დიდებული ფილმების დასასრულები ყოველთვის არ ცხადდება სიცხადითა და კომფორტით. ზოგჯერ ისინი საერთოდ უარყოფენ ახსნას, ართმევენ კათარზისს ან შეგნებულად უმღვრევენ წყალს მაყურებელს. დასრულების ნაცვლად, ისინი მაყურებელს სთხოვენ, შეეგუოს გაურკვევლობას, წინააღმდეგობას ან გადაუჭრელ ემოციებს. სწორედ ასეთი დასასრულებია ამ სიის ფოკუსში. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ძლიერია, ისინი საკმაოდ იდუმალია, რის გამოც ზოგიერთი მაყურებელი მათ სრულად არასწორად აღიქვამს. ხშირად, ეს დაბნეულობა იმიტომ ჩნდება, რომ ადამიანები მათ ზედმეტად პირდაპირ იგებენ ან ცდილობენ მათ ჩარჩოებში მოქცევას, მაშინ როცა უბრალოდ უნდა მიუშვან. ზოგჯერ, გამოცანაზე პასუხი არ არსებობს და მიზანი სწორედ უკმაყოფილებაა. „ღმერთი გვაპატიებს?“ ფილმში „პირველი რეფორმირებული“, დიდებული ითან ჰოუკი თავის ერთ-ერთ საუკეთესო შესრულებას გვთავაზობს ერნსტ ტოლერის როლში – მარტოხელა პასტორი, რომელიც რწმენასა და დანაშაულის გრძნობას ებრძვის რადიკალ ეკოლოგთან (ფილიპ ეტინგერი) კონსულტაციის შემდეგ. ფილმი კულმინაციას აღწევს ფინალურ სცენაში, რომელიც ემოციურადაც და იდეოლოგიურადაც ექსტრემალურია. ფილმის სტილი თავად იცვლება მასში, პირქუში და სტატიკურიდან კინეტიკურსა და ენერგიულში, მბრუნავი კამერითა და უფრო მდიდარი ფერებით. ნარატიულად, დასასრული მოულოდნელი, ინტიმური და ერთი შეხედვით წინააღმდეგობრივია, რაც ორ განსხვავებულ ინტერპრეტაციას იწვევს. ზოგიერთი მაყურებელი ტოლერის უკანასკნელ კოცნას მრევლის წევრ მერისთან (ამანდა სეიფრიდი) გამომსყიდველ გადარჩენად აღიქვამს: სიყვარული გადაარჩენს ტოლერს, კრიზისი თავიდან აცილებულია. სხვები მას სუფთა ნიჰილიზმად მიიჩნევენ: მომაკვდავ ჰალუცინაციად თვითმკვლელობამდე. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მაყურებლები ცდილობენ, მას ერთადერთი სწორი ინტერპრეტაციის მქონე პირდაპირ მოვლენად მიაწერონ. მაგრამ ფილმი სწორედ ამის წინააღმდეგობისთვის არის შექმნილი. ის ნაკლებად ეხება იმას, თუ რა ხდება, ვიდრე იმას, თუ რას ნიშნავს ეს მომენტი, განსაკუთრებით სულიერი თვალსაზრისით. „მარტო ხარ?“ ჯონათან გლეიზერის ეს იდუმალი სამეცნიერო-ფანტასტიკური ფილმი მოგვითხრობს უცხოპლანეტელ არსებაზე (სკარლეტ იოჰანსონი), რომელიც ადამიანის სხეულშია და მამაკაცებზე ნადირობს თანამედროვე შოტლანდიაში. სიუჟეტი მინიმალურია, თითქმის აბსტრაქტული, პრიორიტეტს ანიჭებს სენსორულ გამოცდილებასა და დაკვირვებას ნარატიულ ახსნაზე მეტად. დასასრულმა, რომელშიც უცხოპლანეტელის ნამდვილი ფორმა ვლინდება და ნადგურდება, ბევრი ადამიანი გააღიზიანა, რადგან ის ცოტა ანტიკლიმაქსურად და დამაბნეველად იგრძნობოდა. მისი მიზანი არ არის დიდი გამჟღავნება იმის შესახებ, რომ ის უცხოპლანეტელია (ეს უკვე ვიცოდით). სცენა არც სიუჟეტური ირონიაა და არც უცხოპლანეტელის სასჯელის გზა. ის უკეთესად აღიქმება, როგორც ტრაგიკული მედიტაცია იდენტობასა და მოწყვლადობაზე: არსება, რომელიც ცდილობს კაცობრიობის საზღვრის გადალახვას და აღმოაჩენს, რომ გამოაშკარავებას ეგზისტენციალური რისკი მოჰყვება. იმის ნაცვლად, რომ აეხსნა, თუ რა იყო ის, ბოლო კადრი, მისი უცხოპლანეტური სახე, რომელიც თეთრ თოვლზე კვამლში იშლება, არის იმის ფასზე, თუ რას ნიშნავს სხვა რამ გახდე. „თითქმის არცერთი ჩვენგანი არ იკლავს თავს და თითქმის ყველა ჩვენგანი თვითგანადგურებითაა დაკავებული.