ოსკარზე ნომინირებული დოკუმენტური მოკლემეტრაჟიანი ფილმები: რას გვიყვებიან რეჟისორები?

ავტორი: ედი მორფუტი, მიმომხილველი ოსკარზე ნომინირებულ ხუთ დოკუმენტურ მოკლემეტრაჟიან ფილმს ეკრანზე გატარებული მოკლე დროის მიუხედავად, დიდი გავლენის მოხდენა შეუძლია. კინორეჟისორებმა „Variety“-ს თავიანთი დოკუმენტური ნამუშევრების შესახებ ესაუბრნენ. ყველა ცარიელი ოთახი ჯოშუა სეფტელის ფილმი „ყველა ცარიელი ოთახი“ რვა ამერიკელი ბავშვის საძინებელს იკვლევს, რომლებიც სკოლაში სროლის დროს დაიღუპნენ. თითოეული ოთახი, რომელიც მსხვერპლის მშობლებმა შეინარჩუნეს, ზუსტად ისე გამოიყურება, როგორც მაშინ, როდესაც თითოეულმა ბავშვმა სკოლის ბოლო დღეს დატოვა იგი. „აშშ-ში წელიწადში 100-ზე მეტი სკოლის სროლა ხდება და ჩემთვის ძალიან გულდასაწყვეტია, რომ ეს ნორმალურად და მისაღებად იქცა“, — ამბობს სეფტელი. „მინდოდა გადამეღო ფილმი, რომელსაც შეეძლო ამ საკითხის გადაფასება. საკითხის ჩვეულებრივი პოლიტიკური დებატებიდან მოშორება და იმ ნაწილზე ფოკუსირება, რაზეც ყველა ვთანხმდებით: რომ ყველას გვინდა, ჩვენი შვილები სკოლაში უსაფრთხოდ იყვნენ.“ სეფტელი იმედოვნებს, რომ 34-წუთიანი „Netflix“-ის დოკუმენტური ფილმი მთელი ქვეყნის მასშტაბით ამერიკელებს დაეხმარება სრულად გააცნობიერონ სკოლის სროლების ადამიანური ზარალი. „ჩემი იმედია, რომ ამ ცარიელი ოთახების და მწუხარებითა და დანაკარგით მოცული დავიწყებული ოჯახების ისტორიების გამომზეურებით, კვლავ შევძლებთ რაიმეს შეგრძნებას.“ ბავშვები აღარ არიან: იყვნენ და წავიდნენ ჰილა მედალიას მიერ რეჟისირებული და დოკუმენტური ინდუსტრიის გრანდ დამის, შეილა ნევინსის მიერ პროდიუსირებული ფილმი „ბავშვები აღარ არიან: იყვნენ და წავიდნენ“ თელ-ავივის აქტივისტებს მიჰყვება, რომლებიც ყოველკვირეულად იკრიბებიან, რათა ღაზას ომისადმი წინააღმდეგობა გამოხატონ ისრაელის თავდასხმების შედეგად დაღუპული ბავშვების გამო ჩუმი მემორიალით. „როდესაც პირველად შევხვდი ამ მემორიალს და განვიცადე მათი აქტივიზმის ძალა, მაშინვე ვიგრძენი საჭიროება, რომ ეს გამოცდილება დამეფიქსირებინა“, — ამბობს მედალია. „მათი სიჩუმე ძლიერი იყო — ინსტრუმენტი, რომელიც ახსნის ნაცვლად რეფლექსიას უწყობს ხელს — და მე ვიგრძენი ძალიან მკაფიო გამბედაობის გრძნობა უბრალო მოქმედებაში, სავსე ღრმა მნიშვნელობით. როგორც კინორეჟისორი, მე ვცდილობდი გამერკვია ჩემი როლი და პასუხისმგებლობა ამ ომის დროს, და ჩემთვის ეს ნამუშევარი გახდა საშუალება, რომ გავსულიყავი ჩვენი საერთო ტკივილის მიღმა და უშუალოდ შემეხედა იმ საკითხებისთვის, რომლებიც არ არის მედიაში — მათ შორის ისრაელის პოლიტიკის დამანგრეველი ადამიანური ზარალი ღაზაში, განსაკუთრებით ბავშვებზე, რომლებიც სიცოცხლით და შესაძლებლობებით იყვნენ სავსე და ახლა აღარ არიან.