„კონგო“: დროა, მაიკლ კრაიტონის დავიწყებული საგანძური ხელახლა აღმოვაჩინოთ?

ბოლო დროს გამოსული ისეთი ფილმების ფონზე, როგორებიცაა „კოკაინის დათვი“ (Cocaine Bear), „პრიმატი“ (Primate) და ზვიგენებზე გადაღებული უწყვეტი თრილერების ნაკადი, „მკვლელი ცხოველების“ ჟანრის ფილმები ამჟამად თავიანთ აღმავლობის პიკში არიან. „მკვლელი ცხოველების“ კლასიკების (უკეთესი ტერმინის უქონლობის გამო) გადამუშავების იდეა, რათა მათ ახალი სიცოცხლე შევძინოთ, ასევე ცოცხალი და აქტუალურია, რის დასტურადაც „ანაკონდას“ უახლესი ვერსია გამოდგა. და, რა თქმა უნდა, ავტორ მაიკლ კრაიტონის სული კინოსა და ტელევიზიის სხვადასხვა კუთხეში განაგრძობს ცხოვრებას, ყველაზე პირდაპირ კი „იურული სამყაროს“ სერიებში. ეს ყველაფერი იმაზე მეტყველებს, რომ კრაიტონის შემოქმედებაში საგანძური იმალება, რომელიც მოპოვებას ან, 1980 წლის რომანის, „კონგოს“ შემთხვევაში, ხელახლა მოპოვებას ელოდება. რა თქმა უნდა, „კონგო“ სრულმეტრაჟიან ფილმად გადაკეთდა, რომელიც კრიტიკულად ჩავარდა დაახლოებით 30 წლის წინ, თუმცა მას თავისი თაყვანისმცემლები ჰყავს. მიუხედავად ამისა, ფრენკ მარშალის რეჟისორობით გადაღებული ფილმის თაყვანისმცემლებიც კი აღიარებენ, რომ მათი სიყვარული ამ ფილმის მიმართ უფრო მეტად მის წარმოუდგენლად ძლიერ მსახიობთა გუნდს (ლორა ლინი! ერნი ჰადსონი, თავის საყვარელ როლში! დელროი ლინდო!! ტიმ კარი!!!) და მის ნახევრად უნებლიე „კამპ“ ღირებულებას უკავშირდება, ვიდრე რაიმე სხვას. ეს უკანასკნელი ელემენტი, ძირითადად, დრამატურგ ჯონ პატრიკ შენლის სცენარის დამსახურება იყო, რომლის კინო ნამუშევრებშიც მუდმივად იგრძნობა აბსურდიზმის ელემენტები. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი ტონი შესანიშნავად მუშაობს ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა „მთვარის მომაჯადოებელი“ (Moonstruck) და „ჯო ვულკანის წინააღმდეგ“ (Joe Versus the Volcano), „კონგო“ მოკალათებული იყო მის უფრო აღმაშფოთებელ ელემენტებთან თამაშსა და ემოციური დაძაბულობის შენარჩუნების მცდელობას შორის. ის უდავოდ სახალისო სანახავია, მაგრამ არასოდეს ახერხებს სწორი ტონის დაჭერას იმ „პულპური“ ჯუნგლების სათავგადასავლო ფილმისთვის, როგორიც სინამდვილეში სურდა ყოფილიყო. ისეთი ფილმების ბოლოდროინდელი წარმატების გათვალისწინებით, როგორებიცაა „პრიმატი“ და „იურული სამყარო: ხელახალი დაბადება“ (Jurassic World Rebirth), როგორც ჩანს, ახლა დადგა „კონგოს“ რიმეიქის დრო, რომელსაც შეუძლია ნამდვილად ზუსტად გადმოსცეს კრაიტონის ორიგინალური კონცეფცია. როგორც ჩანს, ფრენკ მარშალის ჩართვამდე დიდი ხნით ადრე, მაიკლ კრაიტონი წლების განმავლობაში იბრძოდა, რათა „კონგო“ ეკრანზე გამოეტანა. კრაიტონი თავისი ვერსიის ფილმს კლასიკურ ჯუნგლების „პულპ“ სათავგადასავლო ფილმად მიიჩნევდა, რაღაც H. რაიდერ ჰაგარდის „მეფე სოლომონის მაღაროების“ მსგავსად. არცთუ შემთხვევით, „კონგოს“ განვითარების ამ რთულ პერიოდში, ჰაგარდის რომანის კინოადაპტაცია 1985 წელს გამოვიდა, სტივენ სპილბერგის „ინდიანა ჯონსის“ ფილმების უზარმაზარი წარმატების საპასუხოდ. კრაიტონი უდავოდ ნაწილობრივ იმავე გავლენის ქვეშ იყო; მას იმედი ჰქონდა, რომ მთავარ როლში შონ კონერის მიიწვევდა, ვისთანაც ერთად მუშაობდა ფილმში „მატარებლის დიდი ძარცვა“ (The Great Train Robbery) (და რომელიც მოგვიანებით „ინდიანა