კორნელ მუნდრუცო ახალ ფილმზე „ზღვასთან“ და უნგრეთში „შავ სიაში“ მოხვედრაზე

მარტა ბალაგა უნგრელი რეჟისორი კორნელ მუნდრუცო ბერლინალეს საკონკურსო ფილმში „ზღვასთან“ (At the Sea) ემი ადამსს უწევს რეჟისორობას, რაც შესაძლოა მისი ყველაზე ხელმისაწვდომი ფილმია დღემდე. „უბრალოდ მადლობელი ვარ, რომ ჩემი ისტორიების მოყოლა ინგლისურად და ამერიკული ფილმების გადაღება შემიძლია. რა თქმა უნდა, არ მინდოდა აშშ-ში „ევროპული“ ფილმის გადაღება და ატლანტის ოკეანეში ჩაძირვა“, – იღიმის ის, მაგრამ მის განცხადებაში უფრო მეტია. „უნგრეთში წლების განმავლობაში შავ სიაში ვარ“, – აღიარებს რეჟისორი. „ფილმ „ევოლუციის“ (Evolution) შემდეგ, ძალიან მცირე მხარდაჭერა მივიღე. ბოლო ფილმი, რომელმაც რეალური დაფინანსება მოიპოვა, იყო „იუპიტერის მთვარე“ (Jupiter’s Moon) 2017 წელს. მას შემდეგ რამდენჯერმე მივმართე, მაგრამ უარი მითხრეს, ამიტომ აღარ მივმართავ.“ მუნდრუცო მემარჯვენე მთავრობის მიმართ კრიტიკულად იყო განწყობილი. 2020 წელს მან მხარი დაუჭირა მთავრობის გადაწყვეტილების წინააღმდეგ მიმართულ საპროტესტო აქციებს, რომელიც ბუდაპეშტის თეატრისა და კინოს ხელოვნების უნივერსიტეტში ახალი ხელმძღვანელების დანიშვნას ეხებოდა. „გამიმართლა, რომ მუშაობა შემიძლია, მაგრამ მე უნგრელი ვარ და აუცილებლად მინდა ისევ უნგრული ფილმების გადაღება. საშინლად მენატრება“, – ამბობს ის. მიუხედავად იმისა, რომ უნგრული კომპანია Proton Cinema თანაპროდიუსერია ფილმისა „ზღვასთან“, რომლის პროდიუსერები Ryder Picture Company, AR Content და Hammerstone Studios არიან, სიუჟეტი მასაჩუსეტსის შტატის ქეიპ კოდში ვითარდება, სადაც ლორა (ადამსი) რეაბილიტაციის შემდეგ ბრუნდება. ოჯახი ჯერ კიდევ ვერ გამოსულა ლორას ნასვამ მდგომარეობაში მომხდარი ავტოავარიის შედეგად მიღებული შოკიდან. მამის საცეკვაო დასის შენარჩუნების მზარდი ზეწოლის ფონზე, ლორა შერიგებისკენ ისწრაფვის. „ჩემთვის, ეს არის ფილმი „სიცოცხლე სიკვდილის შემდეგ“, – ამბობს მუნდრუცო. – „ის ჩემი პირადი გამოცდილებიდანაც მომდინარეობს. როდესაც ნამდვილ გასაჭირში ხარ, შეიძლება დაკარგო კავშირი უახლოეს ადამიანებთან. მიუხედავად ამისა, გამოსავალი არსებობს და მინდოდა ის ლორასთვის შემეთავაზებინა. ეს არ არის უტოპიური – ეს ოპტიმისტურია.“ ადამსი იყო პირველი მსახიობი, ვინც კატა ვებერის სცენარი წაიკითხა. „სხვას არავის მივეცით. მან თქვა: „ის ჩემთან ძალიან ახლოს არის“. მისი წარმოუდგენელი ნიჭი მდგომარეობს იმაში, რომ მას ესმის, რამდენად მყიფეა ლორას მსგავსი ქალი რეაბილიტაციის შემდეგ. ის მზად იყო ფოკუსირება მოეხდინა ძალიან მოკლე პერიოდზე – მხოლოდ ამ ერთ უქმეებზე – და ის ბევრად უფრო დიდ შინაგან მოგზაურობად გაეფართოებინა.“ ის დასძენს: „მისი შესრულება ძალიან ამაღელვებელია – და გაბედული იმის თვალსაზრისით, თუ რამდენად უბრალო, ნედლი და ბუნებრივია ის ფილმში.“ ლორა ცდილობს დაიცვას მამის მემკვიდრეობა, მაგრამ ეს ასევე ამძიმებს მას. „ეს წვრილი ბალანსია, რადგან წარსულს ძალადობრივად ვერ მოწყვეტ. ის პოულობს გზას, რომ პატივი სცეს მას, მაგრამ ასევე ხსნის ახალ თავს. ის მზად არის თქვას: „შესაძლოა, ეს მხოლოდ ჩემზე აღარ არის.