ყველა ფილმი ვერ მოიგებს ოსკარს საუკეთესო სურათისთვის, მაგრამ შესაძლოა ზოგიერთს უნდა მოეგო და არ მოუგია. ჰეი, მეგობარო! მოიცადე ცოტა. სანამ კითხვას გააგრძელებ, უნდა გაითვალისწინო ერთი მნიშვნელოვანი ინფორმაცია. ამის გარეშე წინსვლა არაგონივრული იქნება, ამიტომ მოიმარაგე მოთმინება და მოემზადე. აბა, ნახე. ხელოვნება, რა თქმა უნდა, სუბიექტურია და კინოჯილდოების ამომრჩევლებს, როგორც წესი, მხოლოდ ერთი გამარჯვებულის არჩევა უწევთ. მაგრამ ნამდვილად ისაა „საუკეთესო“ ფილმი? თუ არსებობს სხვა, არანაკლებ ღირებული ფილმები, რომლებსაც შეეძლოთ ამ ჯილდოს აღება? დიახ, ზუსტად ასეა. ზოგჯერ ამომრჩევლები ისეთ გამარჯვებულს ირჩევენ, რომელიც ჩვენს კულტურულ ლექსიკონში არც კი შემორჩება, ასე ვთქვათ, მაშინ როცა ყველამ იცის, რომ კარგი ღობე ღორისთვის მიუვალი, ცხენისთვის მაღალი და ხარისთვის ძლიერი უნდა იყოს! ამიტომ, როდესაც 1890-იანი წლების ზოგიერთ ფილმს ვათვალიერებდით, რომლებსაც დიდი ჯილდოები არ მოუგიათ, დავფიქრდით, რომ შესაძლოა ზოგიერთი მათგანი არანაკლებ, თუ არა უფრო მეტად, იმსახურებდა გამარჯვებას, მაშინ როცა ზოგიერთი რეალური გამარჯვებული შესაძლოა იმდენად არასასურველი იყოს, როგორც ჭრიალა გველი სკვერულ ცეკვაზე... ოჰ, მოიცადეთ. 1990-იანი წლები? ეს ყველაფერს ცვლის. კარგი, მოდით გადავხედოთ 90-იანი წლების ათ ნომინანტს საუკეთესო სურათისთვის, რომლებსაც სრულად ჰქონდათ ქანდაკების მოპოვების ძალა, და რაც გაგახარებთ, ამას აღარ დავწერთ ძველი დროის მაძიებლის ენით. „მის დეიზის მძღოლი“ შესანიშნავი ხასიათის კვლევაა ჯესიკა ტენდის და მორგან ფრიმანის ნამდვილად დიდებული ცენტრალური შესრულებით, ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ მან 1990 წელს ოსკარი საუკეთესო სურათისთვის მოიპოვა. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთს მიაჩნია, რომ რასობრივი ურთიერთობებისადმი მისი მიდგომა – რომელიც მეგობრობაზეა ორიენტირებული და არა სისტემურ უსამართლობაზე – დროში მოძველდა, მით უმეტეს, რომ სპაიკ ლის „გააკეთე სწორი არჩევანი“ იმავე წელს ნომინაციაც კი ვერ მოიპოვა. საინტერესოა, რომ როდესაც THR-მა ოსკარის ამომრჩევლები 2015 წელს გამოკითხა, მათ განაცხადეს, რომ „მის დეიზის მძღოლის“ ნაცვლად „ჩემი მარცხენა ფეხი“ შეარჩევდნენ, მაგრამ ჩვენ სრულიად განსხვავებულ დამარცხებულს უნდა მივაქციოთ ყურადღება: „მკვდარი პოეტების საზოგადოება“. თუ მისმა განგრძობადმა ხელახლა აღმოჩენამ ახალი თაობების მიერ რაიმე გვასწავლა, ეს არის ის, რომ პიტერ უეირის სრულწლოვანების დრამა რაღაც მარადიულს ეხება. საუბარია იმ ერთ მომენტზე, როდესაც ვინმე საბოლოოდ გაგრძნობინებს, რომ შეამჩნიეს, რაც გაიძულებს იყო საკმარისად მამაცი, რომ დამოუკიდებლად იფიქრო. მისი თემები დღემდე ეხმიანება ახალგაზრდებს, რომლებიც ყველა მხრიდან მოსულ მოლოდინებს უმკლავდებიან, და მისი „carpe diem“ ეთოსი ლეგიტიმურად იქცა კულტურულ შემოკლებად. სავარაუდოდ, „მკვდარი პოეტების საზოგადოება“ საუკეთესო სურათის გამარჯვებულად დარჩებოდა, რადგან საკუთარი ხმის პოვნა არასოდეს კარგავს აქტუალობას. 