„რეივერების სხეულებს აქვთ იმის მეხსიერება, რასაც ჩვენ ათასობით წლის განმავლობაში ვაკეთებდით“, — განუცხადა რეჟისორმა TheWrap-ს მას შემდეგ, რაც მისმა ფილმმა ოსკარის ორი ნომინაცია მიიღო. ოლაიბერ ლაქსეს 14 წელი დასჭირდა, რომ „სირატის“ იდეა მისი გონებიდან ოსკარის ორგზის ნომინანტ ფილმად ექცია. რაც უბრალოდ ცნებებისა და გამოსახულებების სერიად დაიწყო (უდაბნოში მოძრავი სატვირთო მანქანები, მჭიდრო ბრბოში მოცეკვავე რეივერები), გადაიზარდა რელიგიურ ოდისეაში მამაკაცზე, რომელიც ქალიშვილს ეძებს — და სიმშვიდის რაიმე სახის მსგავსებას პოულობს — მწველი სიცხისა და პულსირებადი რიტმების ფონზე. ამ 14 წლის განმავლობაში, ლაქსემ ორი სხვა ფილმი გადაიღო, სანამ სრულად ჩაეფლობოდა „სირატის“ ინტენსიურ პროდუქციაში, რამაც ესპანეთს საუკეთესო საერთაშორისო ფილმის ნომინაცია მოუტანა ოსკარის დაჯილდოებაზე. არ იყო ადვილი ლაქსეს გონებიდან ამ გამოსახულებების ეკრანზე გადატანა — მაგრამ რეჟისორმა ისწავლა ამ გამოწვევასთან ერთად ცხოვრება. „ვფიქრობ, კინემატოგრაფია ფრუსტრაციის ხელოვნებაა,“ — განუცხადა ლაქსემ TheWrap-ს. „მნიშვნელოვანია, თუ როგორ უმკლავდები ფრუსტრაციას. რაღაც მომენტში სწავლობ დანებებას. სწავლობ მეტი რწმენის ქონას, იმის მიღებას, რომ ცხოვრება გაძლევს და გართმევს. „სირატი“ სწორედ ამაზეა.“ „„სირატის“ გამოსახულებები ცოცხალია. პროექტების უმეტესობაში, ჩვენ, რეჟისორები, ჩვენივე გამოსახულებების ყველაზე ცუდი მტრები ვართ. ზედმეტ დატვირთვას ვანიჭებთ გამოსახულებებს, ზედმეტად ბევრი რამის თქმა გვინდა, ზედმეტ ეგოს ვდებთ. ამიტომ, ბოლოს, გამოსახულებები იღლება. გამოსახულება მართლაც რთული რამაა, ხომ ხვდებით?“ ლაქსემ, რომელმაც „სირატი“ სანტიაგო ფილიოლთან ერთად დაწერა, ფილმისთვის სიღრმისეულად შეისწავლა რეივ-კულტურა. რეჟისორი მოროკოსა და ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებში (საფრანგეთი, ესპანეთი, პორტუგალია, იტალია) რეივებს დაესწრო. აქ მან მოძრავი სხეულებისა და ტექნო რიტმების ფონზე ერთგვარი სულიერების განვითარება აღმოაჩინა. „რეივერების სხეულებს აქვთ იმის მეხსიერება, რასაც ჩვენ ათასობით წლის განმავლობაში ვაკეთებდით — სხეულით ლოცვა, სხეულით კათარზისის განცდა. ეს არის ცერემონია, საცეკვაო მოედანი. ეს არის საცერემონიო სივრცე. სხეული გეუბნება შენზე რაღაცებს.“ ლაქსემ აღმოაჩინა, რომ ეს კულტურა თავდაპირველად ეწინააღმდეგებოდა მის მთავარ მსახიობს, სერხი ლოპესს. ლოპესი, რომელიც ალბათ ყველაზე ცნობილია ამერიკაში, როგორც ბოროტი კაპიტანი ვიდალი გილერმო დელ ტოროს „ფავნის ლაბირინთიდან“, „სირატში“ თამაშობს ლუისის როლს — მამას, რომელსაც თავისი ვაჟი და ძაღლი მოროკოს უდაბნოში მიჰყავს დაკარგული ქალიშვილის საძებნელად. სანამ ლუისი იწყებს გრძელ გზას უდაბნოს სიღრმეში საიდუმლო რეივისკენ, რადიოგადაცემები მაყურებელს ატყობინებს ფილმის ფონზე მიმდინარე მსოფლიო ომის ესკალაციის შესახებ. ლოპესი ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან პროფესიონალ მსახიობთაგან, რომლებიც ლაქსემ და მისმა ოსკარისთვის მოკლე სიაში მოხვედრილმა ქასთინგის განყოფილებამ შეარჩიეს. ისევე, როგორც ლუისს დასჭირდა დრო, რომ შეგუებოდა რეივერებს, ლაქსეს თქმით, ლოპესსაც დასჭირდა მომენტი, რათა შეგუებოდა ფილმის ცენტრში არსებულ კულტურას. „თავიდან მას ცრურწმენები ჰქონდა. ფიქრობდა, რომ ეს ხალხი ზარმაცი ნარკომანები იყვნენ,“ — გაიცინა ლაქსემ. „მაგრამ მან აღმოაჩინა ადამიანები, რომლებიც ნამდვილად მოწოდებულნი იყვნენ ღირებულებებისადმი, რადიკალური თანმიმდევრულობით. ვგულისხმობ, რეივერებმა ყველაფერი იციან — მექანიკის, მშენებლობის, მედიცინის, ენების შესახებ. და ღირებულებები, ხომ ხვდებით? ისინი მართლაც ზრუნავენ ერთმანეთზე.“ „ამავე დროს, სერხი პანკია. ის მსახიობია, რომელიც არ არის მსახიობი, ხომ ხვდებით? მას შეუძლია ნიღბის შექმნა — მსახიობები ნიღბების შექმნაში ნამდვილად კარგები არიან — მაგრამ ზოგიერთ მათგანს შეუძლია ნიღაბი მოიხსნას, გახდეს „ნული“ და დაუკავშირდეს იმ სისუსტეს, რაც ამ რეივერებს აქვთ. სწორედ ეს იყო მუშაობა სერხისთან — მისი „მოკვლა.““ საუკეთესო საერთაშორისო ფილმის ნომინაციის გარდა, „სირატმა“ ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო ხმისთვისაც მიიღო. ამანდა ვილიავიეხა, ლაია კასანოვასი და იასმინა პრადერასი ქმნიან პირველ ქალთა გუნდს, რომელიც ამ კატეგორიაში აღიარებულ იქნა ოსკარის დაჯილდოებაზე. ფილმში წარმოდგენილია რთული, ძვლების შემძვრელი ხმოვანი დიზაინი, სადაც მოგუგუნე სატვირთო მანქანები და მომუშავე დინამიკები მიწას გადაკვეთენ. ლაქსემ აღნიშნა ასეთი მკვრივი ხმოვანი პეიზაჟის მნიშვნელობა „სირატში“, ისეთი, რომელიც „არ არის გამოყოფილი გამოსახულებისგან, ისტორიისგან.“ „ლაია, ამანდა, იასმინა, ისინი დიდებულები არიან. ჩვენ ერთნაირი სიმკაცრე გვაქვს. ცხრა თვე ვმუშაობდით ამ ფილმის ხმაზე. თავიდან ცოტა მეშინოდა, რადგან ლაია, ხმის ინჟინერი, ორი-სამი თვით გაქრა. ჩემმა პროდიუსერებმა მითხრეს: „ნუ ნერვიულობ. ასე მუშაობს ის. ის უბრალოდ ბიბლიოთეკას აგებს,““ — თქვა ლაქსემ. „მან მომცა თავდაჯერებულობა.“ „სირატის“ განვითარებასთან ერთად, ლაქსე და ფილიოლი დიდ რისკებზე მიდიან, რასაც თითქმის გარანტირებული აქვს მაყურებლის ძლიერი რეაქცია. რეჟისორმა გააზიარა, რომ არსებობდა გარკვეული ყოყმანი იმის შესახებ, თუ როგორ მიიღებდა მაყურებელი ფილმის ზოგიერთ უფრო მკაცრ მომენტს. „ბევრი შიში გვქონდა,“ — თქვა ლაქსემ. „ეს შიშები იმის ნიშანი იყო, რომ სწორი მიმართულებით მივდიოდით. მივდიოდით მიმართულებით, რომლის კინემატოგრაფიული კვლევა მნიშვნელოვანი იყო.“ „ვფიქრობ, ეს ფილმი სცდება თეორიას „მომწონს თუ არ მომწონს“. საკითხი ისაა, შეაღწევს თუ არა ფილმი შენში — ეს არის კითხვა — წავა თუ არა წამალი შენს სხეულში. ის რაღაცებს ამოძრავებს. „სირატი“ მაყურებლის შიგნით რაღაცებს აზანზარებს.“ „სირატი“ ახლა კინოთეატრებშია.