ჯონსი და უკანასკნელი ჯვაროსნული ლაშქრობა“-ში ითამაშებდა). ერთადერთი ელემენტი, რომელიც მუდმივად ხელს უშლიდა კრაიტონის გეგმებს, იყო ფილმის მაიმუნის პერსონაჟის, ემის, დამაჯერებელი გაცოცხლება. მარშალი ფიქრობდა, რომ ეს პრობლემა საბოლოოდ მოგვარებული იყო 1995 წლის ვერსიის გადაღებისას, სტენ უინსტონის და მისი ეფექტების სტუდიის მნიშვნელოვანი ძალისხმევის წყალობით, რომლებმაც სტივენ სპილბერგის „იურული პარკისთვის“ (Jurassic Park) სულ რაღაც ორი წლით ადრე დინოზავრების პრაქტიკული ქმნილებებით სასწაულები მოახდინეს. სამწუხაროდ, როგორც უინსტონმა მოგვიანებით აღნიშნა, მათ „ძალიან ბევრი მხატვრული თავისუფლება მიიღეს ემისთან დაკავშირებით“, რაც, ეფექტების გურუს აზრით, არ უნდა გაეკეთებინათ. წარმოიდგინეთ, რა შეიძლება გაკეთდეს ემის პერსონაჟთან ახლა. ტექნოლოგიაში მასიური წინსვლა მოხდა რეალისტური, ექსპრესიული მაიმუნის პერსონაჟების შექმნის კუთხით, რომლებსაც შეუძლიათ მთელი ფილმები ატარონ, რასაც ვხედავთ „მაიმუნების პლანეტის სამეფოში“ (Kingdom of the Planet of the Apes) და „უკეთეს კაცში“ (Better Man). ასევე არსებობენ მსახიობები, რომლებიც მათ დამაჯერებლად აცოცხლებენ, მათ შორის მიგელ ტორეს უმბა, რომელმაც „პრიმატში“ პრაქტიკული კოსტუმით იმუშავა. ამ ადამიანების ან ტექნიკის გამოყენება ემისთან მიმართებაში „კონგოსთვის“ დიდებულ თანა-წამყვან პერსონაჟს შექმნიდა. მათთვის, ვინც გვახსოვს და დღემდე სიამოვნებით ვუბრუნდებით 1995 წლის „კონგოს“, ფილმის ხიბლი მის ზღვრულ იდიოსინკრატიებში მდგომარეობს: ემის Nintendo Power Glove კომუნიკატორი, დელროი ლინდოს სამხედრო ოფიცერი, რომელიც ტიმ კარის რუმინელ დენდის სეზამის ნამცხვრის ჭამის შეწყვეტას უბრძანებს, და ჯიმი ბაფეტი, რომელიც თვითმფრინავს ატარებს. ეს სია, გაითვალისწინეთ, არ შეიცავს ფილმის რეალურ სიუჟეტს ან მთავარ სცენებს. ეს იმიტომ, რომ მაიკლ კრაიტონის საფირმო ნაზავი ტექნო-პარანოიისა, ჟანრულად კოდირებული საშინელებისა და კორპორატიული მენეჯმენტის პრობლემები თავად ფრენკ მარშალისა და მისი კომპანიის მიერ იყო ცუდად მართული. ეს, სავარაუდოდ, მთლიანად მარშალის ბრალი არ არის, რადგან მისი წინა ფილმი, „არაქნოფობია“ (Arachnophobia), იყო საშინელებათა-კომედიური ჰიბრიდი, რომელიც ჯო დანტეს საუკეთესო ფილმებს მოგვაგონებდა. სრულიად შესაძლებელია, რომ სტუდია Paramount Pictures-მა, რომელიც აშკარად იმედოვნებდა საკუთარი „იურული პარკის“ მსგავსი ფულის საბეჭდი ლიცენზიის მოპოვებას, ზედმეტად დიდი გავლენა მოახდინა პროცესზე, რის შედეგადაც შეიქმნა ფილმი, რომელსაც დიდი პოტენციალი ჰქონდა, მაგრამ არასოდეს შეკრა ერთმანეთთან სათანადოდ. მიუხედავად იმისა, რომ „კონგოს“ რიმეიქი, უდავოდ, ცდუნებაში ჩავარდებოდა, 2025 წლის „ანაკონდას“ კვალდაკვალ გაჰყოლოდა და სრულად მიეღო ფილმის ნოსტალგიის კომედიური ასპექტი, უფრო გონივრული და გაბედული იქნებოდა, თუკი ვინმე შეეცდებოდა „კონგო“ ისეთად გაეკეთებინა, როგორიც თავდაპირველად უნდა ყოფილიყო: შემზარავი, ან, სულ მცირე, საკმარისად შემზარავი ზაფხულის ბლოკბასტერისთვის. ახალი „კონგო“ არ უნდა იყოს ისეთი შემაშფოთებელი ან სასტიკი, როგორც „პრიმატი“, მაგრამ მას ადვილად შეეძლო „იურული სამყარო: ხელახალი დაბადების“ კეთილგანწყობილი მღელვარების ემულაცია. თუ ვინმეს მართლა სურდა ამით გაერთო, შესაძლოა, მას მსგავსი...