1991 წლის საუკეთესო სურათის ნომინანტები საკმაოდ ძლიერია. „მოჩვენება“, „გამოღვიძებები“, „ნათლია III ნაწილი“... ღმერთო ჩემო, კარგი, ის არა, მაგრამ დანარჩენები! ყველა ძლიერი. იმ წლის გამარჯვებული, „ცეკვა მგლებთან“, ასევე ღირსეული ფილმია. ჯეიმს კამერონს ასე ეგონა მაინც; მან უკვე სამჯერ გადაიღო მისი რიმეიქი, აიიიოოოო. ჰმ, ყოველ შემთხვევაში, კევინ კოსტნერის სარეჟისორო დებიუტის საერთო სიმტკიცის მიუხედავად, მაინც ცოტა გასაკვირია, რომ „დიდებულმა ბიჭებმა“ იმ წელს ქანდაკება არ მოიპოვა, არა? ვგულისხმობ, რა თქმა უნდა, აკადემიის ამომრჩევლები მგლის კაცს აირჩევდნენ ჯო პეშის მიერ 300-ჯერ ნათქვამ „fuck“-ზე; ეს სავსებით ლოგიკურია, მაგრამ „დიდებული ბიჭები“ ნამდვილი კლასიკაა. სკორსეზეს ფილმმა მთლიანად შეცვალა განგსტერული ფილმის კონცეფცია, რა საოცარია. კინეტიკური კამერის მუშაობა, ლეგენდარული კოპაკაბანას ტრეკინგ შოტი, მუდმივი მუსიკალური ჩანართები – ეს ყველაფერი დღემდე გავლენას ახდენს კინორეჟისორებზე. გგონიათ, რომ მარტი სუპრიმის სოლიდური შფოთვითი კინო დღესაც ისეთივე გავლენიანი იქნებოდა, თუ „დიდებულ ბიჭებს“ თავის ბოლო ნაწილში ამის საფუძველი არ ჩაეყარა? ეჰ, ყოველ შემთხვევაში, სკორსეზემ აქ მაინც მოიგო გრძელვადიანი თამაში. თანამედროვე კრიმინალური ისტორიების თხრობა უბრალოდ არ იქნებოდა იგივე ამ ფილმის გარეშე. ეს რთულია, რადგან 1992 წლის გამარჯვებული იყო „კრავთა დუმილი“, ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი საშინელებათა ფილმი. ეს კარგი არჩევანია საუკეთესო სურათისთვის, და იშვიათია, რომ საშინელებათა ჟანრს ოსკარებზე პატივი მიაგონ! ამაზე გაბრაზება არ შემიძლია. მაგრამ რა მოხდებოდა, იმ წლის ნომინანტებიდან ორი საუკეთესო სურათის გამარჯვებული რომ ყოფილიყო? აბა, „ჯფკ“ ალბათ მეორე იქნებოდა. აღსანიშნავია, რომ ის საკამათო არჩევანად დარჩებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ თამამი და პროვოკაციული იყო, ოლივერ სტოუნის პოლიტიკური შეთქმულების თრილერი ჯონ ფ. კენედის მკვლელობის გარშემო განვითარებულ მოვლენებს ფაქტებისა და მხატვრული ლიტერატურის ნარევით აჩვენებს, რამაც მრავალი ისტორიკოსი და კრიტიკოსი განარისხა. თუმცა, „ჯფკ“ რჩება ამერიკის ისტორიის გადამწყვეტი მომენტის მომხიბვლელ კვლევად, რომელიც მაყურებელს აჯადოებს მაშინაც კი, როდესაც ის გადაუმოწმებელი მტკიცებების ჭეშმარიტებად წარმოჩენის იდეით თამაშობს. მრავალი თვალსაზრისით, ეს იყო ბოროტმოქმედების მომასწავებელი ნიშანი, რაც უნდა მომხდარიყო. ოსკარის 65-ე დაჯილდოების ცერემონია კარგი დრო იყო ალ პაჩინოს მოყვარულებისთვის, რადგან მას „ქალის სურნელისა“ და „გლენგარი გლენ როსის“ გამორჩეული შესრულებები ჰქონდა, მაგრამ ამომრჩევლების გული საბოლოოდ „შეუბრალებელზე“ შეჩერდა, როდესაც ისინი საუკეთესო სურათს ირჩევდნენ.