კომიქსების სამყაროს ცვალებადი სახე: ბოროტმოქმედები, რომლებიც გმირები გახდნენ

სუპერგმირულ კომიქსებში ჩვეულებრივი მოვლენაა, როდესაც ბოროტმოქმედები დროებით გმირებად იქცევიან, ან პირიქით. ისტორიები, როგორც წესი, ბოლოს თავდაპირველ სტატუს-კვოს უბრუნდება, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში, ბოროტმოქმედი ისე ბუნებრივად ერგება გმირის როლს, რომ სამუდამოდ ასეთი რჩება. ავიღოთ „შურისმაძიებლების“ ადრეული კომიქსები, სადაც #16 ნომერში დამფუძნებელი წევრები – რკინის კაცი, თორი, გიგანტი კაცი და ვოსპი – სიუჟეტიდან გაიყვანეს. მათ ადგილას „კაპის კუკი კვარტეტი“ (Cap's Kooky Quartet) დადგა: კაპიტანი ამერიკა, რომელიც რეფორმირებულ დამნაშავეებს, ჰოუკაის, ქუიქსილვერს და სკარლეტ ვიჩს უძღვებოდა. არც ერთი მათგანი დიდხანს ან ენთუზიაზმით არ ყოფილა ბოროტმოქმედი; ჰოუკაი ბლექ ვიდოუმ (რომელიც თავადაც რეფორმირებულია) მოტყუებით ჩაითრია დანაშაულში, ხოლო ქუიქსილვერი და სკარლეტ ვიჩი მაგნეტოს ხელქვეითები იყვნენ იძულებით. დღემდე, სამივე მათგანი შურისმაძიებლების ძირითადი წევრია. სუპერგმირთა ერთი გუნდი, რომელიც განსაკუთრებით სავსეა ყოფილი ბოროტმოქმედებით, არის X-ადამიანები — და არა მხოლოდ ხანმოკლე ბოროტმოქმედები, არამედ დიდი ხნის მტრები, რომლებმაც ცხოვრება თავიდან დაიწყეს. ავიღოთ როუგი, X-ადამიანების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წევრი. თუ თქვენ მხოლოდ „X-ადამიანების“ ფილმებიდან იცნობთ შესუსტებულ როუგს (ანა პაქუინი), არ გეცოდინებათ, რომ ის ბოროტმოქმედი იყო. როუგი სასტიკი და ამპარტავანი ბოროტმოქმედის, ბოროტი მუტანტების საძმოს წევრის ამპლუაში დებიუტს „შურისმაძიებლები ენუალ #10“-ში (Avengers Annual #10) ახდენს, სადაც მან თავს დაესხა დიდი ხნის გმირს, ქეროლ დენვერსს/მის მარველს და მისი ძალები მოიპარა. როუგის თმებში არსებული თეთრი ზოლები ეშმაკის რქებსავით იკეცებოდა: როდესაც როუგმა სცადა შეერთებოდა თავის ყოფილ მტრებს კრის კლერმონტისა და უოლტ სიმონსონის „შემაძრწუნებელი X-ადამიანები #171“-ში (Uncanny X-Men #171), X-ადამიანები თითქმის აუჯანყდნენ პროფესორ იქსს. ახლა კი? როუგი ოჯახის ნაწილია ყოველგვარი წყენის გარეშე. ეს ტენდენცია აქ არ მთავრდება. მაგნეტომ და ემა ფროსტმა ათწლეულები გაატარეს X-ადამიანებთან ბრძოლაში, მაგრამ ახლა ისინი ორივე გუნდის ლიდერები არიან. გახსოვთ მაგნეტოს ცნობილი წარსული, რომ ის ჰოლოკოსტის ტრავმირებული გადარჩენილია, რომელიც იბრძვის იმისთვის, რომ მუტანტებმა გენოციდი არასოდეს განიცადონ? ეს კრის კლერმონტმა მოიფიქრა, „შემაძრწუნებელი X-ადამიანები #150“-ში (Uncanny X-Men #150, ნახატი დეივ კოკრამის), და არა სტენ ლიმ ან ჯეკ კირბიმ. ეს იყო რევოლუციური იდეა ტირანი ბოროტმოქმედის გადასახედად და მან ნაყოფი გამოიღო „შემაძრწრუნებელი X-ადამიანები #200“-ში (Claremont-ის და ჯონ რომიტა უმცროსის), როდესაც პროფესორი იქსი ტოვებს დედამიწას და მაგნეტოს თავის სკოლას ანდობს. კლერმონტის სურვილით, პროფესორი იქსი დარჩებოდა არყოფნაში, სანამ მაგნეტო შეეცდებოდა გამოსყიდვას. Reddit AMA-ზე კლერმონტმა განმარტა: „[ქსავიე] კეთილშობილი, თავდადებული, შესანიშნავი ადამიანია. ყველაფერი, რისი გაკეთებაც შეგვიძლია წიგნში, არის მისი დაკნინება [...] მაგრამ მაგნეტო რაღაცისთვის იბრძვის.