ბოლო 25 წლის განმავლობაში კინოტექნოლოგიებში უზარმაზარი წინსვლა და კინემატოგრაფიის შექმნის შედარებითი დემოკრატიზაცია მოხდა. დამოუკიდებელი კინოს მოძრაობის აღმავლობასთან ერთად, შესაძლებელი გახდა უფრო მრავალფეროვანი ხმების მოსმენა, ვიდრე ოდესმე. შედეგი? უამრავი უნიკალური, ბრწყინვალე ფილმი, მათზე წვდომის მეტი საშუალებასთან ერთად. ამდენი მნიშვნელოვანი ნამუშევრის არსებობის პირობებში, ძნელია ბოლო მეოთხედი საუკუნის საუკეთესოების არჩევა. მაგალითად, კრისტოფერ ნოლანის „ინტერსტელარმა“ (Interstellar, 2014) მეცნიერება, ფილოსოფია და ეგზისტენციალიზმი ისე შეაერთა, როგორც არცერთ სხვა ფილმს აქამდე, ხოლო ალექსანდრე სოკუროვის „რუსულმა კიდობანმა“ (Russian Ark, 2002) რუსეთის 300-წლიანი ისტორია ერთი, 90-წუთიანი კადრით გამოიკვლია. ბოლო 25 წლის აუცილებლად სანახავი ფილმების სია შესაძლოა გვერდებზე გაგრძელდეს, მაგრამ ზოგიერთი ნამუშევარი წარმოების ხარისხით, აქტუალობითა და უნივერსალურობით მაინც სხვებზე მაღლა დგას. წინ გთავაზობთ ფილმებს, რომლებმაც ჩვენი ეპოქა განსაზღვრეს. ფრედ ჰემპტონი სამოქალაქო უფლებების მოძრაობის დაუფასებელ მოწამედ რჩება, მაგრამ შაკა კინგის ფილმი „იუდა და შავი მესია“ (Judas and the Black Messiah) ამის გამოსწორებას ცდილობს. დენიელ კალუია განასახიერებს ჰემპტონს, „შავი პანტერების პარტიის“ ილინოისის განყოფილების თავმჯდომარეს და 1960-იანი წლების ბოლოს მულტირასობრივი „ცისარტყელას კოალიციის“ დამფუძნებელს. ლაკით სტენფილდი, ამავდროულად, განასახიერებს უილიამ ო’ნილს, FBI-ის ინფორმატორს, რომელმაც ჰემპტონი გასცა, რამაც მისი ძალადობრივი სიკვდილი გამოიწვია. ინტელექტუალური დიალოგებით, ამაღელვებელი მოქმედებითა და ადგილის ძლიერი შეგრძნებით გამორჩეული „იუდა და შავი მესია“ ჰგავს ფილმს „მიცვალებულები“ (The Departed, 2006), მაგრამ ისტორიული, პოლიტიკური ელფერით. პირველ რიგში, ეს ფილმი აერთიანებს ჩვენი დროის ზოგიერთ გამორჩეულ მსახიობს. კალუიასა და სტენფილდს უერთდებიან ჯესი პლემონსი, ეშტონ სანდერსი და მარტინ შინი, რომლებიც მშვენივრად ერწყმიან ერთმანეთს ამ რთულ, რეზონანსულ ისტორიაში. გარდა ამისა, ფილმი რეალისტურად ასახავს მის ყველაზე ანტაგონისტურ პერსონაჟებსაც კი, რაც აჩვენებს არა მხოლოდ ეპოქის გამოწვევებს, არამედ იმასაც, თუ რამდენად ჰგავს 1960-იანი წლების პოლიტიკა დღევანდელ პოლიტიკურ კლიმატს. ლი უნკრიხის 2017 წლის ანიმაციური ფილმი „კოკო“ (Coco), ალბათ, დისნეი/პიქსარის ყველა დროის ყველაზე ემოციური ნამუშევარია. მექსიკური კულტურის სათანადოდ წარმოსაჩენად ზედმიწევნითი კვლევის შედეგად შექმნილი, იგი „მიცვალებულთა დღის“ ანუ „დიახ დე ლოს მუერტოსის“ (Día de los Muertos) გარშემო არსებულ მითოლოგიას იკვლევს. უფრო კონკრეტულად, ის იყენებს ერთი ოჯახის ისტორიას, რათა ხაზი გაუსვას დღესასწაულის აქცენტს ოჯახზე, სიყვარულსა და ტრადიციაზე. „კოკო“ მნიშვნელოვანია მრავალი მიზეზის გამო. მისი ისტორია, რომელიც ერთდროულად შემხები და გულისამაჩუყებელია, სცდება კულტურისა და რელიგიის საზღვრებს, რაც აჩვენებს, რომ სიყვარულს შეუძლია გაუძლოს ნებისმიერ გარემოებას. მისი