დარა ვან დუზენის მძაფრი, დაძაბული სადებიუტო ფილმი მოგვითხრობს პატარა დასახლებული ქალაქის, ვისკონსინის ფრონტიერული მდგრადობის შესახებ, რომელიც ნელ-ნელა ემორჩილება მომაკვდინებელ ეპიდემიას. ავტორი: გაი ლოჯი, კინოკრიტიკოსი „ლოცვა მომაკვდავთათვის“ ფილმში მე-19 საუკუნის ვისკონსინის ვაკეებს სლოვაკეთის გორაკ-ბორცვიანი სტეპები ცვლის, თუმცა დარა ვან დუზენის დაუნდობელი ვესტერნის სულიერი გარემო სადღაც, არსაიდან არსად მდებარე შორეულ ფორპოსტშია მოქცეული. როდესაც პატარა სოფლის დასახლება სწრაფად და დაუნდობლად იძარცვება დიფტერიის ეპიდემიისა და გავრცელებული ტყის ხანძრების ორმაგი უბედურებით, ფილმი საბოლოოდ თითქმის პირდაპირ ჯოჯოხეთურ პეიზაჟში გადადის, თუმცა ეკრანზე ქაოსის გაბატონების დროსაც კი, ვან დუზენის ფორმალური კონტროლი არასოდეს ირღვევა. ბერლინის „პერსპექტივების“ კონკურსის ყველაზე თვალსაჩინო მონაწილე დებიუტანტებს შორის, ეს არის შთამბეჭდავი, ასკეტური სადებიუტო ნამუშევარი, რომელიც გაძლიერებულია ჯონი ფლინისა და ჯონ ს. რაილის შესანიშნავი სიმტკიცითა და თავდადებით. ნიუ-იორკელი ვან დუზენი, რომელიც ამჟამად ნორვეგიაში ცხოვრობს, ამ ისტორიას ამერიკული სიმკაცრისა და ევროპული არტჰაუსის ესთეტიკის ნაზავს სძენს, რომელსაც კორმაკ მაკარტის შემოქმედების ექოც დაჰკრავს – თუმცა ის რეალურად სტიუარტ ო’ნანის 1999 წლის ისტორიული მხატვრული ნაწარმოების ადაპტაციაა, რომელიც 21-ე საუკუნის პერსპექტივიდან საკმაოდ წინასწარმეტყველურად გამოიყურება. ძნელია არ შეხედო საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კრიზისის ამ იგავს, რომელიც დეზინფორმაციითა და გარემოსდაცვითი კატასტროფით არის გამწვავებული, პოსტ-COVID ლინზებით. ეს მკაცრად ავთენტურ პერიოდულ ნაწარმოებს თანამედროვე აქტუალობას ანიჭებს, თუმცა ამავდროულად მას პოტენციურად რთულ გასაყიდად აქცევს იმ მაყურებლისთვის, რომელსაც ეშინია სამყაროს დასასრულის პანდემიური ხილვების. ასეა თუ ისე, ის კიდევ უფრო დიდ რამეებს გვპირდება მისი მკაცრად ორიენტირებული სცენარისტ-რეჟისორისგან. ყველაფერი ნარინჯისფერი ნისლის ჯოჯოხეთური საბნის ქვეშ იწყება, სადაც წარმოდგენილია ჭუჭყიანი, ველური მზერის ჯეიკობ ჰანსენი (ფლინი), რომელიც შაშხანას უმიზნებს მის გარშემო არსებულ ბუნდოვან, ცეცხლმოკიდებულ სამყაროს – კამერა კი ნისლში სრიალებს პირველი პირის შუტერი თამაშის საზარელი, სხეულის გარეშე თვისებით. სათაურის ბარათი მიუთითებს 1870 წელს, სამოქალაქო ომის დასრულებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, მაგრამ შეიძლება ეს სიმართლე იყოს? ეკრანზე ყველაფერი იმაზე მიანიშნებს, რომ სამყარომ თავის შემოქმედს შეხვდა. მცირე ხნით უკან ვბრუნდებით. ცა იწმინდება, მიწა აღარ იწვის, მაგრამ მაინც მშრალი, აალებადი ოქროსფერია. ჯეიკობი, უფრო ახალგაზრდული და მოვლილი, უშიშარი ნორვეგიელი ჩამოსახლებული და სამოქალაქო ომის ვეტერანია ვისკონსინის ახალ სასაზღვრო ქალაქ ფრენდშიპში, სადაც ის ცხოვრობს თავის მეუღლესთან, მართასთან (კრისტინ კუიატ თორპი) და მათ ახალშობილ ქალიშვილთან