კინოვარსკვლავური სისტემის დაბადება: ფლორენს ლორენსი და კარლ ლემლეს გაბედული ტრიუკი

1909 წელს კინომაყურებელთა უმეტესობა ცნობდა თავის საყვარელ მსახიობებს, მაგრამ მათ სახელები არ იცოდნენ. ინდუსტრია ამას ზედმიწევნით უზრუნველყოფდა. უმსხვილესი კომპანიები, განსაკუთრებით თომას ედისონის კინოპატენტების კომპანიის (Motion Picture Patents Company) წევრები, უარს ამბობდნენ მსახიობთა სახელების ტიტრებში ან რეკლამებში მითითებაზე. მათთვის შემსრულებლები მანქანის ურთიერთშემცვლელი ნაწილები იყვნენ. რატომ უნდა შეგექმნა ვარსკვლავი, როცა მისი ჩანაცვლება ასე ადვილი იყო? ფლორენს ლორენსი გამონაკლისი იყო, ოღონდ არა იმიტომ, რომ მისი სახელი საჯარო იყო, არამედ იმიტომ, რომ მისი სახე დაუვიწყარი გახლდათ. ის ათობით „ბაიოგრაფის“ (Biograph) ფილმში გამოჩნდა, კომედიებიდან დაწყებული, ცრემლიანი მელოდრამებით დამთავრებული, და მაყურებელს იგი უზომოდ უყვარდა. მას „ბაიოგრაფის გოგონას“ ეძახდნენ, მეტსახელი, რომელიც ყველაფერს ამბობდა: ის კომპანიას ეკუთვნოდა და არა საკუთარ თავს. ეს ყველაფერი მალე შეიცვლებოდა. ლორენსი 1906 წლიდან მოყოლებული თამაშობდა ფილმებში და „ბაიოგრაფს“ რომ შეუერთდა, უკვე ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სახე იყო ნიკელოდეონებში (ადრეული კინოთეატრები). ის იყო სწრაფი, ექსპრესიული და ადაპტირებადი, მუნჯი კინოს ბუნებრივი ტალანტი. იმ ეპოქაში, როდესაც ფილმები მხოლოდ რამდენიმე წუთს გრძელდებოდა და სიუჟეტი ელვისებური სისწრაფით ვითარდებოდა, მას შეეძლო თავისი პერსონაჟის ამბავი ერთი მზერით ან ჟესტით მოეყოლა. მაგრამ რამდენი ბილეთიც არ უნდა გაეყიდა, მისი სახელი პოსტერზე არასოდეს ჩანდა. მისი ღირებულება „ბაიოგრაფისთვის“ აშკარა იყო, მას მუდმივად იყენებდნენ, მაგრამ მის ვინაობას მალავდნენ, რათა თავიდან აეცილებინათ მაღალი ანაზღაურების მოთხოვნა. კარლ ლემლემ ამ ანონიმურობაში შესაძლებლობა დაინახა. ლემლეს ახლახან დაეარსებინა „დამოუკიდებელი კინოკომპანია“ (Independent Moving Pictures Company - IMP), რათა „ტრასტის“ კონტროლისგან გაქცეულიყო. მან დაინახა, რომ ლორენსი იდეალური ელემენტი იყო მისი კინოკომპანიის დასაწყებად, რადგან ის უკვე საყვარელი, მყისიერად ცნობადი და „ტრასტის“ სისტემაში გამომწყვდეული იყო. ლემლე შეხვდა მას და შესთავაზა მეტი ფული, მთავარი როლები და, რაც ყველაზე რევოლუციური იყო… მისი სახელის დაბეჭდვა. ლორენსი დათანხმდა. ამ გადაწყვეტილებამ იგი წარმოუდგენლად ცნობილი გახადა, მაგრამ ისტორია ლემლეს შემდეგმა ნაბიჯმა შექმნა. ლემლემ იცოდა, რომ ლორენსის „IMP-ში“ გადასვლის უბრალო გამოცხადება სწრაფად მზარდი კინოინდუსტრიის ხმაურში არ გაიჟღერებდა. ამიტომ მან შეიმუშავა სარეკლამო ტრიუკი, რომელიც იყო გაბედული, მანიპულაციური და დაუვიწყარი. ჯერ მან ქვეყნის მასშტაბით გაზეთებში ცრუ ამბავი გაავრცელა, რომ „ბაიოგრაფის გოგონა“ ნიუ-იორკში ტრაგიკულ ტრამვაის ავარიაში დაიღუპა. ამ ამბავმა კინომაყურებლები შოკში ჩააგდო. თაყვანისმცემლები გლოვობდნენ. „ბაიოგრაფის გოგონა“ ასე უბრალოდ გაქრა. როგორც წარმოიდგენთ, სიტუაცია ცოტა უკონტროლო გახდა და შემდეგ, რამდენიმე დღის შემდეგ, „სიმართლე“ გამჟღავნდა… „ბაიოგრაფის გოგონა“ ცოცხალი იყო, მაგრამ მსოფლიოს თავისი ნამდვილი სახელით, ფლორენს ლორენსით, წარუდგინეს, და მას კონტრაქტი კარლ ლემლეს „IMP-თან“ ჰქონდა გაფორმებული და მალე ახალ ფილმებში გამოჩნდებოდა. მან გაზეთებში განათავსა რეკლამები, სადაც ეწერა „ტყუილს ვამხელთ“ და ლორენსის ფოტო იყო დართული. რეკლამაში ნათქვამი იყო, რომ ის ცოცხალი და ჯანმრთელია და იღებს ფილმს „გატეხილი ფიცი“ (The Broken Oath) მისი „IMP კინოკომპანიისთვის“. ეს ისე იყო, თითქოს ის მკვდრეთით აღმდგარიყო, და ეს „აღდგომა“ მთავარი ამბავი გახდა. ტრიუკმა სრულყოფილად იმუშავა. მაყურებელი შვებას გრძნობდა, ცნობისმოყვარე იყო და მოუთმენლად ელოდა მის შემდეგ ფილმს. ერთი ნაბიჯით, ლემლემ ფლორენს ლორენსი გახადა პირველი ფართოდ აღიარებული კინოვარსკვლავი, შემსრულებელი, რომლის სახელიც მარტო შეძლებდა ბილეთების გაყიდვას. ლორენსისთვის ეს ცვლილება ტრანსფორმაციული იყო. მისი სახე ყოველთვის ცნობილი იყო, მაგრამ ახლა მისი სახელიც ცნობილი გახდა. „IMP-ი“ მას რეკლამებში, პოსტერებსა და გაზეთის სტატიებში აქვეყნებდა. ის ინტერვიუებს აძლევდა, სარეკლამო ფოტოებისთვის პოზირებდა და პირად შეხვედრებსაც კი ატარებდა, რაც იმ დროის კინომსახიობისთვის გაუგონარი იყო. ლემლემ ასევე შექმნა დიდი კინოპრემიერის კონცეფცია და მოიფიქრა წითელი ხალიჩის იდეა. მისი აზრი იყო, რომ ფლორენს ლორენსი სამეფო პირებივით წარმოეჩინა და თაყვანისმცემლები ჯგუფ-ჯგუფად მიდიოდნენ, რათა მისი პირადად ნახვა შეძლებოდათ. მისი პოპულარობა სწრაფად გადააჭარბა სცენის ვარსკვლავების უმეტესობის პოპულარობას და მისმა „IMP“ ფილმებმა უზარმაზარი ხალხის ნაკადი მიიზიდა. მაყურებელი ახლა უკვე „ფლორენს ლორენსის ფილმის“ სანახავად მოდიოდა და არა უბრალოდ „ფილმის“ სანახავად. ლემლემ რაღაც ძლიერს შეეხო – მსახიობებთან დაკავშირების ადამიანურ სურვილს. ფლორენს ლორენსის ტრიუკმა შოკის ტალღები გამოიწვია ინდუსტრიაში. დაიბადა „ვარსკვლავური სისტემა“ და მასთან ერთად მოვიდა ახალი ეკონომიკური რეალობა: მსახიობებს საჯარო ვინაობითა და ფანბაზით შეეძლოთ მოეთხოვათ და მიეღოთ უფრო მაღალი ხელფასები. მაყურებლისთვის ეს იყო უფრო პირადი ურთიერთობის დასაწყისი კინოსთან. თაყვანისმცემლებმა დაიწყეს საყვარელი ვარსკვლავების მიყოლა ფილმიდან ფილმში, კითხულობდნენ მათი ეკრანს მიღმა ცხოვრების შესახებ და აგროვებდნენ მათ ფოტოებს. ცნობილი ადამიანების კულტურამ, რომელმაც ჰოლივუდს მომდევნო საუკუნის განმავლობაში უნდა ედომინირებინა, თავისი პირველი ნამდვილი ხატი ჰყავდა. ლორენსმა საბოლოოდ დატოვა IMP და „ლუბინის სტუდიებში“ გადავიდა სამუშაოდ, მაგრამ წასვლამდე, მან ლემლეს ურჩია შეხვედროდა მის კანადელ ნაცნობს, 18 წლის მერი პიკფორდს, რათა მას IMP-ის ვარსკვლავის ადგილი დაეკავებინა. მისი შემდგომი ცხოვრება სირთულეებით, ტრავმებითა და ფინანსური პრობლემებით იყო აღსავსე. 1914 წელს, ფლორენს ლორენსი დაარწმუნეს, დაბრუნებოდა სამუშაოდ თავის კომპანიაში, „ვიქტორ ფილმ კომპანიაში“ (Victor Film Company), რომელიც იმ დროისთვის „უნივერსალ სტუდიოს“ (Universal Studios) მიერ იყო შეძენილი. მომდევნო წელს დაბრუნება ტრაგიკულად დასრულდა.