უახლესი კომპიუტერული ანიმაცია ასევე უდავოდ განსაცვიფრებელი და დეტალებზე ორიენტირებულია, პერსონაჟების შთამბეჭდავი მაკიაჟიდან დაწყებული უმცირესი მაგნოლიის ფურცლამდე. ხელს უწყობს ისიც, რომ „კოკოს“ მუსიკა ადვილად დასამახსოვრებელია, ხოლო მის მთავარ მსახიობს, გაელ გარსია ბერნალს, ფილმში როგორც ვარსკვლავური მომხიბვლელობა, ისე კულტურული აუთენტურობა შეაქვს. სელინ სიამას „ქალის პორტრეტი ცეცხლში“ (Portrait of a Lady on Fire) ქალური ხედვის ოსტატობის კლასია. ის უშიშრად ეშვება რომანტიკულ სიყვარულსა და სენსუალურობაში ორი ქალი პერსონაჟის ობიექტივიზაციის გარეშე. გარდა ამისა, ის ცენტრალურ ადგილს ანიჭებს ქვიარ პერსონაჟებს მათი ქვიარობის აშკარა პოლიტიზების ან თუნდაც მათთვის იარლიყების მიწებების გარეშე, ნაცვლად ამისა, აქცენტს აკეთებს მათ სიყვარულსა და მონატრებაზე – და იმაზე, თუ როგორ სცდება ეს ორი ადამიანური იმპულსი გენდერსა თუ სექსუალურ ორიენტაციას. „ქალის პორტრეტი ცეცხლში“ ასევე გამორჩეულია თავისი სიმშვიდით. მაშინ როცა მრავალი დიდი ფილმი – მათ შორის ამ სიაში არსებული რამდენიმე – გამორჩეულია თავისი თეატრალურობითა და ფერებით, სიამას შედევრი შესამჩნევად თავშეკავებულია და სწორედ ამაში მდგომარეობს მისი ძალა. მისი სულისშემძვრელობა მოდის არა ისტერიკებიდან, გამოსვლებიდან ან თუნდაც სექსის სცენებიდან, არამედ შეყვარების დახვეწილი, რეალისტური ასახვიდან. ფილმი არ უნდა იყოს სერიოზული, რომ დიდი იყოს, და ერიკ ტოლედანოსა და ოლივიე ნაკაშის „ხელშეუხებელნი“ (The Intouchables) სწორედ ამას ამტკიცებს. 2011 წლის კომედია-დრამა იკვლევს მოულოდნელ მეგობრობას მდიდარ, თეთრკანიან კვატროპლეგიურ მამაკაცსა და მის დამხმარეს, პარიზის გარეუბნიდან ჩამოსულ შავკანიან მამაკაცს შორის. რეალურ ისტორიაზე დაფუძნებული ფილმი თანამედროვე საფრანგეთში პოლიტიკურ და სოციალურ-ეკონომიკურ ნიუანსებს იკვლევს მორალიზების გარეშე. მართლაც, „ხელშეუხებელნი“ იმდენად ეფექტურია თავისი გულწრფელობითა და სითბოთი. მთავარი გმირები, ფილიპი (ფრანსუა კლუზე) და დრისი (ომარ სი) იმდენად მიმზიდველები არიან, რამდენადაც უარს ამბობენ სტერეოტიპებით განსაზღვრაზე ან დრამატული კლიშეების მსხვერპლი გახდნენ. გარდა ამისა, მათთან დაკავშირება ადვილია, რადგან მთავარ ადგილს მათი პიროვნებები იკავებენ და არა მათი შესაბამისი გამოწვევები. დრამატული მონოლოგებისა თუ გადაჭარბებული კლიშეებისგან თავისუფალი „ხელშეუხებელნი“ ბოლო დროის ყველაზე გულწრფელი, კარგ განწყობაზე დამაყენებელი კომედიაა, რომელიც არაერთხელ სანახავად არის შექმნილი. ასგარ ფარჰადის „განქორწინება“ (A Separation) თითქმის ყოველთვის ლიდერობს ყველა დროის საუკეთესო ფილმების სიებში. ჰენრი ჯეიმსის ან ჯეინ ოსტინის რომანების მსგავსად, ის რეალისტურად ასახავს ყოველდღიურ ცხოვრებას, გვერდს უვლის გრანდიოზულ პოლიტიკურ საკითხებს და ყურადღებას ამახვილებს ერთი მარტოსული ოჯახის ისტორიაზე. 2011 წელს გამოსვლის შემდეგ, მან ჯილდოები მოიპოვა ფესტივალებსა და ცერემონიებზე თითქმის ყველა კონტინენტზე, მათ შორის ოსკარი, ოქროს დათვი, ოქროს გლობუსი და სხვა მრავალი.