„ჩვენ ვიცავთ ბერლინალეს იმისთვის, რაც ის ფუნდამენტურად არის: გაცვლის ადგილი,“ – ნათქვამია ღია წერილში. ნენსი სპილბერგი, კლებერ მენდონსა ფილიო, რადუ ჟუდე, იუვალ აბრაჰამი და მრავალი სხვა ხელმომწერი ღრმა შეშფოთებას გამოხატავს ბერლინალეს დირექტორის, ტრიშა ტატლის, შესაძლო გათავისუფლების გამო. წელს ბერლინალეზე პოლიტიკამ წინა პლანზე წამოიწია, მრავალი რეპორტიორი მსახიობებსა და კინორეჟისორებს საკვანძო საკითხებზე საუბარს სთხოვდა. დაპირისპირება ფესტივალის გახსნით პრესკონფერენციაზე დაიწყო, სადაც ჟიურის პრეზიდენტმა ვიმ ვენდერსმა განაცხადა, რომ კინორეჟისორები „პოლიტიკისგან შორს უნდა იყვნენ“, როდესაც მას გერმანიის მიერ ისრაელ-ღაზის ომის მხარდაჭერის შესახებ ჰკითხეს. „როდესაც პერსონალური შედეგები გამოიყვანება ინდივიდუალური განცხადებებიდან ან სიმბოლური ინტერპრეტაციებიდან, ეს შემაშფოთებელ სიგნალს აგზავნის: კულტურული ინსტიტუტები პოლიტიკური წნეხის ქვეშ ექცევიან,“ – ნათქვამია ღია წერილში. წერილის გამოქვეყნებას წინ უძღოდა KBB-ის (Kulturveranstaltungen des Bundes in Berlin) სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ სპეციალური სხდომის მოწვევა ბერლინალეს მომავლის დასადგენად. გერმანულმა ტაბლოიდმა Bild-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ტატლი შესაძლოა თანამდებობიდან გაათავისუფლონ, რადგან ფესტივალის ირგვლივ არსებული დაპირისპირებები მუდმივად ხვდებოდა სათაურებში. „ბერლინალე უფრო მეტია, ვიდრე წითელი ხალიჩა ან სათაურების სერია,“ – ვკითხულობთ წერილში. „ეს არის სივრცე, სადაც პერსპექტივები იკვეთება, ნარატივები კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება და სოციალური დაძაბულობა ხილვადი ხდება. აქ ვითარდება დისკურსი – კინოს გულში.“ 2026 წელი ტატლისთვის ბერლინალეს ხელმძღვანელობის მეორე წელი იქნება. სრული წერილი და ხელმომწერთა სია შეგიძლიათ იხილოთ ქვემოთ: „როგორც კინორეჟისორები გერმანიაში და მის ფარგლებს გარეთ, ჩვენ ღრმა შეშფოთებით ვადევნებთ თვალს ბერლინალეს ირგვლივ მიმდინარე დებატებს და ტრიშა ტატლის შესაძლო გათავისუფლების წინადადებას. ჩვენ ვიცავთ ბერლინალეს იმისთვის, რაც ის ფუნდამენტურად არის: გაცვლის ადგილი. ბერლინალე უფრო მეტია, ვიდრე წითელი ხალიჩა ან სათაურების სერია. ეს არის სივრცე, სადაც პერსპექტივები იკვეთება, ნარატივები კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება და სოციალური დაძაბულობა ხილვადი ხდება. აქ ვითარდება დისკურსი – კინოს გულში. ბოლო დროს კრიტიკა ფოკუსირებული იყო სცენიდან გაკეთებულ განცხადებებზე. არცერთი ეს შენიშვნა არ ყოფილა გაკეთებული თავად ფესტივალის ხელმძღვანელობის მიერ, არამედ მოწვეული კინორეჟისორების მიერ. საერთაშორისო კინოფესტივალი არ არის დიპლომატიური ინსტრუმენტი; ეს არის დემოკრატიული კულტურული სივრცე, რომელიც დაცვას იმსახურებს. მისი სიძლიერე მდგომარეობს იმაში, რომ მას შეუძლია მოიცვას განსხვავებული