საფრთხობელა და „შიშის ბედია“: ბოროტმოქმედის ფსიქოლოგიური ანალიზი

საფრთხობელა ბეტმენის ერთ-ერთი ყველაზე გამძლე მოწინააღმდეგეა. ჯონათან კრეინი საკუთარ თავს შიშის ოსტატს უწოდებს, მაგრამ ოსტატებს შეგირდები სჭირდებათ. საფრთხობელა ცდილობს ასეთი მოწაფის დაკომპლექტებას 1998 წლის ისტორიაში „შიშის ბედია“ (Mistress of Fear). გამოცემული ნომერში „ახალი წლის ბოროტება: საფრთხობელა“ (New Year's Evil: Scarecrow), ის აღარ იბეჭდება, რაც ცუდი ამბავია ბეტმენის ყველა ფანისთვის, ვისაც საფრთხობელას ისტორიები მოსწონს. „შიშის ბედია“ წარმოადგენდა მწერალ პიტერ მილიგანის, რამდენიმე ბეტმენის ისტორიის ავტორის, რომელთა თემები ზებუნებრივი საშინელებებისკენ იხრებოდა (მაგალითად, ნაკლებად შეფასებული „ბნელი რაინდი, ბნელი ქალაქი“ – Dark Knight, Dark City), და მხატვარ დანკან ფეგრედოს თანამშრომლობას, რომელიც ცნობილია მისი შემდგომი ნამუშევრებით, მათ შორის საუკეთესო „ჰელბოის“ (Hellboy) კომიქსებით. (მილიგანი და ფეგრედო ასევე ერთად მუშაობდნენ Vertigo-ს კომიქსების სერიაზე „ენიგმა“ – Enigma). „შიშის ბედიაში“ საფრთხობელა დაპატიმრებულია არკამის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში (Arkham Asylum) მას შემდეგ, რაც ახალგაზრდა იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი, ბეკი ოლბრაიტი, მის წინააღმდეგ ჩვენებას აძლევს. ჯოკერი და რიდლერი დასცინიან საფრთხობელას, რადგან „შიშის ოსტატმა“ პატარა გოგონაც კი ვერ შეაშინა. თუმცა, საფრთხობელა არ შეეგუება ამ დამცირებას და შურისძიებას დაიფიცებს „მამაცი ბეკის“ (Brave Becky) წინააღმდეგ. მაგრამ საფრთხობელას ტერორის კამპანია, რომელიც მოიცავს ბეკის ძაღლის მოკვლას და მის მოწამვლას შიშის ტოქსინით (Fear Toxin), მოულოდნელი გრძნობით სრულდება: ემპათიით. როდესაც ბეკი ჰალუცინირებულ მოძალადეებს ეხვეწება: „თავი დამანებეთ!“, კრეინი იხსენებს საკუთარ ბავშვობას, როცა თვითონაც იგივე სიტყვებით ტიროდა. საფრთხობელა ფიქრობს, რომ მონათესავე სული იპოვა; ვიღაც, ვისაც სამყაროს ეშინია და ვინც თავი აკადემიურ სფეროს მიუძღვნა (ბეკისთვის – სამართალი, კრეინისთვის – ფსიქოლოგია და ქიმია), რათა გაქცეოდა მას. ამრიგად, ის გადაწყვეტს „დაეხმაროს“ ბეკის, ასწავლოს მას, როგორ შეაშინოს თავისი მტანჯველები, როგორც მეორე საფრთხობელამ. „შიშის ბედიის“ კითხვისას, შეუძლებელია არ გაგვახსენდეს ბრიუს ტიმისა და პოლ დინის კომიქსი „შეშლილი სიყვარული“ (Mad Love), მათი „ბეტმენი: ანიმაციური სერიების“ (Batman: The Animated Series) პერსონაჟის, ჰარლი ქუინის, შექმნის ისტორია. ჯოკერმა გაანადგურა დოქტორი ჰარლინ ქუინზელი, მაგრამ შექმნის თუ არა საფრთხობელა თავის შიშის ბედიას? საფრთხობელა არაკონტროლირებად პანიკას ავრცელებს საკუთარი წარმოების წამლით, შიშის ტოქსინით (Fear Toxin) – ტერორის გამომწვევი ჰალუცინოგენით... და, გულახდილად რომ ვთქვათ, ეს არის მისი სისუსტე, როგორც სუპერ-ბოროტმოქმედის. მიუხედავად იმისა, რომ შიშის ტოქსინი მწერლებსა და მხატვრებს უამრავ შესაძლებლობას აძლევს, გამოსახონ სხვადასხვა კოშმარი, ეს ასევე ნიშნავს, რომ საფრთხობელას ისტორიები შეიძლება ერთფეროვანი იყოს. საფრთხობელა ბეტმენს შიშის ტოქსინს აწვდის, ბეტმენი მას გადალახავს, და ასე მეორდება. კრეინი მეცნიერია, ბოლოს და ბოლოს, და შედეგების დაკვირვების მიზნით გამეორება სამეცნიერო მეთოდის უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. საფრთხობელას ასევე არ აქვს უფრო დიდი