კინოკრიტიკა: ლუკ ბესონის „დრაკულა“ – მორიგი „რომანტიკული“ ვამპირული საგა, რომელიც ვერაფერს ახალს გვთავაზობს

ლუკ ბესონის ახალი ფილმი, „დრაკულა“, კინოკრიტიკოსების შეფასებით, არის „რომანტიკული“, დერივაციული, პერიოდულად დროში მოგზაური, განსხვავებული, მაგრამ რეალურად არაფრით ახალი შეხედულება ვამპირის ლეგენდაზე. რეცენზია: ოუენ გლეიბერმანი, მთავარი კინოკრიტიკოსი. დიდი ხანია (თითქოს 1000 წელი გავიდა), დრაკულას ფილმები დამოუკიდებელ ინდუსტრიად და მონსტრის ბრენდად იქცა. ამ ეტაპზე, ეს ჰგავს შექსპირის რომელიმე ცნობილი პიესის ან მიუზიკლის, მაგალითად „ენი“-ს, მერამდენე ვერსიის ნახვას – რა არის კიდევ აღმოსაჩენი? დრაკულას საგა უსასრულო განმეორებად იქცა. და მაშინაც კი, თუ არ გგონიათ, რომ უკვე ნახეთ საუკუნის ღირსი დრაკულას ფილმები, ან რომ ეს ამბავი უკვე მთლიანად გამოწურულია, არსებობს ორი რთულად თვალისმომჭრელი და ზედმეტად დადგმული ბოლო ვერსია – „რენფილდი“, რომელშიც ნიკოლას ქეიჯმა დრაკულას როლში თავისი ჩვეული საქმე გააკეთა (იგივე, რასაც 1989 წლის „ვამპირის კოცნიდან“ მოყოლებული აკეთებს), და რობერტ ეგერსის „ნოსფერატუ“, სადაც საოცარი მხატვრული გაფორმების თანაფარდობა საინტერესო დრამასთან დაახლოებით შვიდი ერთთან იყო. (მსგავსს ვიტყოდი გილერმო დელ ტოროს „ფრანკენშტეინზეც“, მაგრამ ეს სხვა ისტორიაა.) და აი, ისევ აქ ვართ, კინემატოგრაფიული დრაკულას მითოლოგიის დაუსრულებელ, ნელ-ნელა მოჟონავ ნაკადში, ახლა უკვე ლუკ ბესონის ფერმკრთალი, დერივაციული, პერიოდულად დროში მოგზაური, განსხვავებული, მაგრამ რეალურად არაფრით ახალი შეხედულებით ვამპირის ლეგენდაზე. ფილმს, დიდი სიურპრიზი არ არის, რომ „საშინელის“ ნაცვლად უფრო „რომანტიკული“ უნდა იყოს (ჩემი სარკაზმი გამომდინარეობს იქიდან, რომ ეს უკვე დრაკულას ფილმების ცალკეული კატეგორიაა, რომელიც 1979 წლის ფრენკ ლანგელას ვერსიიდან იწყება). მოდი ეშვებისთვის, დარჩი ოხვრისთვის. როგორც ბავშვები იტყოდნენ, დიდი ამბავი. კელებ ლენდრი ჯონსი, ძალიან კარგი მსახიობი, დრაკულას განასახიერებს, როგორც გარი ოლდმანის მიერ „ბრემ სტოკერის დრაკულას“ პირველ 45 წუთში შესრულებული როლის შოკისმომგვრელ პირდაპირ მემკვიდრეს. გრიმი სრული ასლია: თეთრი თმა ლამაზად შეკრული კოსად (ამ შემთხვევაში ორი გრძელი გვერდითი კულულით), დამპალი პერგამენტის კანი, გაქვავებული კბილები, რაც კიდევ უფრო გაძლიერებულია ჯონსის შესრულების მომხიბვლელი დახვეწილობით, დაწყებული იმით, თუ როგორ ამბობს ის (ოლდმანის მსგავსად): „მე ვლადი ვარ, ვოლაქიის მეორე პრინცი. გრაფი… დრაგუულ.