პერსპექტივები და ხილვადობა მისცეს მრავალფეროვან ხმებს. ფესტივალის ხელმძღვანელობისა და კინორეჟისორების ფოტო, რომელზეც პალესტინის დროშა ჩანდა, ასევე კრიტიკის საგანი გახდა. საერთაშორისო სტუმრებთან ფოტოების გადაღება ასეთი ფესტივალის პრაქტიკის ნაწილია. განსხვავებული იდენტობების ხილვადობა არ არის მოწონება; ეს არის ღია და დემოკრატიული საზოგადოებრივი სივრცის გამოხატულება. როდესაც პერსონალური შედეგები გამოიყვანება ინდივიდუალური განცხადებებიდან ან სიმბოლური ინტერპრეტაციებიდან, ეს შემაშფოთებელ სიგნალს აგზავნის: კულტურული ინსტიტუტები პოლიტიკური წნეხის ქვეშ ექცევიან. თუ საგანგებო შეხვედრა მოწვეულია ფესტივალის ხელმძღვანელობის მომავლის გადასაწყვეტად, სასწორზე მეტი დგას, ვიდრე ერთი დანიშვნა. საუბარია მხატვრულ თავისუფლებასა და ინსტიტუციურ დამოუკიდებლობას შორის ურთიერთობაზე. ბერლინალე ყოველთვის იყო პოლიტიკური — არა პარტიულ-პოლიტიკური, არამედ სოციალურად აქტიური. ფილმი კონფლიქტებს ხილვადს ხდის, ხსნის პერსპექტივებს და ხელშესახებს ხდის უსამართლობისა და ძალადობის გამოცდილებებს. კინო აჩენს მორალურ კითხვებს და გვთხოვს, რომ გაუძლოთ გაურკვევლობას, ნაცვლად იმისა, რომ ნაადრევად გადავჭრათ იგი. ის ანათებს ძალაუფლების სტრუქტურებს და ხილვადობას აძლევს ჩაგვრის გამოცდილებებს — არა მარტივი პასუხების მისაწოდებლად, არამედ აზრიანი საზოგადოებრივი დებატების გასააქტიურებლად. სწორედ აქ მდგომარეობს მისი დემოკრატიული ღირებულება. განსაკუთრებით გლობალური კრიზისის დროს, ჩვენ გვჭირდება სივრცეები, რომლებსაც შეუძლიათ უთანხმოების შენარჩუნება. კულტურული ინსტიტუტების დამოუკიდებლობა იცავს არა მხოლოდ მხატვრულ თავისუფლებას, არამედ თავად დემოკრატიული დისკურსის სიცოცხლისუნარიანობას. თუ ყველა დაპირისპირება ინსტიტუციურ შედეგებამდე მიდის, დისკურსი კონტროლს უთმობს ადგილს. ჩვენ ვდგავართ გაცვლის კულტურისთვის და არა დაშინებისთვის. სადაც მრავალფეროვნება რჩება ხილვადი, დემოკრატია ცოცხლობს.“ ხელმომწერები: ფარაზ შარიატი, რეჟისორი და პროდიუსერი ილკერ ჩატაკი, რეჟისორი ჯანინ ჯაკოვსკი, პროდიუსერი მარიამ ზარეე, რეჟისორი და მსახიობი იონას დასლერი, მსახიობი დევრიმ ლინგნოუ ისლამოღლუ, მსახიობი სებასტიან ურცენდოვსკი, მსახიობი პაულინა ლორენცი, პროდიუსერი იაკობ კიჟასი, დისტრიბუტორი იორგო ნარჯესი, პროდიუსერი რაკელ დუკპა, ავტორი ტარა აფსა, პროდიუსერი ლილიან პფოიფერი, PR აგენტი ქარიმ აინუზი, რეჟისორი დიე ჰაო დო, ავტორი და რეჟისორი ჰელენე ჰეგემანი, ავტორი და რეჟისორი აარონ ალტარასი, მსახიობი რამონ ცურხერი, რეჟისორი სოლ ბონდი, პროდიუსერი ფრედ ბურლე, პროდიუსერი ირა საქსი, კინორეჟისორი და მწერალი კლებერ მენდონსა ფილიო, კინორეჟისორი და მწერალი ბენი ო. ართური, მსახიობი მენდი კრაჰნი, რეჟისორი Pong Film (ალექს გერბაულეტი, ქეროლაინ კირბერგი, მერლე კრიოგერი, ფილიპ შეფნერი) ქლარისა ტიემე, რეჟისორი სიუზან ბიგერი, დრამატურგი მაიკ მაკმ...