“ ფილმს „Roadside Attractions“ ავრცელებს. ეშმაკი დაკავებულია 32-წუთიანი „HBO“-ს მოკლემეტრაჟიანი ფილმი მაყურებელს ტრასისთან, ატლანტაში ქალთა ჯანდაცვის კლინიკის უსაფრთხოების უფროსთან ერთად, ერთდღიან მოგზაურობაში მიჰყავს, რადგან ის მუშაობს ქალების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, რომლებიც ახალი შეზღუდვებისა და მუდმივი პროტესტის ფონზე აბორტის გაკეთებას ცდილობენ. რეჟისორები გიტა განდბჰირი (ასევე ოსკარზე ნომინირებული ფილმისთვის „იდეალური მეზობელი“) და კრისტალინ ჰემპტონი ამბობენ, რომ მათ ფილმი გადაიღეს, „რადგან გვინდოდა, ყველას ენახა, როგორია ეს ინტენსიური, შემაშფოთებელი ახალი რეალობა ადამიანურ დონეზე. გვინდოდა მაყურებელს განეცადა ამ აბორტის გადაწყვეტილების გავლენა და ენახა აბორტის ირგვლივ არსებული ემოციების სირთულე, რადგან ის დაკავშირებულია რწმენასთან, თავისუფალ ნებასთან, ძალაუფლებასთან და იმასთან, თუ როგორ აყენებს ის ზიანს ქალებს და იმ ადამიანებს, რომლებიც მათზე ზრუნვას ცდილობენ. გვინდოდა, რომ ხალხს ენახა ეს დაუნდობელი, უკომპრომისო პორტრეტი მას შემდეგაც, რაც მედია და აქტივიზმი ჩაწყნარდებოდა და არავინ საუბრობდა აბორტზე. ჩვენ არ გვინდოდა, რომ ეს ქალები დავიწყებას მიეცათ.“ ბრენტ რენოს სიცოცხლე და სიკვდილი 2022 წელს კინორეჟისორი ბრენტ რენო გახდა პირველი ამერიკელი ჟურნალისტი, რომელიც დაიღუპა, როდესაც რუსმა ჯარისკაცებმა ის მოკლეს უკრაინაში ომის გაშუქებისას. მისი უმცროსი ძმა და მუდმივი კინოპარტნიორი, კრეიგ რენო, ბრენტის ცხედარი დაიბრუნა და გადაწყვიტა ფილმის გადაღება, რომელიც ძმების ათწლეულების მანძილზე გლობალური კონფლიქტის ზონებიდან, მათ შორის ერაყიდან, ჰაიტიდან, სომალიდან და ცენტრალური ამერიკიდან, გაშუქებულ ამბებს ერთმანეთთან აკავშირებს. რენო იმედოვნებს, რომ 37-წუთიანი „HBO“-ს დოკუმენტური ფილმი ცვლილებებს გამოიწვევს. „ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტის თანახმად, ეს არის ყველაზე მომაკვდინებელი დრო ჟურნალისტისთვის, რაც კი ოდესმე დაფიქსირებულა. ბრენტის გარდაცვალების შემდეგ, 2022 წლის 13 მარტს, მსოფლიოში 400-ზე მეტი ჟურნალისტი და მედიამუშაკი დაიღუპა“, — ამბობს რენო. „ჩემი იმედია, რომ ფილმი შთააგონებს ადამიანებსა და მთავრობებს, დაიცვან თავისუფალი პრესა, მოწმის უფლება და ჟურნალისტების უფლება, გააშუქონ სიახლეები, ხოლო საზოგადოების უფლება, მიიღოს ისინი.“ სრულყოფილი უცნაურობა ელისონ მაკელპინის ფილმში „სრულყოფილი უცნაურობა“ სამი ვირი აღმოაჩენს მიტოვებულ ასტრონომიულ ობსერვატორიას. მაკელპინმა 15-წუთიანი ფილმი რამდენიმე მიზეზის გამო გადაიღო. „მინდოდა განმესაზღვრა, რა შეიძლება იყოს ამბავი, ვმუშაობდი ტექსტურაზე, მოძრაობაზე, სინათლეზე, ჩრდილზე, ანარეკლებზე, ხმაზე, რიტმზე, ტექსტის გარეშე, (ამგვარად) ვქმნიდი კინოს, რომლის შეხებაც გინდათ, როგორც დახვეწილი ნახატის, ან ლექსის, რომლის განცდაც გსურთ ისევ და ისევ“, — ამბობს მაკელპინი. „არ მინდოდა ცხოველების, განსაკუთრებით ვირების, საყოველთაოდ ცნობილი ანთროპომორფული ხედვის, ან ასტრონომიული ობსერვატორიების ნაცნობი აღქმის გამოხატვა. არამედ მინდოდა მაყურებლის ჩართვა სენსორულ გამოცდილებაში, რომელიც ცხოველურ, ახალ და დაუვიწყარ შეგრძნებას ტოვებს.“