თანამედროვე ეპოქაში, როდესაც მსოფლიო დღითიდღე უფრო ავტორიტარული ხდება, მნიშვნელოვანია ხმის ამოღება, პოზიციის დაფიქსირება და წინააღმდეგობის გაწევა. თუმცა, რა თქმა უნდა, ეს სახიფათო შეიძლება იყოს. ხელოვანები ყოველთვის იყვნენ ავტორიტარული რეჟიმების სამიზნე – რადგან ისინი ხშირად იყენებენ თავიანთ ხელოვნებას მთავრობისა და მისი რეპრესიების წინააღმდეგ საუბრისთვის, ხმის ამაღლებისთვის და პოზიციის დასაფიქსირებლად. გერმანელ-თურქი კინორეჟისორის, ილკერ ჩათაქის უახლესი ფილმი მოგვითხრობს ორი ხელოვანის ისტორიას, რომლებიც იწყებენ ბრძოლას მას შემდეგ, რაც ავტორიტარული რეჟიმი მათ წინააღმდეგ მიმართავს ძალისხმევას – ცენზურას უწესებს, ახშობს და ავიწროებს მათ ცხოვრების წესს და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ხელოვნების გამოხატულებას. მისი ახალი ფილმის სახელწოდებაა „ყვითელი წერილები“ (გერმანულად Gelbe Briefe) და მისი მოქმედება გერმანიაში ვითარდება, თუმცა რეჟისორი ცნობილ გერმანულ ქალაქებს იყენებს თურქეთის ორ ცნობილ ქალაქად (ბერლინი არის ანკარა, ჰამბურგი – სტამბოლი). სათაური გერმანული კულტურის მინიშნებაა – გერმანიაში „ყვითელი წერილი“ სასამართლოების, ხელისუფლების ან პოლიციის ოფიციალური, იურიდიულად სავალდებულო დოკუმენტია, რომელიც ხშირად მოწვევას, სარჩელს, ჯარიმის დადგენილებას ან ვალის ამოღებას გულისხმობს. ასეთის მიღება არავის სურს, მით უმეტეს, თუ ის თქვენი ხელოვნების ან გაკეთებული განცხადების გამო პრობლემებზე მიუთითებს. ილკერ ჩათაქი გერმანელი რეჟისორია, რომელიც ბერლინში დაიბადა და თურქული ფესვები აქვს – ის ბერლინში თურქული დიასპორის მნიშვნელოვანი ნაწილია. „ყვითელი წერილები“ მისი რიგით მეხუთე სრულმეტრაჟიანი ფილმია; მანამდე მან გადაიღო მაღალშეფასებული „მასწავლებლის ოთახი“, რომელიც გერმანიის სკოლის სისტემის კრიტიკული ხედვა იყო. „ყვითელი წერილების“ სიუჟეტი მოგვითხრობს ხელოვანების ოჯახზე (რომელიც ცხოვრობს თურქეთში, მაგრამ არსებითად გერმანიაში). თურქი მსახიობები ოზგუ ნამალი და ტანსუ ბიჩერი დაქორწინებულ წყვილს, დერიასა და აზიზს განასახიერებენ, რომლებსაც ასევე ჰყავთ თინეიჯერი ქალიშვილი ეზგი (ლეილა სმირნა ქაბასი). დერია ცნობილი მსახიობია, აზიზი კი დრამატურგი და პროფესორი, და ისინი ორივე თანამშრომლობენ სხვადასხვა პროექტებზე, სპექტაკლებზე და არა მხოლოდ. მოულოდნელად ორივე უსიამოვნებაში ეხვევა – აზიზი პროტესტის მხარდაჭერისთვის, დერია კი მთავრობისა და თანამედროვე საზოგადოების კრიტიკულ სპექტაკლში მონაწილეობისთვის. შემდეგი, რაც მათ იციან, ისაა, რომ ორივე სამსახურის გარეშე რჩება და აზიზის მშობლებთან ერთად სტამბოლში უნდა გადავიდნენ. დროთა განმავლობაში, როდესაც ისინი ცდილობენ წინააღმდეგობის გაწევას და ადვოკატების მოძიებას, წნევა იზრდება. სწორედ ეს არის ასეთ დროში ცხოვრება, სადაც საზოგადოება ყოველდღიურად ფაშიზმისკენ მიიწევს, სადაც ნებისმიერი სახის უთანხმოება ან კრიტიკული აზროვნება პრობლემურად ითვლება. მათ უნდა გადააფასონ თავიანთი ცხოვრების წესი, მაგრამ ეს არაკომფორტული, იმედგამაცრუებელი და საბოლოოდ ძალიან დეპრესიული ტრანზიციაა. ეს არ არის ყველაზე ამაღლებული ფილმი, მაგრამ ამ ტიპის კრიტიკა და სიუჟეტის თხრობა მაინც მნიშვნელოვანია. ამ ფილმის საუკეთესო მხარე მისი ორმაგი მნიშვნელობაა, როგორც თავად კონცეფცია. „ყვითელი წერილები“ რეალურად გერმანიაზეა და იმაზე, რაც გერმანიაში ხდება ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში – პალესტინასთან და მის ფარგლებს გარეთ მიმართებაში. მაგრამ ჩათაქი ამას ჭკვიანურად აკეთებს: მოქმედება გერმანიაში ხდება და იქ არის გადაღებული, მაგრამ ის არ არის „გერმანიაზე“, რადგან ის თურქეთზეა და იმაზე, რაც იქ ხდება, ამ ჩარჩოს გამოყენებით მოგვითხრობს ისტორიას, თუმცა სინამდვილეში ის მაინც გერმანიაზეა. ეს აშკარაა (განსაკუთრებით მათთვის, ვინც გერმანიაში ცხოვრობს). ამან ძალიან მომხიბლა, რადგან ის ასეთი სასტიკი გულწრფელობით აკრიტიკებს იმას, რაც დღესდღეობით საზოგადოებასა და ხელოვანებს ემართებათ. და როგორ აჩუმებენ მათ, როგორ უზღუდავენ მოქმედების საშუალებებს და ჩუმად ეუბნებიან, რომ გაჩუმდნენ და უბრალოდ „ნორმალური სამსახური“ იპოვონ, ეს ყველაფერი მხოლოდ იმიტომ, რომ ძლევამოსილ ადამიანებს არ მოსწონთ მათი განსხვავებული აზრი და კრიტიკული კომენტარები. თუმცა, ციხეში წასვლის ნაცვლად, ეს არის ფინანსური ჩაგვრა, და ეს მენტალური დაძაბულობა ძალიან ზუსტად არის ასახული ამ ფილმში. დიახ, რა თქმა უნდა, ეს ისტორია არის მინიშნება ნებისმიერ ავტორიტარულ საზოგადოებაზე და იმაზე, თუ როგორ იყენებენ ისინი „ყვითელ წერილებს“ ხელოვანების გასაჩუმებლად, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ ჩათაქი გერმანიაში ცხოვრობს, მისი კომენტარი კონკრეტულად ჟღერს. ფილმი ცოტა გრძელია და ბოლოსკენ ძალას კარგავს, მაგრამ მე მაინც მიმზიდველად მივიჩნიე მისი უმეტესი ნაწილი. განსაკუთრებით ორი მთავარი გმირი, რომლებიც მაგნიტური, მომხიბვლელი პიროვნებები არიან და რომელთა ისტორიის გაგრძელება ნამდვილად მსურდა. ალექსის ბერლინალე 2026-ის შეფასება: 10-დან 8.