ერთად. მათი თემი იმდენად პატარაა, რომ ჯეიკობი სამმაგ მოვალეობას ასრულებს: ის არის შერიფი, მქადაგებელი და მესაფლავე – როლები, რომლებსაც გარემოებები მალე უბედურად გააერთიანებს. სოფლის ექიმის საქმეს მაინც ასცდა: ეს გუტერსონს (რაილი) ეკუთვნის, კეთილ პრაგმატისტს, რომელიც თანაბრად მოუმზადებელია მოსალოდნელი ქარიშხლისთვის. ქალაქის განაპირას, მინდორში აღმოჩენილია ტანჯული ქალი, რომელიც იკლაკნება, ახველებს და დაავადებით არის დასახიჩრებული. გუტერსონი დიფტერიის დიაგნოზს სვამს – დაუნდობელი და გადამდებია, მაგრამ ამას მხოლოდ ჯეიკობს ეუბნება – ერთად იმედოვნებენ, რომ ეს იზოლირებული შემთხვევაა. თუმცა „ლოცვა მომაკვდავთათვის“ თავიდანვე, თავისი მწირი, საბედისწერო ატმოსფეროთი, აცხადებს თავს, როგორც ამბავი, სადაც იმედი დაუსჯელია. მართა, რომელიც ქმარზე პესიმისტური და პროაქტიურია, ითხოვს, რომ სასწრაფოდ წავიდნენ, ჯეიკობი კი თემის მიმართ მძიმე მოვალეობას გრძნობს, მაშინაც კი, როდესაც მათ იმ პირდაპირი სიმართლისგან იცავს, რასაც ისინი უპირისპირდებიან. დაავადება ვრცელდება. ცა წითლდება. ჰორიზონტზე შორიდან მომავალი ტყის ხანძრის კვამლის ბუნდოვანი საფარი ჩნდება. ის დიდხანს არ რჩება შორს. მოკლე და ლაკონური, უფრო შფოთვით ნაკარნახევი, ვიდრე ინციდენტებით, ვან დუზენის სცენარი არ მიმართავს სიურპრიზებსა და კონვენციურად განვითარებად დაძაბულობას, მით უმეტეს, რომ ფილმის პროლოგმა უკვე გვაჩვენა, სად მიემართება ყველაფერი აპოკალიფსურად. მაგრამ ეს არის ნერვული, გამჭრიახი გამოკვლევა უარყოფისა და ფატალიზმის შესახებ, რომლისკენაც საზოგადოების ლიდერებიც კი შეიძლება იყვნენ მიდრეკილნი გარდაუვალი საფრთხის მომენტებში – ძველი საშინელებათა ფილმის ტროპის ელემენტარული, თუნდაც ბიბლიური ვარიაცია, რომელიც მაყურებელს უხერხულ, უმწეო წინააღმდეგობას უბიძგებს პერსონაჟის ყველაზე აშკარად თვითდესტრუქციული გადაწყვეტილებებისადმი. ფლინი, 2017 წლის „მხეცის“ შემდეგ თავის ყველაზე ძლიერ სრულმეტრაჟიან ჩვენებაში, ჯეიკობის შინაგან სულიერ კოლაფსს უფრო აჟიტირებული გადმოცემით და თანდათან დასუსტებული სხეულის ენით ასახავს, მისი პოზიცია უხეში, მტკიცე მფარველიდან და ხალხის კაციდან, მოუსვენარ, სასოწარკვეთილ გადარჩენის მაძიებლამდე იცვლება. როგორც ქალაქის მეცნიერებისა და გონიერების კაცი, რაილი – მსახიობი, რომელიც გასული წლის „თავები თუ კუდები?“ შემდეგ სრულიად კომფორტულად გრძნობს თავს სიურეალისტური პერიოდის ამერიკანას სამყაროში – მყარი პატერნალისტური ყოფნაა, სანამ მოულოდნელად და დაუცველად ის აღარ არის ასეთი, და მას სულის დამთრგუნველი სიგიჟე იპყრობს. მაგრამ ეს ფილმის კადრს მიღმა მომუშავე კონტრიბუტორები არიან, რომლებიც ნამდვილად ამკაცრებენ დაძაბულობას, დაწყებული ოპერატორი ქეით მაკკალოუთი. ASC Spotlight-ის ნომინანტი მისი ჰაეროვანი, გამოსხივებული ნამუშევრისთვის ირლანდიურ ოსკარის ნომინანტ „მშვიდ გოგონაზე“, აქ ის ბევრად უფრო ვიწრო, კლაუსტროფობიურ სტილში მუშაობს, იყენებს Academy ratio-ს, მკვდარი ხის ფერთა პალიტრა თანდათანობით...