21-ე საუკუნის საომარ ფილმებს შორის დისკუსიას, როგორც წესი, რამდენიმე დასახელება იპყრობს: „შავი ქორის დაცემა“ (Black Hawk Down), „ქარიშხლის მბრძანებელი“ (The Hurt Locker), „უსახელო ნაბიჭვრები“ (Inglourious Basterds) და „დანკერკი“ (Dunkirk). თუმცა, ეს ფილმები მხოლოდ მცირე ნაწილია იმისა, რასაც ჟანრი გვთავაზობს. ბოლო ოცდახუთი წლის განმავლობაში შექმნილია უამრავი მიმზიდველი, ნაკლებად ცნობილი საომარი ფილმი, რომელთა ნახვაც ნამდვილად ღირს. ამ სიაში წარმოდგენილი ნამუშევრები სტილისა და ტონის ფართო სპექტრს მოიცავს, თითოეული მათგანი კი ომის ჟანრს რაიმე ღირებულს სძენს – იქნება ეს რეალიზმი, გამჭრიახი სოციალური კომენტარები, შესანიშნავი სამსახიობო ოსტატობა თუ უბრალოდ დაძაბული მოქმედებები. საუკეთესო მათგანი ფსიქოლოგიური რეალიზმითა და ინტელექტუალური პატიოსნებით გამოირჩევა, რაც მათ ბევრად მეტ ყურადღებას იმსახურებს, ვიდრე რეალურად ექცევა. „არ იმოძრაო. არც კი ისუნთქო.“ ამ ფილმმა დიდი ყურადღება ვერ მიიპყრო (მისი შემოსავალი სალაროებში მხოლოდ 34 000 დოლარი იყო), მაგრამ ის ნამდვილად მყარი ნამუშევარია. „კაჯაკი“ (Kajaki, ასევე ცნობილი როგორც Kilo Two Bravo) ავღანეთის ომის ნამდვილ ისტორიას გვიყვება, სადაც ბრიტანული არმიის პატრული ჰელმანდის პროვინციაში, კაჯაკის კაშხალთან ახლოს არის განლაგებული. როდესაც ერთი ჯარისკაცი შემთხვევით ნაღმზე აბიჯებს, მისია რუტინული პატრულირებიდან მყისიერად გადადის სასოწარკვეთილ გადარჩენის ოპერაციაში. დახმარების შემდგომი მცდელობები დამატებით ნაღმებს ააქტიურებს და ჯგუფი ხაფანგში ექცევა. მათ გარშემო არსებული ტერიტორია სასიკვდილოა. მტრის ნებისმიერმა მოძრაობამ შეიძლება დაღუპვა მოუტანოს. ეს არის საომარი ფილმი, რომელიც ერთ, უკიდურესად დაძაბულ ადგილას ვითარდება. აქ არ არის სროლები, სტრატეგიული გამარჯვებები და იდეოლოგიური გამოსვლები. სამაგიეროდ, ფილმი ფოკუსირებულია ტკივილის მართვაზე, იმპროვიზებულ პრობლემების გადაწყვეტაზე და ფსიქოლოგიურ დაძაბულობაზე. კამერა ახლოს რჩება, ხაზს უსვამს ოფლს, შიშს და გამოფიტვას. მსახიობები (განსაკუთრებით დევიდ ელიოტი) თავშეკავებული, დამაჯერებელი შესრულებით გამოირჩევიან. „ჩვენ აქ სიკვდილისთვის არ ვართ. ჩვენ აქ პოზიციის შესანარჩუნებლად ვართ.“ „ჯადოტვილის ალყა“ (The Siege of Jadotville) კიდევ ერთი საომარი ფილმია, რომელიც რეალურ მოვლენებს ეფუძნება. კერძოდ, ის 1961 წლის კონგოს კრიზისის დროს მომხდარ რეალურ დაპირისპირებას დრამატიზებს, სადაც გაეროს მცირე ირლანდიური ბატალიონი (რომელსაც ჯეიმი დორნანის პატრიკ ქუინლანი ხელმძღვანელობდა) თავს ბევრად აღმატებული კატანგელი ძალების ალყაში აღმოჩნდა. გაწყვეტილია გამაგრებიდან და პოლიტიკური მხარდაჭერიდან, ჯარისკაცებს უწევთ თავიანთი პოზიციის დაცვა ერთიანობით, სასოწარკვეთილი გამჭრიახობით, დისციპლინითა და ტაქტიკური ინტელექტით. ფილმს კლასიკური ალყის ნარატიული სტრუქტურა აქვს, მაგრამ უჩვეულოდ მკვეთრი თემები ბიუროკრატიული უყურადღებობისა და ინსტიტუციური გულგრილობის შესახებ. საბრძოლო მასალა მცირდება, კომუნიკაციები იშლება და მორალური სიცხადე საშიშად აბსტრაქტული ხდება. მოღალატე, მაღალი რანგის პოლიტიკოსებისგან განსხვავებით, ადგილზე მყოფი ჯარისკაცები ნამდვილი პროფესიონალები არიან: მეთოდური, ფრთხილი და ღრმად აცნობიერებენ თავიანთ შეზღუდვებს. მიუხედავად იმისა, რომ დიალოგი ზოგჯერ ცოტა უხეშია, ფილმი ამას ანაზღაურებს დაძაბული დრამითა და მღელვარე სცენებით. „უბრალოდ გადაურჩი ღამეს.