“ ჯონსის „დრაგუული“ ოლდმანის, კარლოფის მუმიის და კრიპტკიპერის შერწყმას მოგვაგონებს, კლაუს კინსკის, ვილემ დეფოს, ჰით ლეჯერის და პირდაღებული კობრის ელფერებით. დრაკულა ჯონათან ჰარკერს (იუენს აბიდი) მასპინძლობს თავის გოთურ ციხე-სიმაგრეში (ის ისეთივე უზარმაზარია, როგორც ნოტრ-დამი) რუმინეთის კარპატების ძირში. მაგრამ ჩვენ მას ვხვდებით, როდესაც ის ახალგაზრდა პრინცია 1480 წლის აღმოსავლეთ ევროპაში, ჩათრეული ბრძოლაში და მოშორებული თავის საყვარელ ცოლს, ელისაბეტას (ზოი ბლუ). ისინი პირველად თეთრეულში მოლხენისას ჩანან, მაგრამ მალე ელისაბეტას კლავენ, და ეს დრაკულას ისეთ ტკივილს აყენებს, რომ ის ღვთის ნებას ვეღარ ეგუება. ის მღვდელს ეუბნება: „უთხარი ღმერთს, რომ სანამ ჩემს ცოლს არ დამიბრუნებს, ჩემი სიცოცხლე მას აღარ ეკუთვნის.“ ამის შემდეგ ჭექა-ქუხილი და იესოს ქანდაკება სისხლის ცრემლს ღვრის. დენი ელფმანის მუსიკა, რომელიც „როზმარის ბავშვის“ ვალსის თემას იმეორებს, „დრაკულაში“ უფრო ატმოსფერულია, ვიდრე ნებისმიერი სხვა რამ. ბესონმა ფილმი ისე დადგა, როგორც მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი, რომელსაც სწრაფი მონტაჟი უკვე დაეზარა. მას შემდეგ, რაც ფილმი მე-19 საუკუნის ბოლოს პარიზში გადაინაცვლებს, ჯონსი თავისი პრინცული იმიჯის გაკეკლუცებულ ვერსიად გვევლინება. მაგრამ აქაც, ისევე როგორც „ბრემ სტოკერის დრაკულაში“ (რომელიც, ჩემი აზრით, ყოველთვის „ფრენსის ფორდ კოპოლას ბრემ სტოკერის დრაკულა“ უნდა რქმეოდა), მთავარი მსახიობი უფრო მიმზიდველია, როგორც ძველი, ეთერული, ელფ-დემონი დრაკულა, ვიდრე გრძელთმიანი ლოტარიო ცილინდრში, რომელიც გაურკვეველი ტრანსილვანიური აქცენტით საუბრობს. „ბრემ სტოკერის დრაკულა“ უფრო თანამედროვე სექციებში „დაიძინა“, და ასეა ბესონის „დრაკულაც“, რომელიც ძირითადად იმაზეა, თუ როგორ ცდილობს მთავარი ვამპირი მინას შეცდენას, რომელიც ელისაბეტას რეინკარნაციად არის წარმოდგენილი (ზოი ბლუ ორივე როლს ასრულებს). დრაკულა: „ქალბატონო, ჩემთვის პატივი და სიამოვნებაა თქვენი კვლავ ნახვა.“ მინა: „ადრე შევხვედრივართ?“ დრაკულა: „სიზმარში, ალბათ. მაქვს ეს უცნაური შეგრძნება, რომ ერთმანეთს… დიდი ხანია ვიცნობთ.“ მაყურებელი: „ზზზზზ.“ არა ისე, თითქოს „დრაკულას“ სისხლიან ვალენტინობის დღის ფილმად გადაკეთება გვჭირდებოდა. კრისტოფ ვალცი აქ ვან ჰელსინგის პერსონაჟად გვევლინება, უბრალოდ „მღვდლის“ სახელით, და ის თავის გემოვნებით თავშეკავებულ თამაშს გვთავაზობს. არის ერთი გამორჩეულად სისხლიანი სცენა, როდესაც მარია (მატილდა დე ანჯელისი), დრაკულას პირველი მოწაფე, დემონად იქცევა და მას თავს კვეთენ და გულში სარით ჭრიან. ფილმი საბოლოოდ დრაკულას ციხე-სიმაგრეში ბრუნდება, სადაც ოთხი ქვის გარგოლი ცოცხლდება, და სადაც არის ცუდი ხმლებით ბრძოლა, უგემოვნო ქვემეხის სროლა და ბედის ნამცხვრის მსგავსი თეოლოგიური ლექცია ვალცის მღვდლისგან. ფილმის ბოლოს ის ამბობს: „შელოცვა მოხსნილია.“ ამ „დრაკულას“ ყურებისას ზუსტად ვიცით, რას გულისხმობს. „Variety“ და „iHeartRadio“ პოდკასტი „გასართობი ინდუსტრიის ბიზნესი“