კოდის შეცვლა, ავთენტურობა და ლათინოიდენტობის ევოლუცია მედიაში

ხმოვანი შეტყობინების გაგზავნისთანავე უცნაური გრძნობა დამეუფლა. „მოდი, ისევ მოვუსმენ,“ გავიფიქრე. როგორც კი მოვუსმინე, კიდევ უფრო უცნაურმა გრძნობამ შემიპყრო – ჩემი საკუთარი ხმის ამოცნობის შეუძლებლობამ. ხომ ხედავთ, იმდენ ხანს ვცვლიდი კოდს (code-switching), რომ ზოგჯერ არ ვიცი, სად იწყება ჩემი ნამდვილი „მე“. რა თქმა უნდა, ეს ჩემი მეგობარი იყო, ამიტომ ჩემს ენაში გულწრფელი ვიყავი. თუმცა, როგორც მრავალი წლის განმავლობაში პროფესიონალმა და აკადემიკოსმა, ის ხმა, რომელიც ჩანაწერში მოვისმინე, მრავალიდან მხოლოდ ერთ-ერთი იყო. და მრავალი თანამედროვე ლათინოსისთვის, ეს არის იდენტობის პოლიტიკის კიდევ ერთი ასპექტი, რომელთანაც უნდა შევეგუოთ. ამიტომაც სასიამოვნოა იმის ხილვა, რომ ბოლო დროს ბევრი ლათინოელი ცნობილი სახე უფრო გულწრფელად საუბრობს იმ ზეწოლაზე, რასაც გრძნობდნენ კოდის შეცვლის ან „თეთრად საუბრის“ მიმართ, და ღიად უარყოფენ ამ პრაქტიკას, რათა მიიღონ თავიანთი ავთენტური „მე“. ეს უდავოდ განპირობებულია იმ გაყიდვების ძალით, რომლითაც ლათინოელები გლობალურ დონეზე სარგებლობენ. რეგეტონისა და ლათინური ტრაპის პოპულარობით გამხნევებული, ლათინური მუსიკა მთლიანობაში სხვა ბაზრებსაც კი აჯობებს, ისეთი არტისტები, როგორიცაა Bad Bunny, გლობალურ ვარსკვლავებად იქცნენ, მიუხედავად იმისა, რომ უარს ამბობენ მუსიკის ინგლისურ ენაზე შესრულებაზე. ბოლო ორი წლის განმავლობაში, სტრიმინგის სერვისები, როგორიცაა Netflix, დიდ ინვესტიციებს ახორციელებენ ისეთ დრამებში, როგორიცაა „ქაღალდის სახლი“ (Casa de Papel), „ნარკოსი“ (Narcos) და, ყველაზე ბოლოს, „გრიზელდა“ (Griselda), რომელშიც კოლუმბიელი მსახიობი სოფია ვერგარა თამაშობს. მაგრამ არ არის საჭირო ზედმეტად შორს წასვლა იმ დროის გასახსენებლად, როდესაც ასე არ იყო. 2000-იანი წლების დასაწყისში, ის აზრი, რომ ძირითადად ესპანურ ენაზე შესრულებული მუსიკა წარმატებული იქნებოდა ინგლისურენოვან ბაზარზე, აბსურდულად ჟღერდა. იმ დროს, ასევე გაგიჭირდებოდათ ისეთი შოუების პოვნა, რომლებშიც ლათინოელი მთავარი გმირები იქნებოდნენ ან რომლებიც ჩვენი საზოგადოებების პრობლემებზე იქნებოდა ორიენტირებული. ეს იმას ნიშნავდა, რომ წარმატების შანსის მისაღებად, ბევრ ამომავალ ვარსკვლავს უწევდათ „სითეთრის“ მიახლოება. მარკ ენტონიმ, რიკი მარტინმა და თალიამ გამოუშვეს ინგლისურენოვანი ქროსოვერ ალბომები, რომლებიც აშშ-ის პოპ ბაზარს მიემართებოდნენ. პუერტო-რიკოელმა მსახიობმა ფრედი პრინც უმცროსმა ისაუბრა იმაზე, თუ რამდენად იშვიათი იყო იმ დროს მხოლოდ ლათინოელებისთვის დაწერილი მთავარი როლები. ახლა, ლათინოიდენტობის ამჟამინდელი მიღების გათვალისწინებით, ის უფრო გახსნილია, ვიდრე ოდესმე, თუ რამდენად ამაყობს თავისი მემკვიდრეობით. და მისი დღევანდელი საუბრის მოსმენა ნიშნავს უფრო ავთენტური პიროვნების მოსმენას, რომელიც თავისუფალია იმ ყველა დიალექტური თავისებურებისა და ინტონაციისგან, რომელთა დაფარვასაც კოდის შეცვლა ასე ხშირად ცდილობს. ეს შეგიძლიათ მოისმინოთ მის ინტერვიუში, რომელიც მან „The