კინოს მოყვარულთა შორის მოიძებნება ისეთი, ვისაც ფილმებში მძაფრი შეგრძნებები არ მოსწონს? შესაძლოა. ყოველთვის არ არის იდეალური, როდესაც რაღაც ამაღელვებელია ან პირდაპირ სახეში მოგხვდება, რადგან ხანდახან გჭირდებათ „იდეალური დღეები“ (Perfect Days) ან „პატერსონი“ (Paterson), რომ დამშვიდდეთ. ან არსებობს შესანიშნავი სამეცნიერო ფანტასტიკის ფილმები, რომლებიც სულაც არ გიჩქარებენ პულსს, მაგრამ მაინც მომაჯადოებელი და გამორჩეულია სხვა ასპექტებით, რასაც „სტალკერი“ (Stalker) და „2001: კოსმოსური ოდისეა“ (2001: A Space Odyssey) გვიჩვენებს. თუმცა, რაც შეეხება სამეცნიერო ფანტასტიკას, ამ ჟანრის საკმაოდ ბევრი ფილმი მოქმედებითი ან/და თრილერის კატეგორიასაც მიეკუთვნება, და ისინი ნამდვილად ამაღელვებელია. ქვემოთ კი სწორედ ასეთი ფილმებია ხაზგასმული – ყველა მათგანი ღირს სანახავად, თუ გსურთ სამეცნიერო ფანტასტიკის ისეთი ნამუშევარი, რომელიც გულს აგიჩქარებთ (და ისინი საკმაოდ ცნობილია, ასე რომ, ალბათ, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ აქამდე არ გინახავთ, მაგრამ მაინც... საკულტო და ფართოდ განხილული ფილმები აღნიშვნის ღირსია). ფილმი რომ შესანიშნავი იყოს, აუცილებელია, რომ ის იყოს რაღაც უფრო მეტი, ვიდრე უბრალოდ კუნთოვანი ბიჭები, რომლებიც ჯუნგლებში ესვრიან ადამიანებს და შემდეგ აღმოჩნდებიან საშიში უცხოპლანეტელი არსების სამიზნედ? თუკი „მტაცებელს“ (Predator) რაიმეს თქმა შეუძლია ამ საკითხზე, მაშინ პასუხი ცალსახაა – არა! „მტაცებელი“ სწორედ ეს არის, სწორედ ამას აკეთებს და სხვა არაფრის გაკეთება არც სჭირდებოდა. რა თქმა უნდა, აქ არნოლდ შვარცენეგერია, რომელიც იდეალურად არის შერჩეული სხვა მსახიობებთან ერთად, რომლებიც ასევე კარგად არიან გამოყენებული, არის რამდენიმე დასამახსოვრებელი ხაზი, და თვით უცხოპლანეტელიც ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესოა, საკმარისი იმისთვის, რომ კონკურენცია გაუწიოს, ვთქვათ, „უცხოდან“ (Alien) ცნობილ სახეობას. მაგრამ ეს ყველაფერი უკვე კარგად ცნობილია, და ამას, ალბათ, „მტაცებლის“ ყურებამდეც კი იცით, გაინტერესებთ, გაამართლებს თუ არა მოლოდინს, და შემდეგ ხვდებით, რომ ნამდვილად ამართლებს. ნამდვილად, ნამდვილად ამართლებს. „პირისპირის“ (Face/Off) აბსურდულობა სანახაობაა და ის გიჟურია, გინდათ მას სამეცნიერო ფანტასტიკის, მოქმედებითი, კრიმინალური თუ კომედიური ფილმი უწოდოთ. ის ყველაფერი ცოტ-ცოტაა ერთდროულად, და ამ ჟანრებიდან, ალბათ, სამეცნიერო ფანტასტიკასთან მისი დაკავშირება ყველაზე რთულად ჟღერს, თუმცა ეს არის ფილმი პროცედურაზე, რომელიც ადამიანებს სახეების შეცვლის საშუალებას აძლევს ისე დამაჯერებლად, რომ ატყუებს თითქმის ყველას, ვინც უშუალოდ არ არის ჩართული ამ გიჟურ პროცედურაში. ასევე გიჟურია ის ფაქტი, რომ ვინმეს ოდესმე უსაუბრია „პირისპირის“ გაგრძელების შექმნაზე, რადგან ამ ფილმის არსებობა სცილდება უბრალოდ „ელვის ბოთლში დაჭერას“. ეს არის ჯონ ვუ, რომელიც ჯონ ტრავოლტას და ნიკოლას კეიჯს ათავსებს ბოთლში, შემდეგ კი ბოთლს აქნევს და ტრავოლტა და კეიჯი სახეებს ცვლიან და ერთმანეთის როლებს