„მწყემსი და დათვი“: მაქს კიგანის ფილმი პირენეებში დათვების დაბრუნების გამოწვევებზე

მაქს კიგანის ჩამთრევი და მშვენიერი დოკუმენტური ფილმი, რომელიც სტერეოტიპულ შეფასებებს ეწინააღმდეგება, მოგვითხრობს ფერმერების წინააღმდეგობაზე მურა დათვების ხელახალი ინტროდუქციის მიმართ. ბრიტანელი კინორეჟისორის, მაქს კიგანის მიერ საფრანგეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, არიეჟში გადაღებული ეს ჩამთრევი და საკმაოდ ლამაზი დოკუმენტური ფილმი ორ გადაშენების პირას მყოფ სახეობას ასახავს, რომლებიც პირენეებში ბინადრობენ. პირველი არის მურა დათვი, რომელიც რეგიონში 2000-იანი წლების დასაწყისისთვის განადგურდა ნადირობის შედეგად. ახლა დათვები დაბრუნდნენ, დაახლოებით 70 ინდივიდი, ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი კონსერვატორების ძალისხმევის წყალობით. ფილმი იწყება 200 კილოგრამიანი ტვირთის ვერტმფრენით მიწოდების კადრებით, სადაც ყუთი მთის ფერდობზე ჩამოჰყავთ, საიდანაც დათვი ელვის სისწრაფით გამოდის. ეს საჰაერო მიწოდება აუცილებელია ადგილობრივი წინააღმდეგობის გამო – ფერმერები ბარიკადებს აწყობენ გზებზე, ასფალტზე წერენ „არა დათვებს“, იმ მოტივით, რომ დათვები მათ პირუტყვს ხოცავენ. 63 წლის მწყემსი ივი – ბრტყელქუდიანი, პირიდან სიგარეტის ღერით – დათვების ხელახალი ინტროდუქციის წინააღმდეგია. ის ლიზას, 20 წელს გადაცილებულ მწყემს ქალს წვრთნის, მაგრამ მათი ცხოვრების წესი თავად არის გადაშენების პირას მყოფი სახეობა, რადგან ცოტა ახალგაზრდა უერთდება ამ ინდუსტრიას. ადგილობრივ ბარში ტელევიზიით ექსპერტი განმარტავს, რომ მურა დათვის დიეტის 85% ვეგეტარიანულია, ხოლო ცილა ძირითადად მწერებისა და სხვა პატარა არსებებისგან მოდის. „ფუჰ!“ – ამბობენ მწყემსები, რომლებსაც გაღვიძებისას ნახევრად შეჭმული, ზოგჯერ კი ჯერ კიდევ სუნთქვის უნარის მქონე ცხვრები დახვდათ. არგუმენტის რომელ მხარესაც არ უნდა აღმოჩნდეთ ინსტინქტურად – „დათვების გუნდში“ თუ „მწყემსების გუნდში“ – ფილმი თავს არიდებს ნაჩქარევ შეფასებებს. კიგანმა კადრები სამი წლის განმავლობაში იღებდა და ადგილობრივები მას აშკარად ინტერიერის ნაწილად აღიქვამენ, კამერას კი უგულებელყოფენ. ტელევიზიით გვესმის ოდნავ დიდაქტიკური პრო-დათვების კომენტატორის ნათქვამი, რომ ჩვენ, ადამიანებმა, უნდა ვისწავლოთ ბუნებრივ სამყაროსთან ჰარმონიაში ცხოვრება. ეს უთხარით მწყემსებს, რომლებიც მუდმივად გარეთ არიან, სეზონების ცვალებადი განწყობა კი მაქს კიგანმა და მისმა ოპერატორმა კლემენტ ბოვუამ სუნთქვისშემკვრელი სიზუსტით აღბეჭდეს. მაგრამ შემდეგ ერთ-ერთი ფერმერი, თავის ახალბედა ველური ბუნების ფოტოგრაფ შვილთან ერთად, მიდის დათვს და მის ორ ბელს სანახავად და გაოგნებულია მათი სილამაზით. აქ მარტივი პასუხები არ არსებობს. ფილმი „მწყემსი და დათვი“ დიდ ბრიტანეთში კინოთეატრებში 6 თებერვლიდან გამოვა.