“ „განადგურება“ მეცნიერთა ჯგუფზეა ორიენტირებული, რომლებიც შედიან იდუმალ, გამაფართოებელ ზონაში, სადაც რეალობა ირღვევა და მუტაციას განიცდის. ეს ჰგავს ტარკოვსკის „სტალკერს“, მაგრამ „უცხოპლანეტელების“ სტილში. დასასრული შუქურაში ვითარდება, სადაც თავად იდენტობა ხდება არასტაბილური. ლენა (ნატალი პორტმანი) და მისი ქმრის ორეული (ოსკარ აიზეკი) ეკითხებიან ერთმანეთს, ნამდვილები არიან თუ არა, შემდეგ კი ორივეს თვალის ფერადი გარსები ბრჭყვიალებს. ზოგიერთი მაყურებლისთვის ეს ძალიან ორაზროვანი და დამაკმაყოფილებელი არ არის სიუჟეტური თვალსაზრისით. ის უკეთესად მუშაობს, როგორც მეტაფორა იდენტობისა და ტრანსფორმაციისთვის: ლენას დაპირისპირება უცხოპლანეტელთან არის დაპირისპირება საკუთარი თავის არასტაბილურობასთან. მოციმციმე თვალები ფინალურ კადრში მიგვანიშნებს, რომ უცნობთან კონტაქტმა შეცვალა ლენას იდენტობის საზღვრები და რომ ასეთი ცვლილება სიცოცხლის განუყოფელი ნაწილია. ჭკვიანური რამ ასეთი გასართობი სამეცნიერო-ფანტასტიკური „ბანგერისთვის“. „ქაოსი არის ჯერ კიდევ გაუშიფრავი წესრიგი.“ ეს მთელი ფილმი გამოცანაა, რომელიც ცოტა მკაფიო პასუხს გვთავაზობს, მაგრამ უსასრულო ინტერპრეტაციების საშუალებას იძლევა. „მტერი“ ადამზეა (ჯეიკ ჯილენჰოლი) ფოკუსირებული, ისტორიის პროფესორზე, რომელიც აღმოაჩენს, რომ მის გვერდით ზუსტად მისი ორეული ცხოვრობს, რაც პარანოიას, აკვიატებას და იდენტობის კოლაფსს იწვევს. აქედან მოყოლებული, სიუჟეტი ფსიქოლოგიური ლაბირინთივით ვითარდება, გამსჭვალული გამეორებებითა და სიმბოლიზმით. ცნობილი ფინალური კადრი უეცარი, შოკისმომგვრელი და ღრმად შემაშფოთებელია: ადამ ხსნის საძინებლის კარს და აღმოაჩენს, რომ მისი პარტნიორი გიგანტურ ობობად არის გარდაქმნილი. ეს ღრმად შემზარავი მომენტია, თუმცა, რა თქმა უნდა, სადავო. ზოგიერთმა ადამიანმა მას დასცინა, როგორც შემთხვევითს ან პრეტენზიულს. სინამდვილეში, ეს ფილმის მიერ გაკეთებული ყველაზე ნათელი განცხადებაა. რეჟისორი დენი ვილნევი მთელი ფილმის განმავლობაში იყენებს ობობის გამოსახულებას, როგორც მეტაფორას კონტროლის, ხაფანგის, ღალატისა და რეპრესიის ციკლებისთვის. პროტაგონისტის შიში ორეულის კი არა, პასუხისმგებლობისაა. ობობა წარმოადგენს იმ ჭეშმარიტების დაბრუნებას, რომლის დათრგუნვასაც ის ცდილობდა. „მე მინახავს ისეთი რაღაცები, რისიც თქვენ არ დაიჯერებდით.“ „ბლეიდ რანერს“ ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ორაზროვანი დასასრული აქვს. რეპლიკანტის (რუტგერ ჰაუერი) მიერ შურისძიების ნაცვლად წყალობის არჩევის შემდეგ, პროტაგონისტი (ჰარისონ ფორდი) აწყდება შესაძლებლობას, რომ ხელოვნურ არსებებს შეიძლება ადამიანებზე მეტი მორალური სიცხადე გააჩნდეთ. შემდეგ ორიგამის უნიკორნის კადრი მიანიშნებს, რომ დეკარდი თავად არის რეპლიკანტი. (დანარჩენი ტექსტი არ არის მოწოდებული.)