“ მეც ვისწავლე ეს. შენი ეგო ნაკლებად მნიშვნელოვანია, ვიდრე შენი ახლობლები.“ ლორას შემთხვევაში, ეს უმეტესად მის ორ შვილს ეხება, რადგან თინეიჯერ ქალიშვილ ჯოსის (ქლოი ისტი) წყენა აქვს და საბოლოოდ მასთან ცეკვით ურთიერთობს. „ისინი იმ წერტილში არიან, როცა სიტყვებს აზრი აღარ აქვს. მათ უფრო დიდი ნაბიჯის გადადგმა უწევთ. მე თეატრში ვმუშაობ და ჩემს კარიერაში რამდენიმე საცეკვაო სცენა შევქმენი, მაგრამ არასდროს ვყოფილვარ მოცეკვავე. ემი მოცეკვავეა“, – ამბობს მუნდრუცო. „მან მოცეკვავედ დაიწყო და მსახიობობაზე გადავიდა, და მას ეს კავშირი ძალიან მოსწონდა. ლორას მამა მოცეკვავე იყო და მან სცადა, მაგრამ არ გააგრძელა. ის მისი დიდი ჩრდილისგან იყო დათრგუნული. ახლა, ჯოსი მის წინაშე ამ გიჟურ აფეთქებას ცეკვავს. ეს შეურაცხყოფაა, მაგრამ კვლავ აღვიძებს მის სულს.“ მუნდრუცოს სჯერა, რომ „კინოს სიტყვებზე მეტის თქმა შეუძლია.“ „თეატრი სიტყვებია – კინო ვიზუალურია და ბევრად უფრო მგრძნობიარე. კინო არის თმა და კანი, ხეები, სინათლე და მოძრაობა. რაღაც სხვა ხდება სტრიქონებს შორის; ეს არასდროს არის პირდაპირი ემოცია.“ მსახიობთა გუნდმა, მიურეი ბარტლეტიდან, რომელიც ლორას ქმარს თამაშობს („ის ვარსკვლავია. მისი ეპიზოდი „უკანასკნელთა შორის“ (The Last of Us) – „ხანგრძლივი, ხანგრძლივი დრო“ – ტელევიზიის ერთ-ერთი ულამაზესი მომენტი იყო“) ჯენი სლეიტამდე, დენ ლევისა და ბრეტ გოლდსტეინამდე, მაშინვე გაიგო ეს. მათ ასევე მოიწონეს ფილმის მწარე-ტკბილი იუმორი. „ჩემს კარიერაში არ მეშინოდა ბნელ ადგილებში შესვლა, მაგრამ ეს ამბავი ძალიან ჩეხოვურია. ის ძალიან თავისუფლად არის შთაგონებული „ალუბლის ბაღით“ და მის შემოქმედებაში იუმორი ან სიმსუბუქე ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც სიბნელე“, – ამბობს ის. მუნდრუცოსთვის, „ზღვასთან“ არის „დაკარგული კავშირები და შუა ხნის კრიზისი“ და არა დამოკიდებულება, მაგრამ მას მაინც სურდა ეჩვენებინა მის გარშემო არსებული თანადამოკიდებულება. „როდესაც დამოკიდებულებას ვიკვლევდით, ან ჩემი საკუთარი გამოცდილებიდან ვხატავდით, გაირკვა: ეს არის ხაფანგი და გამოცდა. ლორა ცდილობს ოჯახთან კავშირის აღდგენას, მაგრამ მათ „ძველი, მხიარული ლორა“ უნდათ. ნასვამი ლორა, და არა ის შეწუხებული ქალი, რომელიც სახლში ჰყავთ. ფილმი ჩემს წრეში საკმაოდ ბევრ ყოფილ ნარკოდამოკიდებულს ვაჩვენე და ყველამ თქვა: „პირველი დღეები ზუსტად ასეთი იყო“.“ ფილმის „ქალის ნამსხვრევები“ (Pieces of a Woman) შემდეგ, რომელმაც ვანესა კირბის ოსკარის ნომინაცია მოუტანა, როგორც ქალს, რომელმაც ბავშვი დაბადებისას დაკარგა, „ზღვასთან“ მუნდრუცოს კიდევ ერთ ძლიერ ქალ მთავარ გმირს წარმოგვიდგენს. „მე მჯერა ქალის სიძლიერის და ვგრძნობ, რომ არსებული როლები აუცილებლად არ ასახავს მათ სირთულეს“, – აღნიშნავს ის. „მარტა „ქალის ნამსხვრევებიდან“ და ლორა „ზღვასთან“ ფილმებიდან...