კრისტოფერ ნოლანის ფილმები: რეჟისორის ყველა ნამუშევრის რეიტინგი ყველაზე ცუდიდან საუკეთესომდე

დროა გადავხედოთ ჩვენი თაობის ერთ-ერთი უდიდესი რეჟისორის, კრისტოფერ ნოლანის შემოქმედებას. რამდენად დიდია ნოლანი დღეს? „ოდისეა“ (The Odyssey) წელს ყველაზე მოუთმენლად მოსალოდნელი ფილმია, ამიტომ ეჭვი მეპარება, რომ დღეს რომელიმე სხვა რეჟისორი მასზე დიდი იყოს. გაითვალისწინეთ – კრისტოფერ ნოლანის ფილმების ეს რეიტინგი მხოლოდ ერთი ადამიანის აზრია და მისი ნამუშევრები საკამათოა. ყველას აქვს თავისი ფავორიტები (და ნაკლებად საყვარელი ფილმები), ამიტომ იმედი მაქვს, ეს რეიტინგი ქვემოთ მოცემულ კომენტარებში დისკუსიას გამოიწვევს. ჩვენ არ შევიტანეთ „შემდეგი“ (Following) ამ სიაში, რადგან ის მხოლოდ 69 წუთიანია და არ შეიძლება მისი სხვა ნამუშევრების დონეზე განხილვა – თუმცა საინტერესო შავ-თეთრი კურიოზია. ასევე, გაითვალისწინეთ, რომ ეს სია მისი ყველა ფილმს ყველაზე ცუდიდან საუკეთესომდე აფასებს, ასე რომ, თუ თქვენს საყვარელ ფილმს თავიდანვე ვერ ხედავთ, არ ინერვიულოთ! ჩემი აზრით, კრისტოფერ ნოლანს არასოდეს გადაუღია ცუდი ფილმი. ასე რომ, როდესაც ვამბობ, რომ რომელიმე მისი ფილმი მისი „ყველაზე ცუდია“, ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ ის რეალურად ცუდია. „ინსომნია“ (Insomnia) დაფუძნებულია შესანიშნავ ნორვეგიულ ფილმზე, სადაც სტელან სკარსგარდი ასრულებს მთავარ როლს, და ვფიქრობ, მისი შესრულება აქ ალ პაჩინოსას ოდნავ სჯობს. მიუხედავად ამისა, რობინ უილიამსი ნამდვილად შემაშფოთებელ პერფორმანსს გვთავაზობს ფილმის ანტაგონისტის როლში, და ასევე გამოირჩევა ვოლი პფისტერის შესანიშნავი ოპერატორული ნამუშევრით. უბრალოდ – ამ სიაში მოცემულ სხვა ფილმებთან შედარებით – ეს ის ფილმია, რომელიც ყველაზე მეტად დავალებას ჰგავს. ნოლანის ერთ-ერთი ყველაზე ამბიციური მცდელობა, „ინტერსტელარი“ (Interstellar), ზოგჯერ ბრწყინვალეა, ზოგჯერ კი გამაღიზიანებლად კონვენციური. ჩემთვის, ფილმი საოცრად მუშაობს, როდესაც ნოლანი ცდილობს შექმნას „2001: კოსმოსური ოდისეის“ საკუთარი ვარიაცია. მაგრამ მე არასოდეს მომწონდა მეორეხარისხოვანი სიუჟეტი, სადაც მეტ დეიმონი იზოლირებული აღმოჩნდება და ანტაგონისტად იქცევა. ასეთ ფილმს „ბოროტმოქმედი“ არ სჭირდება. თუმცა, მეთიუ მაკკონაჰი შესანიშნავია მთავარ როლში, ხოლო ჰოიტე ვან ჰოიტემას ოპერატორული ნამუშევარი – ნამდვილი აღმოჩენა. თავდაპირველად, ფილმმა „მხოლოდ“ 197 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, რაც გარკვეულწილად იმედგამაცრუებელი იყო წინასწარი აჟიოტაჟის გათვალისწინებით, მაგრამ დრომ კეთილგანწყობა გამოიჩინა ამ ფილმის მიმართ, და განმეორებითი გამოშვება უზარმაზარი ჰიტი გახდა. ეს ფილმი სრულიად გაუგებარი აღმოჩნდა ჩემთვის კინოთეატრში ნახვისას, ძირითადად საშინელი ხმის მიქსის გამო. მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში, ნოლანი ხშირად იყო კრიტიკის ობიექტი არა მკაფიო დიალოგების გამო, და აქ მან გადააჭარბა ხმის მიქსის საკითხში, რამაც ისედაც რთულად გასაგები სიუჟეტი კიდევ უფრო ბუნდოვანი გახადა. პირველად ნახვისას საკმაოდ გავბრაზდი, მაგრამ სახლში – სუბტიტრებით ყურებისას – ფილმი უფრო მომეწონა. როგორც ყველა მისი ფილმი, ესეც ვიზუალურად მომხიბვლელია, ხოლო ლუდვიგ გორანსონის მუსიკა – გამარჯვებულია. ნოლანი ყოველთვის იყო ჯეიმს ბონდის ფრენჩაიზით შთაგონებული, და მისი ორი გმირი ამ ფილმში, ჯონ დევიდ ვაშინგტონი და რობერტ პატინსონი, ალბათ ყველაზე ახლოსაა იმასთან, თუ როგორ მოეკიდებოდა ნოლანი ამ სერიას (თუმცა, ვინ იცის?). ასევე აღსანიშნავია, რომ ნოლანმა, ალბათ, გულთან ახლოს მიიტანა აუდიო კრიტიკა, რადგან „ოპენჰაიმერის“ ყველა დიალოგი სრულიად გასაგებია. ამ სიაში არსებული სხვა ფილმების მსგავსად, ველი, რომ დრო „ტენეტის“ (Tenet) მიმართაც კეთილგანწყობილი იქნება. მომეწონა ნოლანის საკამათო დასასრული „ბნელი რაინდის“ (Dark Knight) ტრილოგიისთვის, მაშინაც კი, თუ ის წინამორბედებთან შედარებით ფერმკრთალი იყო. ტომ ჰარდის ბეინი გარკვეულწილად იმედგამაცრუებელი ბოროტმოქმედია, ყოველ შემთხვევაში, ჰით ლეჯერის ჯოკერთან შედარებით, მაგრამ მაინც ვფიქრობ, რომ ის ფრენჩაიზის დამაკმაყოფილებელ დასასრულს წარმოადგენს, ბრიუს უეინი იმ პენსიაზე გადის, რომელსაც ენ ჰეთეუეის სელინა კაილთან ერთად ატარებს. ეს ასევე პირველი ფილმია, სადაც ნოლანის ხმის მიქსი პრობლემური გახდა, და არასოდეს დამავიწყდება, თუ რა ძნელი იყო იმის გარკვევა, რას ამბობდა ბეინი პირველად რომ ვნახე გახსნის სამოქმედო სცენა, როდესაც ის „შეუსრულებელი მისია – მოჩვენებითი პროტოკოლის“ (Mission Impossible – Ghost Protocol) IMAX ჩვენებებს წინ უძღოდა როგორც ტიზერი. ვიცი, რომ ეს საკამათო ადგილი იქნება იმ ფილმისთვის, რომელმაც ნოლანი მსოფლიო რუკაზე დააფიქსირა. სტრუქტურულად, ის ბრწყინვალეა; უბრალოდ პირადად არ ვფიქრობ, რომ ის განმეორებით ყურებას ისევე კარგად უძლებს, როგორც ამ სიაში მოცემული სხვა ფილმები. მიუხედავად ამისა, ეს საკმაოდ თამამი კინემატოგრაფიაა, და ცხადია, რომ ამან იგი მყისვე სუპერვარსკვლავ რეჟისორად აქცია. ეს ყოველთვის იყო ნოლანის ფილმოგრაფიის ყველაზე დაუფასებელი ფილმი, რადგან Disney-ს Touchstone-მა ის არ წარმოაჩინა ისე, როგორც მოვლენა, როგორიც იქნებოდა, რამდენიმე წლით გვიან რომ გამოსულიყო. ჰიუ ჯეკმანი სიცოცხლის საუკეთესო როლს ასრულებს ორ მოწინააღმდეგე ილუზიონისტთაგან ერთ-ერთის ამპლუაში, რომლებსაც ტელეპორტაციის ხრიკის გამო მეტოქეობა აქვთ, რაც ორივე მამაკაცისთვის დამანგრეველ მორალურ შედეგებამდე მიდის. ეს ნოლანის ერთ-ერთი ისეთი ფილმია, რომელიც ყოველ ჯერზე უმჯობესდება ყურებისას, კრისტიან ბეილის შესრულება კი ერთგვარი თავსატეხია, რომელიც მხოლოდ მეორე ნახვისას იკვრება ბოლომდე. აქ ასევე გვხვდება ნოლანის ერთ-ერთი ჩემი საყვარელი ქასთინგი – დევიდ ბოუი ტესლას როლში („პრესტიჟი“ (The Prestige)). ამ ფილმით ნოლანმა დაიწყო სუპერგმირული საგის ხელახლა გამოგონება, და მახსოვს, პირველად რომ ვნახე, ვფიქრობდი, რომ მას უფრო მეტი საერთო ჰქონდა ეპიკურ სათავგადასავლო ფილმებთან, როგორიცაა „უკანასკნელი სამურაი“ (The Last Samurai) ან „გლადიატორი“ (Gladiator), ვიდრე ნებისმიერ სხვა რამესთან, რაც მინახავს. ჩემთვის, ეს გამართლდა, და კრისტიან ბეილი ქმნის საკულტო ფრთოსან ჯვაროსანს (და შესანიშნავ ბრიუს უეინს), ხოლო მაიკლ კეინი...