თამაშობენ, შედეგად მიღებული ქაოსი კი თანაბრად სასაცილო და სანახაობრივია. „დასაწყისი“ (Inception) ველური და მრავალშრიანია ისე, რომ მისი ხელახლა ყურება ადვილია, თუმცა ის არ არის ზედმეტად რთული, არც ისეთი, რომ მისი სრულად დაფასება ერთი ნახვის შემდეგ შეუძლებელი იყოს. ის საკმაოდ ეფექტურად წარმოაჩენს ყველა წესს, რომელიც მის ცენტრში არსებულ გონებრივ ძარცვას უკავშირდება, შემდეგ კი სახალისოა იმის ყურება, თუ როგორ ვითარდება მოვლენები – ზოგიერთი გეგმის მიხედვით, ზოგიერთი კი კონტროლიდან გამოდის. მოკლედ, როგორც ნებისმიერი კარგი ძარცვის შესახებ ფილმი. ეს არის ფსიქოლოგიური ძარცვის ფილმი, და თუნდაც მასში სიზმარში შესვლის ნაწილი „პაპრიკას“ (Paprika) შევადაროთ (ის ასევე შესანიშნავია, თავისებურად), „დასაწყისი“ საკმარისად განსხვავებულს – და საკმარისად გრანდიოზულ მასშტაბზე – გვთავაზობს, რომ საკუთარ ნამუშევრად აღვიქვათ. ის 2010-იანი წლების ბლოკბასტერული კინემატოგრაფიის გამორჩეული ნიმუშია; არა მხოლოდ სამეცნიერო ფანტასტიკასთან დაკავშირებული ფილმებისთვის, არამედ ნებისმიერი ჟანრისთვის, რომელიც ასეთი მასშტაბითაა შექმნილი. „დასაწყისში“ ნარატიულად ბევრი რამ ხდება, მაგრამ „გრავიტაციის“ (Gravity) შემთხვევაში – არც თუ ისე ბევრი, მართლა. თუმცა, ეს ნორმალურია, რადგან ეს არის მკაცრი და ლაკონური ფილმი, და შედეგად, მასიურად ამაღელვებელი, რადგან ის გვიჩვენებს კოსმოსში მომხდარ კატასტროფას, შემდეგ კი ორ ადამიანს, რომლებიც გადაურჩებიან მას (თავდაპირველად) დედამიწაზე დაბრუნების გზა უნდა მოძებნონ. „გრავიტაცია“ პირდაპირი გაგებით რეალურ დროში არ ხდება, მაგრამ საკმარისად ახლოსაა მასთან, რომ ასეთი შეგრძნება გიჩნდებათ, ყოველ შემთხვევაში, იმ მომენტში, ისე, რომ არ განსხვავდება „1917“-ისგან. ტექნიკური თვალსაზრისით, „გრავიტაციაში“ ნაკლის პოვნა რთულია, და ის ერთ-ერთი საუკეთესო ტემპის მქონე სამეცნიერო ფანტასტიკის ფილმია შედარებით ბოლო დროის ნამუშევრებს შორის. ოჰ, და ის საკმაოდ ინტენსიურია PG-13 რეიტინგის მქონე ფილმისთვის. თუ მზად ხართ, რომ მეცნიერული საშუალებებით აღდგენილი დინოზავრები მონსტრებად ჩათვალოთ, მაშინ „იურული პარკი“ (Jurassic Park) ადვილად მოხვდება ყველა დროის საუკეთესო მონსტრების ფილმების სიაში. აქ არსებული სიმარტივეც შესანიშნავია, რადგან არის კუნძული, კუნძულზე არიან დინოზავრები (დაგეგმილი თემატური პარკის ნაწილი), არიან რამდენიმე პირდაპირი, მაგრამ საყვარელი (ან არასასიამოვნო) პერსონაჟი, შემდეგ კი კუნძულზე ყველაფერი ცუდად მიდის, ამიტომაც როგორც საყვარელ, ისე არასასიამოვნო პერსონაჟებს გადარჩენა უწევთ. „იურული პარკის“ უამრავი გაგრძელება არსებობს, და ზოგიერთი მათგანი ცოტა უფრო სასიამოვნოა, ვიდრე უმეტესობას მოსწონს აღიარება, თუმცა არცერთი არ უახლოვდება პირველ ფილმს აღფრთოვანებისა და კინემატოგრაფიული ოსტატობის თვალსაზრისით. კვლავ გაურკვეველია, შეიძლება თუ არა მას სტივენ სპილბერგის საუკეთესო ფილმი ეწოდოს (ამდენი კონკურენტია ასარჩევად), მაგრამ „ყველაზე გასართობი სპილბერგის ფილმის“ ტიტულისთვის? მას ნამდვილად შეუძლია იბრძოლოს.