მორიგი კვირა და კვლავაც დისკუსიების კაკაფონია იმის შესახებ, არის თუ არა ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი კინო ნამდვილი კრეატიულობა და შეუძლიათ თუ არა შემოქმედებით ადამიანებს კვლავაც იპოვონ ადგილი ბაზარზე, სადაც ძალიან ბევრი მაყურებელი მზადაა, დაдовольდეს უწონო ვიზუალურ ნაგავს. ძნელია წარმოიდგინო კონტექსტი, რომელშიც „ნიანგი“, დოკუმენტური ფილმი, რომლის ავტორებიც პიეტრა ბრეტკელი და „კრიტიკოსები“ არიან, უფრო შთამაგონებელი იქნებოდა. გადაღებული 13-წლიანი ოდისეის განმავლობაში, ნიგერიის ქალაქ კადუნას ღარიბი უბნიდან მომავალი ახალგაზრდა, თავდაპირველად გაუწვრთნელი მწერლების, მსახიობების, ვიზუალური ეფექტების შემქმნელების, რედაქტორებისა და პროდიუსერების კოლექტივისთვის, „ნიანგი“ მოგვითხრობს შეუპოვრობის, წარმოსახვისა და თვითგამორკვევის არაჩვეულებრივ ისტორიას. ეს არის ნარატივი, რომელიც აღინიშნება პირადი ტრაგედიებით, პროფესიული ტრიუმფებითა და გაჭირვების დონით, რომელიც ერთდროულად უნიკალურია და ნაცნობი უამრავი დამოუკიდებელი კინორეჟისორისთვის. „ნიანგი“ ყოველთვის არ არის გამორჩეული დოკუმენტური ფილმი, თუმცა ზოგჯერ ასეთია. მიუხედავად იმისა, რომ მე მსიამოვნებს არასტრუქტურირებული, უფრო „ვერიტე“ დოკუმენტური ფილმები და ჩვეულებრივ არ მომწონს ნარატიული მითითებების სიჭარბე, „ნიანგი“ იშვიათი შემთხვევაა, როცა ალბათ უფრო მეტ სტრუქტურას და მითითებას დავაფასებდი. ბრეტკელისა და მისი რედაქტორების არჩევანი იყო, მაყურებელი „კრიტიკოსების“ სამყაროში გადაეყვანათ და მნიშვნელოვანი აღმოჩენების გაკეთება ჩვენთვის მიენდოთ. მაგრამ ის, რაც მე აღმოვაჩინე, უმეტეს შემთხვევაში, იყო ის, რომ მუდმივად წამოჭრილი კითხვები — ზოგი უკიდურესად მარტივი და ბევრი ღრმად რთული — ხშირად მფანტავდა ყურადღებას. ბრეტკელი „კრიტიკოსებს“ 2019 წელს შეუერთდა, როცა მათი 13-წლიანი მოგზაურობა უკვე კარგად იყო დაწყებული. 11 წელზე უმცროსი ასაკიდან, და-ძმებისა და ბიძაშვილების ჯგუფმა მოკლემეტრაჟიანი ფილმების გადაღება მამის ერთ-ერთი მობილური ტელეფონით დაიწყო. საკუთარი ინტერესებიდან გამომდინარე და „ნოლივუდის“ განვითარებად კინოინდუსტრიაში ჟანრული ხარვეზის აღმოჩენის შემდეგ, მათ ყურადღება სამეცნიერო ფანტასტიკისა და სუპერგმირების ფილმებზე გაამახვილეს. ეს, სხვათა შორის, მხოლოდ ფილმის პრესრელიზებიდან ვიცი. ჩვენ ვხედავთ იმ ადრეული ფილმების მინიშნებებს, რომლებიც ერთდროულად უხეში და გამჭრიახობით სავსეა. მაგრამ იმ დროისთვის, როცა ბრეტკელი მათ დოკუმენტურ ფილმში ხვდება, კოლექტივმა უკვე დაირქვა სახელი და გაიზარდა ცხრა წევრამდე, რომელთაგან ყველაზე უფროსები გვიან თინეიჯერულ ან ადრეულ 20-იან წლებში იყვნენ — ეს არ გვეუბნებიან — ხოლო ყველაზე