“ თუმცა, ასე არ მოხდა და მაგნეტო მიდრეკილია მოკავშირესა და მტერს შორის ცვალებადობისკენ X-ადამიანებისთვის. მიუხედავად ამისა, მას დღესდღეობით იშვიათად წერენ, როგორც წმინდა ბოროტებას, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ბევრი „X-ადამიანების“ ფანი უფრო თანაუგრძნობს მაგნეტოს პერსპექტივას, ვიდრე ქსავიეს ოცნებას. ანალოგიურად, კლერმონტმა და მხატვარმა ჯონ ბერნმა ემა ფროსტი „ბნელი ფენიქსის საგაში“ (The Dark Phoenix Saga) ბოროტი ჯოჯოხეთის ცეცხლის კლუბის (Hellfire Club) თეთრ დედოფლად წარმოადგინეს. მისი დებიუტისას, ის იტაცებს და აწამებს X-ადამიანებს. მასაჩუსეტსის აკადემიის დამფუძნებელმა, ქსავიეს სკოლის ბნელმა ანალოგმა, ემამ შეკრიბა გუნდი სახელად „ჰელიონები“ (Hellions), რათა დაპირისპირებოდა „ახალ მუტანტებს“ (New Mutants). 1990-იან წლებში ემა რეფორმირდა და ითამაშა წიგნში „თაობა იქსი“ (Generation X). 2001 წელს გრანტ მორისონმა ის X-ადამიანებს შეუერთა, გუნდის ერთ-ერთ მთავარ წევრად აქცია და მისი რომანი ციკლოპსთან დაიწყო. ქსავიეს მსგავსად, ემა მასწავლებელია, რაც ხსნის, თუ რატომ იღებენ X-ადამიანები ცუდ ბიჭებს და რატომ ახდენენ მათ რეფორმირებას: მათი მისიაა, ბოროტ მუტანტებს ასწავლონ, რომ უკეთესები იყვნენ. სუპერგმირულ კომიქსებს ხშირად საპნის ოპერებს ადარებენ, და „X-ადამიანები“, სავსე მელოდრამითა და რთული რეტკონებით, ყველაზე მეტად ერგება ამ ანალოგიას. ის, თუ როგორ ცვლიან ბოროტმოქმედები როლებს და გმირებად იქცევიან, კიდევ ერთი საპნის ოპერის მსგავსი სიუჟეტური სიმპტომია, და საპირისპიროც ისეთივე მართალია. ზემოხსენებული „ბნელი ფენიქსის საგა“ ეხებოდა X-ადამიანების დამფუძნებელ წევრს, ჯინ გრეის, რომელიც ძალაუფლებისგან გაგიჟდა და საბოლოოდ თავი გაანადგურა. (რა თქმა უნდა, ჯინი დაბრუნდა და დღემდე ცდილობს ბნელი ფენიქსის ქმედებების გამოსყიდვას.) კლერმონტმა იგივე ხრიკი გამოიყენა „ინფერნოში“ (Inferno), როდესაც ციკლოპსის ახალი სასიყვარულო ინტერესი და ჯინის ორეული, მედლინ პრაიორი, ბოროტი გობლინი დედოფალი გახდა. კლერმონტს რომ გაეგრძელებინა „X-ადამიანების“ წერა, მას ვულვერინის სიბნელეში გადავარდნის გეგმებიც ჰქონდა. „შურისმაძიებლები X-ადამიანების წინააღმდეგ“ (Avengers vs. X-Men) 2012 წლის კროსოვერის შემდეგ, ციკლოპსი გადაიწერა X-ადამიანების „ბოი სკაუტ“ ლიდერიდან მორალურად უფრო კომპრომეტირებულ პერსონაჟად. ბრაიან მაიკლ ბენდისის 2013 წლის „შემაძრწუნებელი X-ადამიანები“ სერიაში, ციკლოპსი გახდა იატაკქვეშა რევოლუციონერი, რომელიც კანონს ემალებოდა. შემთხვევითი არ არის, რომ მაგნეტო, ემა ფროსტი და მაგიკი (ყველა რეფორმირებული ბოროტმოქმედი) ციკლოპსის გვერდით იდგნენ. თუ გმირსა და ბოროტმოქმედს შორის ზღვარი თხელი იყო „X-ადამიანებში“ კრის კლერმონტის დროიდან მოყოლებული, 2019 წელს ეს ზღვარი მთლიანად გაქრა. ახალ წიგნში „X-ის სახლი/X-ის ძალები“ (House of X/Powers of X) (ჯონათან ჰიკმანის, პეპე ლარაზის და რ.ბ. სილვას მიერ), პროფესორი იქსი და მაგნეტო ერთად აარსებენ კრაკოას, მუტანტების ახალ სამშობლოს. მაგრამ თუ კრაკოა მუტანტების მიწა იქნება, ეს ნიშნავს ყველა მუტანტს. ასე რომ, ყველა მუტანტი სუპერ-ბოროტმოქმედი — მათ შორის ისეთი დიდები, როგორებიც არიან აპოკალიფსი, მისტიკი და მისტერ სინისტერი — შეწყალებულნი და მიღებულნი არიან.