ყველას არ შეგვიძლია სიცოცხლის ბოლოს „როუზბადის“ მომენტი გვქონდეს. მე მაქვს შიში, რომ მრავალი წლის შემდეგ, როცა სიკვდილის სარეცელზე ვიქნები, ოჯახის წევრებით ან მათით გარშემორტყმული, ვისაც იქ ყოფნისთვის გადავუხდი, ჩემი უკანასკნელი განცხადება იქნება ფილმიდან ან შოუდან აღებული ციტატა, რომელსაც არავინ გაიგებს. ძილიანად მივუბრუნდები ჩემს ვაჟს და ვეტყვი: „გითხარი, რომ აღარასდროს დავბრუნდებოდი“. ის გაბნეული მომაშტერდება და მკითხავს, რას ვგულისხმობ. „ეს ფილმ „შეტაკებიდანაა“ (Heat), რობერტ დე ნიროს ბოლო სიტყვებია. ოჰ, შენ ძალიან ახალგაზრდა ხარ იმისთვის, რომ ნანახი გქონდეს...“ – და შემდეგ უბრალოდ „გავითიშები“. რა არადღირსეული სიკვდილია! ციტატების მოყვანის ხელოვნება განსხვავებულად აღიქმება, როდესაც ნავთობის დაღვრის მსგავსი მოცულობის კონტენტია ხელმისაწვდომი, და ჩვენ ყველანი ზედმეტად დიდ დროს ვუთმობთ ფრენჩაიზებს („მესამე და მეოთხე სეზონები ცუდია, მაგრამ მერე უკეთესი ხდება“, – ამბობენ ხშირად აბსურდულად). და ამიტომ მეშინია, რომ იმდენი ფილმი და შოუ მაქვს ნანახი და იმდენი წიგნი მაქვს წაკითხული, რომ ჩემი უკანასკნელი აზრი იქნება არა ორიგინალური, არამედ მსგავსი ციტატა. სოციალური მედია და რეალური სამყარო სავსეა ადამიანებით, რომელთა პირველი რეაქცია მოვლენაზე არის „ეს მახსენებს...“, და ეს არ არის ღირსეული ცხოვრების წესი. მაგრამ რადგანაც ჩემი თავი თანამედროვე კულტურის გამონაბოლქვი მილის წინ დავდე, ჩემს გონებაში უამრავი სიკვდილის სცენა გაიელვებს, ნაცვლად იმისა, რომ რაიმე ორიგინალური სიბრძნე გადმოვცე, როგორც მოხუცმა უნდა გააკეთოს. შესაძლოა, მე მივბაძავ ქერა ქალს „მატრიქსიდან“ და ვიტყვი: „ასე არა, ასე არა.“ ან ფორთოხლის ნაჭრებს ჩავიდებ პირში, როგორც მარლონ ბრანდო „ნათლიაში“, და ჩემს ჰიპოთეტურ ზრდასრულ ვაჟს ვენახში ან საავადმყოფოს სადგომზე დავედევნები, სანამ არ ჩავიქცევი. იქნებ, დავიყვირო „თავისუფლება!“ უილიამ უოლესის მსგავსად „მამაც გულში“. ან „ბლეიდ რანერის“ (Blade Runner) ციტატას გამოვიყენებ: „მე მინახავს ისეთი რაღაცები, რისიც თქვენ არ დაგიჯერებდით“, ან ჩემს ვაჟს შევხედავ და ვეტყვი: „სიძულვილის გამო ვუშვებ ჩემს უკანასკნელ სუნთქვას შენზე“? ის ალბათ განაწყენდება ამაზე, რადგან არასდროს წაიკითხავს „მობი დიკს“. რაც არ უნდა არაორიგინალური აზრი, ციტატის სახით, გადმოვა ჩემი მშიერი, დანაოჭებული პირიდან, მას აუცილებლად სრული სიჩუმე დახვდება. როგორც უნდა იყოს, რადგან სიკვდილის სარეცელი ციტატების ადგილი არ არის. მაგრამ სულ უფრო და უფრო ვრწმუნდები, რომ არც სხვაგან უნდა იყოს. ჩვენ ზედმეტად ბევრ მათგანს ვიყენებთ. იქნება ეს სერიალების გამუდმებული ყურება თუ მშვიდი საღამოს კითხვის ზედმეტად რომანტიზება, რეალობისგან ყურადღების გადატანაზე აქცენტი აშკარად უფრო მაღალია, ვიდრე ისტორიის ნებისმიერ სხვა ეტაპზე, მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ წინა თაობებზე კომფორტულად ვცხოვრობთ. არის თუ არა ჩვენი სახლის კართან დისტოპიური ჯოჯოხეთი? ცვივა თუ არა სისხლისფერი მჟავა წვიმა ციდან? როგორც ჩანს, არა, და მაინც, ბევრი