უმცროსი 9 წელზე უფროსი არ იყო. ალბათ იმის შეგრძნებით, რომ უკვე აგვიანდება — ფილმის დაწყებისას „კრიტიკოსების“ YouTube არხს 50 000 გამომწერი ჰყავს — ბრეტკელი საკუთარ თავს „ფარულ დამკვირვებლად“ აყენებს და მოვლენებს თავის განვითარებას აძლევს. ერთ-ერთი წევრი, რიჩარდი, კამერის წინ ჯდება და იწყებს საუბარს ტიპური დოკუმენტური ფილმის სტილში, წარმოთქვამს თავის სახელს, ასაკს და ძირითად პოზიციას, თითქოს ეს მთელ ჯგუფთანაც მოხდება, მაგრამ ამას არავინ აკეთებს. შედეგად, 100 წუთის შემდეგ, მე მხოლოდ სამი სხვა „კრიტიკოსის“ სახელი შევიტყვე. გოდვინი ლიდერად მოჩანს, მაგრამ მისი ინტერესი შესაძლოა უფრო მუსიკალურ კარიერას უკავშირდებოდეს. რეიმონდი ლოგიკური მეორე მეთაურია და ის, ვინც იმედგაცრუებული ხდება, როცა გოდვინი სულ უფრო და უფრო ფანტავს ყურადღებას. შემდეგ არის რეიჩელი, აბსურდულად ნაადრევი 9 წლის გოგონა, რომელიც — კარგად! — თამაშობს ზოგიერთ პირველ ფილმში, რომელსაც ვხედავთ, როგორ ქმნიან ისინი, და მოგვიანებით რეჟისორობასაც ცდის. არსებობს სულ მცირე ხუთი სხვა წევრი, რომლებიც არასოდეს არ არიან ოფიციალურად წარდგენილნი, მათი სახელები შესაძლოა შემთხვევით ითქმება. იმის შეგრძნებით, რომ არის მონაკვეთები, რომლებიც მცირეოდენ მართვას საჭიროებს, ბრეტკელი ერთ ან ორ უფროს ბიჭს აძლევს დავალებას, გააკეთონ კადრს მიღმა თხრობა/შეჯამება, სადაც მოსაუბრე ზოგიერთ შემთხვევაში სუბტიტრებშია იდენტიფიცირებული, ზოგგან კი არა. თხრობა არასოდეს სრულად არ ხსნის, რა ხდება, მაგრამ ის ქმნის თემატურ დამაკავშირებელ ქსოვილს (და ატყუებს დოკუმენტური ფილმის ფორმატს ისეთი გზებით, რასაც პურისტები არ მოიწონებენ). ასე რომ, როდესაც ვწუხვარ, რომ ძირითად საკითხებში არ მაქვს სიცხადე, ვგულისხმობ „სახელებს“, „ასაკს“ და „ურთიერთობებს“. მაგრამ მე მაინტერესებდა ტექნოლოგია. ერთ სცენაში ჯ.ჯ. აბრამსი „კრიტიკოსებს“ მდიდრულ ციფრულ კამერას უგზავნის და ისინი აღფრთოვანებულები არიან, მაგრამ იმ დროისთვის, როცა ბრეტკელი მათთან მიდის, მათ უკვე განახლებული ჰქონდათ iPhone-დან, მაგრამ რამდენად შორს? რას იყენებენ ისინი თავიანთი ეფექტებისთვის? ეს რეცენზია იმით დავიწყე, რომ გავარჩიე, რას აკეთებენ „კრიტიკოსები“ და რას - ხელოვნური ინტელექტის კინო, მაგრამ, რამდენადაც მე ვიცი, მათ შეეძლოთ რაიმე AI პროგრამის გამოყენება სპეცეფექტებში დასახმარებლად. გარდა ამისა, ცოდნის მხრივ, მათ ნამდვილად მყარი გაგება აქვთ წარმოდგენისა და მისი პასუხისმგებლობების შესახებ, საუბრები, რომლებიც შეიძლება კოლეჯის აუდიტორიაში მოხდეს. არიან ისინი სრულად თვითნასწავლები? შემდეგ, მე ნამდვილად, ნამდვილად მაინტერესებდა ფული. სავარაუდოდ, YouTube არხი მათი მიღწევებით გარკვეულ შემოსავალს იღებს.