Talk“-ს მისცა პრეს-ტურის დროს. მაგრამ ეს მხოლოდ პრინცი არ არის. ცოტა ხნის წინ, ვიდეო, სადაც მარიო ლოპესი მეგობართან ერთად ჭამს, ვირუსული გახდა მისი გულწრფელი საუბრის გამო. როდესაც პატარა ვიყავი, მე და ჩემი მშობლები ვუყურებდით ამ მსახიობს „Access Hollywood“-ზე და ის, თუ როგორ ლაპარაკობდა, ყოველთვის ხელოვნურად მეჩვენებოდა. ამ კადრებში ლოპესის ამ მხარის დანახვა, თუმცა, გამაცოცხლებელი იყო. სასიამოვნოა იმის ცოდნა, რომ სიღრმეში, ყველაზე მოდუნებულ მდგომარეობაში, ის უბრალოდ კიდევ ერთი მეგობარია. ახლა, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ კოდის შეცვლა ყოველთვის ხელოვნურია. პირადად მე ყოველთვის ვთვლიდი კოდის შეცვლის უნარს რესურსად, რომელიც საშუალებას მაძლევს არა შევერწყა, არამედ გამიგონ ადამიანებმა, რომლებიც ჩვეულებრივ ვერ გამიგებდნენ. წლების განმავლობაში, მე განვავითარე აქცენტების სიმრავლე. მაქვს ჩემი ნიუიორკელი პუერტო-რიკოული (Nuyorican) აქცენტი, რომელიც გამომდის, როდესაც ჩემს ოჯახსა და ბიძაშვილ-მამიდაშვილებთან ვარ. შემდეგ არის ჩემი პუერტო-რიკოული აქცენტი, რომელიც გამომდის, როდესაც კუნძულზე ვარ, ინგლისურენოვანი სიტყვების მარცვლებს ვჭიმავ ისე, რომ ესპანურს მოერგოს. და შემდეგ არის ჩემი აკადემიური მხარე, რომელიც მოდის მაგიდასთან თავისი "20-დოლარიანი" სიტყვებით მომზადებული. წლების წინ, მე მეგონა, რომ ჩემში ამ მხარეების არსებობა მაყალბებდა და რომ ნამდვილად არ ვიყავი საკმარისად ლათინოელი ან კარიბელი. მაგრამ ახლა ვხვდები, რომ ყველას ავთენტურობა განსხვავებულია და ლათინოობა არ ნიშნავს ერთ რამეს. მეხსენება დიდებული დესი არნაზი, რომელიც არასოდეს მალავდა თავის ძლიერ კუბურ აქცენტს. არნაზისთვის ავთენტურობა აქტივად იქცა, და გასაკვირი არ არის, რომ ის იყო პირველი ლათინოელი, ვინც აშშ-ში ინგლისურენოვან სატელევიზიო შოუს წამყვანობდა. მასში პარალელებს ვხედავ სალმა ჰაიეკსა და ვერგარაში, ორ საოცარ მსახიობში, რომლებიც ყოველთვის იღებდნენ თავიანთ აქცენტებს და ვისი პოპულარობაც ამის გამო გაიზარდა. სპექტრის საპირისპირო ბოლოში გყავთ ლათინოელები, როგორიცაა ჯონ ლეგიზამო, ვისი ძლიერი ნიუ-იორკული აქცენტიც კასტინგის აგენტებს უადვილებდათ მისთვის სტერეოტიპული როლების შეთავაზებას, როგორიცაა ნარკომანები და კრიმინალები. მაგრამ ამ როლების აღების ან კოდის შეცვლის ნაცვლად, მან უბრალოდ მიიღო ეს და საკუთარი გზა გაკვალა ჰოლივუდში, მიიღო შანსი შექსპირული პროზა თავისი საფირმო აქცენტით წარმოეთქვა ტიბალტის როლში ბაზ ლურმანის „რომეო + ჯულიეტაში“. დღეს, ამ ლათინოელი ხატების მიერ ჩაყრილმა საფუძველმა შექმნა პირობები მრავალი ჩვენგანისთვის, რომ აღვიდგინოთ ჩვენი ავთენტურობა და თავი დავაღწიოთ კოდის შეცვლას. ზოგჯერ ეს ნიშნავს ჩვენი ნამდვილი აქცენტებით საუბარს ან იმ ლექსიკის გამოყენებას, რომელიც ყველაზე ბუნებრივად გამოდის ჩვენგან. მაგრამ ჩვენ ამას ასევე ვხედავთ იმაშიც, რომ ბევრმა ჩვენგანმა შეწყვიტა ჩვენი სახელების ანგლიციზაცია ან უფრო მზადაა გამოხატოს საკუთარი თავი ესპანურად ან სპანგლიშად. მაგალითად, მე მომწონს ალექსანდრია ოკასიოს