ჩვენგანი უკავშირდება სტრიმინგ სერვისებსა და სოციალურ მედიას, თითქოს ცუდი 80-იანი წლების ფილმის პერსონაჟები ვართ ვირტუალურ რეალობაზე, რომლებიც ცდილობენ გაექცნენ ჩვენს გარშემო არსებულ უნაყოფო, უსიცოცხლო ნანგრევებს. ჩნდება შეგრძნება, რომ ადამიანებმა არ იციან, როგორ აღიქვან ან გაიგონ მოვლენის კონტექსტი, თუკი მას რაიმე მასობრივი პოპკულტურული ასოციაციის მეშვეობით არ გაატარებენ. თითქოს ეს ჩვენთვის რეალური არ არის, თუკი ფანტასტიკას არ ჰგავს. თუკი სოციალურ მედიაში 30 წამი გაგიტარებიათ, ალბათ შეამჩნევდით იმ უამრავ ადამიანს, ვინც ყოველ მოვლენას უკავშირებს სერიალებს „ოფისი“ (The Office), „ბორატს“, „ბეჭდების მბრძანებელს“, „საინფელდს“, „საუთ პარკს“, „წამყვანს“ (Anchorman), „სიმფსონებს“, „სამეფო კარის თამაშებს“, „ქომუნითის“ და, რა თქმა უნდა, „ჰარი პოტერს“, რის გამოც ხშირად ისმენენ კომენტარს: „კიდევ ერთი წიგნი წაიკითხე!“ ვაღიარებ, ზემოთ ჩამოთვლილთა უმეტესობა მეც მომწონს, მაგრამ რატომ არ შეგვიძლია რომელიმე ჩვენგანმა ჩვენივე ცხოვრებიდან მოვიყვანოთ ციტატა? იმ ცხოვრებიდან, რომელიც რეალურია, არ არის დაწერილი სცენარით და ნამდვილად გაგვივლია და გამოგვიცდია. ღმერთმა დაგვიფაროს, რომ რაიმეზე ორიგინალური რეაქცია გვქონდეს. რასაც ადამიანები ვერ ხვდებიან, არის ის, რომ როდესაც ციტატას იყენებ, ეს წარმოსახვის წარუმატებლობაა. ეს სხვისი ხუმრობაა, სხვისი ამბავი, სხვისი ფრაზა, და მისი გახსენების უნარი არ გხდის საინტერესო ან კრეატიულ ადამიანად. მე სამწუხაროდ ძალიან ბევრ ადამიანს ვიცნობ, ვისი მთელი პიროვნებაც „ფემილი გაისა“ (Family Guy) და ცუდი 90-იანი წლების ფილმების ციტირებაა. ეს იყო ის, რასაც თქვენი მშობლები განათლებით გულისხმობდნენ? ნაკლებად სავარაუდოა. საინტერესო ხელოვნებითა და მედიით საკუთარი თავის გამოწვევა აუცილებელია განვითარებადი გონებისთვის, მაგრამ მხოლოდ გარკვეულ ზღვრამდე, და შემდეგ ჩვენ უბრალოდ ვავსებთ ჩვენს სინაფსებს ყურადღების გამფანტველით, რაც გვიშლის ხელს გამოცდილების გაუზავებლად გადამუშავებაში. ჩვენ არასდროს ვაფასებთ ნივთებს სუფთად, ცხადია, მაგრამ კონტენტის თანამედროვე ზედმეტად წარმოება და ამ ყველაფრის მოწმეობის წნევა ამძიმებს ამ მდგომარეობას. ამიტომაც მეშინია, რომ სიკვდილის სარეცელზე ჩემი სულელური ტვინი პუტიტენგის (Pootietang) ციტატას ამოაგდებს, ნაცვლად იმისა, რომ რაიმე ბრძნული და გონივრული თქვას. ნუთუ მომკლავდა, თუ მაინცდამაინც „ჯადოსნური აზროვნების წელს“ (The Year of Magical Thinking) მოვიყვანდი მაგალითად? შესაძლოა, დავუბრუნდეთ იმ ძველ დროებს, როცა ფილმის ნახვა ან შოუს ყურება უფრო მეტად მოვლენა იყო, და არა რაღაც, რაც მუდმივად ფონზეა ჩართული სიცარიელის აზრების გასაფანტად. თუ არა, ჩვენ ყველანი ალბათ ჩვენს უკანასკნელ მომენტებს ისე გავატარებთ, როგორც მე ვგეგმავ: ჩემს შვილებს ვაყურებინებ იმ ყველა ციტატის წყაროს, რომელიც მათ ვერ გაიგეს. ზოგჯერ, ნამუშევარმა თავად უნდა ილაპარაკოს. გვსურს მოვისმინოთ თქვენი აზრი! გააზიარეთ თქვენი მოსაზრებები ქვემოთ მოცემულ თემაში და გახსოვდეთ, რომ პატივისცემით მოეპყარით სხვებს.