“ ფილმი „71“ (ʼ71) ახალგაზრდა ბრიტანელ ჯარისკაცს (ჯეკ ო'კონელი) მიჰყვება, რომელიც შემთხვევით გამოეყო თავის ქვედანაყოფს ბელფასტში არეულობების დროს, „პრობლემების“ (The Troubles) მწვერვალზე. მტრულ ტერიტორიაზე ღამით ჩარჩენილი, მან უნდა გაიაროს სექტანტური ძალადობის, პარამილიტარული ფრაქციებისა და ფარული სადაზვერვო ოპერაციების ლაბირინთი, ამავდროულად ცდილობს ტყვედ ჩავარდნას ან სიკვდილს თავი აარიდოს. სიუჟეტი დევნის ფილმის მსგავსად მოქმედებს, რომელიც დაბნეულობითაა განპირობებული. პროტაგონისტი ვერ ხვდება პოლიტიკურ ლანდშაფტს, რომელშიც ის ხაფანგშია, და არც აუდიტორია ხვდება, განზრახ. ომი აქ წმინდა დეზორიენტაციაა. ალიანსები მუდმივად იცვლება და საფრთხე ყველა მიმართულებიდან მოდის. არ არსებობენ აშკარა ბოროტმოქმედები, არ არსებობს დამამშვიდებელი მორალური ჩარჩოები. ყველა კომპრომეტირებულია, გამოფიტულია და მოქმედებს ნაწილობრივი ინფორმაციის საფუძველზე. ქარიშხლის ცენტრში ო'კონელის ძლიერი მთავარი როლის შესრულებაა. მათ, ვინც მას მხოლოდ მისი ბრწყინვალე ბოროტმოქმედის როლებით იცნობს ფილმებიდან „ცოდვილები“ (Sinners) და „28 წლის შემდეგ: ძვლის ტაძარი“ (28 Years Later: The Bone Temple), აუცილებლად უნდა ნახონ ეს ფილმი. „ვერაფერს ვხედავ.“ ფილმი „ლიბანი“ (Lebanon) თითქმის მთლიანად ერთ ისრაელურ ტანკში ვითარდება 1982 წლის ლიბანის ომის დროს. ამ „წნევის ქვაბში“ ოთხი გამოუცდელი ჯარისკაცი ცდილობს გადაურჩეს თავის პირველ მისიას, რადგან მექანიკური გაუმართაობები, არასწორი კომუნიკაცია და მზარდი პანიკა რუტინულ ოპერაციას ფსიქოლოგიურ კოშმარად აქცევს. ფილმი მაყურებელს მათთან ახლოს, მათსავე მანქანაში ათავსებს. გარე სამყაროს მაყურებელი მხოლოდ ტანკის იარაღის სამიზნის გავლით ხედავს, რაც მშვიდობიან მოსახლეობას, მტრებსა და განადგურებას ფრაგმენტულ, შემზარავ ხედებად აქცევს. ეს მიდგომა ომს წმინდა სენსორულ გადატვირთვად წარმოაჩენს. ოფლი, ხმაური და ტერორი დომინირებს. კლაუსტროფობიაა გაბატონებული განწყობა, რადგან ჯავშანტრანსპორტიორი სულ უფრო ნაკლებად ჰგავს თავშესაფარს და უფრო მეტად – სამარეს. ამ მიდგომამ ფილმს დიდი კრიტიკული აღიარება მოუტანა, მათ შორის „ოქროს ლომის“ ჯილდო ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე. მიუხედავად ამისა, „ლიბანი“ თავად ისრაელში გარკვეულწილად საკამათო იყო სამხედრო სამსახურის გადაჭარბებულად ნეგატიური ხედვის გამო. „ჩვენ ვირჩევთ სიცოცხლეს.“ რეალურ მოვლენებზე დაყრდნობით, „შეურიგებლობა“ (Defiance) მოგვითხრობს ებრაელი ძმების (დენიელ კრეიგი და ლიევ შრაიბერი) ისტორიას, რომლებიც ნაცისტების მიერ ოკუპირებული აღმოსავლეთ ევროპიდან გაიქცნენ და ტყეში წინააღმდეგობის საზოგადოება შექმნეს. ისინი აშენებენ თავშესაფრებს, მოიპოვებენ საკვებს და იცავენ მშვიდობიან მოსახლეობას მუდმივი საფრთხის ქვეშ ყოფნისას.