კინოს უნივერსალურობისა და გავრცელების წყალობით, ყველაზე მგზნებარე კინომოყვარულიც კი ვერ დაიკვეხნის, რომ ყველა მაღალი შეფასების ფილმი აქვს ნანახი, აღარაფერს ვამბობთ უამრავ ნამუშევარზე, რომელიც მეინსტრიმის მიღმა არსებობს. ერთ-ერთი საუკეთესო ადგილი ამ უგულებელყოფილი საგანძურის მოსაძებნად Letterboxd-ია. Metacritic-ისა და Rotten Tomatoes-ის კრიტიკოსებზე დაფუძნებული შეფასებებისგან განსხვავებით, Letterboxd-ის რეიტინგები „დიდი“ კინოს უფრო დემოკრატიული შეფასებაა. ნებისმიერ კინომოყვარულს შეუძლია შევიდეს, მიმოიხილოს და შეაფასოს მისთვის სასურველი ფილმები. მსოფლიოს მასშტაბით მაღალი შეფასების მქონე ფილმებს შორის ბევრი არა-ჰოლივუდური და არა-21-ე საუკუნის ნამუშევარია, რამაც შეიძლება გააკვირვოს შემთხვევითი მაყურებელი. თუმცა, ეს ნამდვილად არ იქნება სიახლე მათთვის, ვისაც კინოს შესახებ უფრო ღრმა ცოდნა აქვს, რადგან მათ ესმით, რომ კინო სცდება როგორც დროს, ადგილს, ენას, ისე სპექტაკლის შეთანხმებულ მნიშვნელობასაც კი. და ბევრი ფილმი ამას ადასტურებს. ინგმარ ბერგმანის 1978 წლის საოჯახო დრამა „შემოდგომის სონატა“ კრიტიკოსებს შორის ორი მიზეზის გამოა მაღალი შეფასების მქონე. პირველი, კაცობრიობის ორ აკვიატებას — სიყვარულსა და ხელოვნებას — ერთმანეთის წინააღმდეგ უშედეგოდ დაპირისპირებისთვის, და მეორე, ამის გამანადგურებელი ემოციური სიზუსტით გაკეთებისთვის. აღარაფერს ვამბობთ ინგრიდ ბერგმანის გამორჩეულ, ოსკაროსან შესრულებაზე, როგორც ცნობილი დედის-პიანისტის, რომელიც ოჯახს მოკლებულია, ლივ ულმანთან ერთად, როგორც მის გაუცხოებულ ქალიშვილთან. ბერგმანს უკვე რეკორდული შვიდი ფილმი აქვს Letterboxd-ის ტოპ 250-ში, და „შემოდგომის სონატა“ ამათგან ყველაზე მაღალია, 5-დან 4.5 ქულით. საინტერესოა, რომ მისი სცენარის შთაგონება მშობლებთან დაკავშირებული პირადი გამოცდილებიდან მოდის. ბევრს უკვირდა, რატომ იწვევდა ამხელა აჟიოტაჟს უცნობი ბრაზილიური ნამუშევარი, როდესაც 2024/2025 წლის ჯილდოების სეზონი ახლოვდებოდა. ზოგიერთს ეჭვიც კი ეპარებოდა პორტუგალიურენოვანი პოლიტიკური დრამის ნომინაციაში „საუკეთესო ფილმის“ კატეგორიაში. ასეთი ეჭვი ქრება, როდესაც უოლტერ სალესის ფილმში „მე ისევ აქ ვარ“ ორსაათიან ოჯახურ სიმტკიცეს უყურებ სასტიკი სამხედრო დიქტატურის ფონზე. რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული წიგნიდან ადაპტირებული ფილმი მოგვითხრობს ქალზე, რომლის ქმარიც ბრაზილიის სამხედრო რეჟიმის შემდეგ სამუდამოდ გაუჩინარდა. მაყურებელი იძულებულია შეხვდეს იმ ნგრევის მასშტაბებს, რასაც გარე სოციალური ფაქტორები შეუძლია მიაყენოს ისეთ ინტიმურ და წმინდა ინსტიტუტს, როგორიცაა ოჯახი. მაგრამ სწორედ ის მსხვერპლი, რომელიც საჭიროა ხუთკაციანი ოჯახის (ახლა უკვე შეუქცევად ოთხამდე შემცირებულის) შესანარჩუნებლად, განადგურების შემდგომაც კი, აქცია „მე ისევ აქ ვარ“ „საუკეთესო ფილმის“ ნომინანტად. ძალადობა და სისასტიკე გონივრულად უკანა პლანზეა გადატანილი; ევნის პავიას განსაცვიფრებელი შესრულებით გამოწვეული ემოციები კი – არა. აკირა კუროსავას, „შვიდი