მიზანი, ვიდრე შიშის გავრცელება ან მცირე შურისძიება; თუ ის იპარავს, ეს მხოლოდ მისი ტერორისტული ექსპერიმენტების დასაფინანსებლადაა. ავიღოთ ისტორია „შიში გასაყიდად“ (Fear for $ale), რომელიც გამოქვეყნდა „დეტექტივ კომიქსის“ (Detective Comics) #571 ნომერში მაიკ უ. ბარის და ალან დევისის მიერ (და მოგვიანებით ადაპტირდა „არასოდეს გეშინოდეს“ – Never Fear, „ახალი ბეტმენის თავგადასავლების“ – New Batman Adventures ეპიზოდში, რომელშიც ჯეფრი კომბსი საფრთხობელას როლშია). საფრთხობელამ შექმნა ახალი წამალი, რომელიც ადამიანებს შიშს უხსნის; ყოველგვარი შეზღუდვების გარეშე, მათი ცხოვრება ნადგურდება, რაც მათ ანტიდოტისთვის გამოძალვისთვის დაუცველს ხდის. „შიშის ბედია“ საფრთხობელას უფრო პირადულ მიმართულებას აძლევს, მისი რისხვა ერთ უმწეო მსხვერპლზეა კონცენტრირებული. თუმცა, ის ასევე ერთგული რჩება ბოროტმოქმედის საწყისების. მისი დებიუტიდან 1941 წლის „მსოფლიოს საუკეთესო კომიქსების“ (World's Finest Comics) #3 ნომერში (ბილ ფინგერისა და ბობ კეინის მიერ), ჯონათან კრეინი განისაზღვრა, როგორც სოციალური გარიყული. კრეინი წარმოდგენილი იყო, როგორც კოლეჯის პროფესორი, რომელსაც კოლეგები „საფრთხობელას“ ეძახდნენ მისი გამხდარი აღნაგობისა და მოუწესრიგებელი ტანსაცმლის გამო. შემდგომმა ისტორიებმა აჩვენა, რომ კრეინს ბავშვობაშიც ავიწროებდნენ. ბრიუს ჯონსისა და შონ მერფის „პირველი წელი: ბეტმენი/საფრთხობელა“ (Year One: Batman/Scarecrow) მიხედვით, კრეინის პირველი მკვლელობა საფრთხობელას სახით იყო შერი სქუაირსი, გოგონა, რომელიც სასტიკი ხუმრობის მიზნით აჩვენებდა, თითქოს მასში იყო დაინტერესებული. ჯონათან კრეინმა ბავშვობა შიშში გაატარა, ამიტომ ახლა ის ტკბება სხვების დაშინების ძალით. დანკან ფეგრედო საფრთხობელას ნიღაბს ფართოდ ხატავს, როგორც ჯეკ-ო-ლანტერნს. განმეორებითი მსხვილი კადრები ხაზს უსვამს ნიღბის ნაკერებს კრეინის კბილების წინ, რაც საფრთხობელას განსაკუთრებით მონსტრულად აჩენს. ნიღბის უკან, კრეინს წითელი თმა აქვს; შემთხვევითი არ არის, რომ ბეკი ოლბრაიტსაც აქვს. თუმცა, მისი თმა და ჭორფლები ასევე ასახავს ახალგაზრდულ უდანაშაულობას და, საბოლოო ჯამში, სწორედ ეს იმარჯვებს. ბეკი უარყოფს კრეინის შეთავაზებას, რაც მას აბნევს, რადგან გოგონა სუპერ-ბოროტმოქმედად გახდომის „კლასიკურ ფსიქოლოგიურ პროფილს“ შეესაბამება. როდესაც კრეინი მის მოკვლას გადაწყვეტს, ბეტმენი ჩნდება და აკავებს მას. როგორც ბეტმენი აღნიშნავს, მოძალადეს, როგორიცაა საფრთხობელა, ყველაზე მეტად ეშინია ისეთი ადამიანის, როგორიცაა ბეკი, ვისაც არ ეშინია მისი. ეს ალან მურისა და ბრაიან ბოლანდის „მკვლელი ხუმრობის“ (The Killing Joke) მსგავსი დასასრულია, სადაც ჯოკერი ცდილობს და ვერ ახერხებს კომისარ გორდონის ფსიქოლოგიურ გატეხვას, რათა დაამტკიცოს, რომ ყველა „ერთი ცუდი დღის“ მანძილზეა სუპერ-ბოროტმოქმედად გახდომისგან. ბეკის მიერ კრეინის წაქეზება ამსხვრევს მის მტკიცებას, რომ მისი სადიზმი „სრულყოფილად რაციონალური პასუხია [მის] ტრავმულ გამოცდილებაზე“. საფრთხობელა და ბეკი ოლბრაიტი, ამრიგად, ჯოკერისა და ჰარლი ქუინის სარკისებურ გამოსახულებას წარმოადგენენ. „შეშლილ სიყვარულში“ ჰარლი არის ის, ვინც ჯოკერს არის ერთგული, რომელმაც ის სუპერ-ბოროტმოქმედად აქცია იმის სანახავად, შეეძლო თუ არა. შეადარეთ ეს საფრთხობელას ფიქსაციას ბეკიზე, რომელსაც მხოლოდ მარტო დატოვება სურს; სუპერ-ბოროტმოქმედია ის, ვინც გოგონაზეა შეპყრობილი და არა პირიქით.