოზიტორ რობ მაზურეკის მოქნილი ჯაზური მუსიკა გვაჩვენებს ჯ.ბ.-ს წარმოდგენას საკუთარ თავზე, როგორც თავაზიან ქურდზე – რასაც უარყოფს მისი მოულოდნელი დაბრუნება ყოველდღიურ ოჯახურ ცხოვრებაში: „მამა, იცი სად ცხოვრობენ წავები?“ მაგრამ მუზეუმში ოჯახური ვიზიტი მხოლოდ სარეპეტიციო გასვლაა. ჯ.ბ.-ს ნამდვილი „ოსტატური გეგმა“ არის მე-20 საუკუნის დასაწყისის ამერიკელი მოდერნისტის, ართურ დოვის, რამდენიმე ნახატის მოპარვა. თუ რატომ სურს მას ეს ნახატები და რას აპირებს მათთან, არასოდეს არის დამაკმაყოფილებლად ახსნილი; ვვარაუდობთ, რომ შესაძლოა, მან თავადაც არ იცის. როდესაც ის თავის გეგმას თავისი რანჩოს სტილის სახლის სარდაფში აყალიბებს, მისი თანამზრახველები, რამდენიმე ადგილობრივი უაზრო პიროვნება, სკეპტიკურად, თუ პირდაპირ მტრულადაც კი, არიან განწყობილნი. ჯ.ბ., თუმცა, უცვლელი რჩება და ეუბნება მათ, რომ „რვა წუთში“ შევლენ და გამოვლენ. ამჯერად, მას ნამდვილად აქვს დრო: ძარცვა ამ 110-წუთიანი ფილმის დაახლოებით 25-ე წუთზე იწყება და სულ ექვს წუთს იკავებს ეკრანულ დროს, შესვლა-გასვლასთან ერთად. ის და მისი თანაშემწეები ახერხებენ ქურდობას, თუმცა მრავალი, მრავალი დაბრკოლებით.
ფილმის დარჩენილი სამი მეოთხედი ასახავს ჯ.ბ.-ს წარმატების იმედების ნელ გაქრობას და მის თანდათანობით განდევნას ოჯახიდან, მეგობრებისგან და, ბოლოს, თავისუფალი საზოგადოებიდან. რაიხარდტი მთელი ფილმის განმავლობაში ეთამაშება ძარცვის ჟანრის ტროპებს, განსაკუთრებით კი დანაშაულის რეალურ დროში განვითარებით გამოწვეულ დაძაბულობას, ისევე როგორც საკულტო კლასიკებში, როგორიცაა „წითელი წრე“ (Le Cercle rouge, 1970) და „ტოპკაპი“ (Topkapi, 1964) – ფილმებში მამაკაცებზე, რომლებიც ყოველთვის ერთი ნაბიჯით უსწრებენ კანონს, ჩადიან (შედარებით) უმსხვერპლო დანაშაულებს, რაც მათ აუთსაიდერ გმირებად სტატუსს უნარჩუნებს. რაიხარდტი ძარცვას განიხილავს, როგორც ინტერლუდს ჯ.ბ.-ს ჩვეულებრივ დღეში, როცა ის ბავშვებზე ზრუნვასა და დედის შემაწუხებელ სატელეფონო ზარებს უმკლავდება. რეჟისორი ანგრევს ჩვენს მოლოდინებს ჟანრის მიმართ, განსაკუთრებით გაწელილი კადრებით: დაძაბულობის შექმნის ნაცვლად, ეს ფერმატები მოქმედებას კომიკურს ხდის, რაც ანგრევს ჩვენს – და შესაძლოა, ჯ.ბ.-ის – ვარაუდებს იმის შესახებ, თუ როგორ ვითარდება გმირული ძარცვები. ერთ ძალიან სასაცილო სცენაში ჯ.ბ. ღამით მიდის ახლომდებარე ფერმაში ნახატების თივის საწყობში დასამალად. როდესაც ის ცდილობს ხელნაკეთი ყუთი და ოთხი ნახატი ხის კიბეზე აიტანოს, ის უფრო ბასტერ კიტონს ჰგავს, ვიდრე ალენ დელონს. ტრადიციული თრილერის დაძაბულობის შემქმნელი პარალელური მონტაჟის გვერდის ავლით, რაიხარდტი იყენებს საწყობის ბრტყელ, საშუალო კადრს, წყვეტს მხოლოდ იმისთვის, რომ აჩვენოს ჯ.ბ. როგორ ჩადის და ისევ ადის, ღორების ღრუტუნის ფონზე. მთელი სცენა ხუთ წუთს გრძელდება და ჩვენ მთელი ამ ხნის განმავლობაში სუნთქვა შეკრული გვაქვს – არა იმიტომ, რომ საფრთხეს ველოდებით, არამედ იმიტომ, რომ ახლა უკვე ვიცით ჯ.ბ.-ს მიდრეკილება საქმის არევისკენ.
კინოოპერატორი კრისტოფერ ბლაუველტი ცენტრალურ მასაჩუსეტსში შემოდგომას რბილი ბურუსით იღებს; მე-20 საუკუნის შუა პერიოდის ფრემინგემის ყოველი მიწისფერი გამოსახულება ნაზი ნისლით არის გაჟღენთილი. მაგრამ ეპოქის ტანსაცმელი, მანქანები და შენობები იდეალურად მახინჯია. ფილმის ხედვა საგარეუბნო ამერიკაზე არაფერია ნოსტალგიური. ფილმის დასაწყისში, როდესაც მუნების ოჯახი ჯ.ბ.-ს დედის (შეშფოთებული ჰოუპ დევისი) სახლში ისვენებს და ფ
#დრამა
#ოსტატი
#ფილმის მიმოხილვა
#ამერიკული კინო
#დამოუკიდებელი კინო
#ძარცვა
#კელი რაიხარდტი
#კრიმინალური ფილმი
#1970-იანი წლები
#მასაჩუსეტსი
#ჯოშ ო’კონორი
#ალანა ჰაიმი
წყარო: www.filmcomment.com
გაზიარება