სამურაისა“ და „იოჯიმბოს“ შემქმნელს, არასოდეს ეგონა, რომ მის საყვარელ პროექტს, „რანს“, რეალობად ქცევისთვის საჭირო ფინანსური მხარდაჭერა მიეცემოდა. მას ათი წელი მოუწია თავისი ოცნების ქაღალდზე ხატვით დაკმაყოფილება. ფრანგი პროდიუსერის, სერჟ სილბერმანის წყალობით, მისი ოცნება რეალობად იქცა, თუმცა ეს გახდა ყველაზე ძვირადღირებული იაპონური ფილმი ისტორიაში. ამრიგად, კინო დალოცვილი იყო ერთ-ერთი უდიდესი ფილმით, რაც კი ოდესმე შექმნილა. კუროსავას „რანი“ ეფუძნება უილიამ შექსპირის პიესას „მეფე ლირი“, რომელშიც ფეოდალურ იაპონიაში სამოქალაქო ომი იფეთქებს მას შემდეგ, რაც მხედართმთავრის გადაწყვეტილება, ტახტი სამი ვაჟისთვის (შექსპირის პიესაში ქალიშვილებისთვის) გადაეცა, არასწორად წარიმართება. სამოქმედო სცენები უდავოდ სტივენ სპილბერგის „რიგითი რაიანის გადარჩენიდან“ და კუროსავას საკუთარი „კაგემუშიდან“ არის ნასესხები, სადაც სისხლი უემოციოდ, სწრაფად და დაუნდობლად არის გადმოცემული. ფერნანდუ მეირელესისა და კატია ლუნდის ბრაზილიური კრიმინალური დრამის სახელწოდება მომდინარეობს რიო-დე-ჟანეიროს ერთ-ერთი მრავალი ფაველას (უბანი) „სიდან-დი-დეუსის“ (ღვთის ქალაქი) უბნიდან, რაც ფილმის ნათელ ფონს ქმნის. სიღარიბე, სისტემური უგულებელყოფა და, რა თქმა უნდა, ორგანიზებული დანაშაული გადმოცემულია ახალგაზრდა, ფოტოგრაფობაზე მეოცნებე როკეტის (ბუსკაპე) თვალით, ხოლო მაყურებელი აკვირდება ორი ათწლეულის განმავლობაში ახალგაზრდების ცხოვრებას და მათ ამბიციებს, რომლებიც ძალადობის ციკლში არიან ჩარჩენილი. „ღვთის ქალაქი“ Letterboxd-ზე ყველაზე მაღალი შეფასების მქონე საერთაშორისო განგსტერული ფილმია და 2004 წელს ოთხი ოსკარის ნომინაცია მოიპოვა, მათ შორის „საუკეთესო რეჟისორისა“ და „საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის“. ამით მან გზა გაუხსნა მომავალ ბრაზილიურ მხატვრულ ფილმებს, როგორიცაა „მე ისევ აქ ვარ“, გლობალური აღიარების მოსაპოვებლად. პაკ ჩან-უკის რეჟისორობით გადაღებული „ოლდბოის“ პროტაგონისტი, დე-სუ (ჩოი მინ-სიკი), გაიტაცეს და შემდგომში ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ წამებას დაექვემდებარა მარტოობაში, ისე რომ მისთვის არასოდეს უთქვამთ მისი დანაშაული. როდესაც 15 ხანგრძლივი წლის შემდეგ მოულოდნელად გაათავისუფლებენ, შურისძიება მასზე გაბატონდება, და ის თავის გამტაცებელს ეძებს ისტორიაში, რომელიც შეიძლება სამართლიანად შეფასდეს, როგორც ყველა სიუჟეტური მოულოდნელობის მამა. თუ ეს მძაფრად მომხიბვლელად ჟღერს, ეს იმიტომ ხდება, რომ ასეა. როგორც ჩანს, საკმარისად, რომ ისეთი მკაცრი კინორეჟისორიც კი, როგორიც კვენტინ ტარანტინოა, ზედმეტად აღელვებულიყო, რომელიც ჟიურის პრეზიდენტი იყო 2004 წლის კანის კინოფესტივალზე გრან-პრის მოგების დროს. „ოლდბოი“ სავსეა ყველაფრით, დაე-სუს მიერ ცოცხალი რვაფეხას მთლიანად გადაყლაპვის ახლა უკვე საკულტო სცენიდან დაწყებული, დერეფანში ცნობილი ერთი კადრით გადაღებული ჩხუბით დამთავრებული. ეს ყველაფერი შემზარავი გამოსახულებაა და მოქმედება კორეულენოვან ფილმშია შეფუთული.