კინემატოგრაფიული ბიოგრაფიები, ისევე როგორც მათი ნაბეჭდი ანალოგები, ხშირად რთული აღსაქმელია. ხშირად ფაქტების, თარიღებისა და მნიშვნელოვანი მოვლენების სერიით ვართ დაბომბილები, რის შედეგადაც ნამუშევარი შესაძლოა მშრალი და უინტერესო აღმოჩნდეს. ეს ნამდვილად არ ეხება სემ პოლარდის ფილმს დესმონდ ტუტუს შესახებ, რომლის მნიშვნელობაც სამხრეთ აფრიკაში აპართეიდის დასრულებაში არ შეიძლება გადაჭარბებულად შეფასდეს. თუმცა, „ტუტუ“, რომლის მსოფლიო პრემიერაც ბერლინის კინოფესტივალზე შედგა, მის ისტორიულ მნიშვნელობაზე მეტს გვთავაზობს. ის წარმოგვიდგენს ადამიანის ღრმად პირად პორტრეტს, იმდენად, რომ ფილმის დასასრულს იგრძნობთ, თითქოს ნამდვილად გაიცანით ის. პოლარდს, რომლის სარეჟისორო ნამუშევრებში შედის ისეთი მწვავე დოკუმენტური ფილმები, როგორებიცაა „Citizen Ashe“ და „MLK/FBI“, ამ მხრივ არაერთი დამხმარე ჰყავდა. დახმარება მოვიდა როჯერ ფრიდმანისა და ბენი გულისგან, რომლებიც „კონსულტანტი პროდიუსერების“ სახელით არიან მითითებულნი – ორმა ჟურნალისტმა, ერთმა ებრაელმა და ერთმა მუსლიმმა, ტუტუს ცხოვრების ბოლო 20 წლის განმავლობაში იღებდნენ მას. მათ, თითქმის სრულ წვდომაზე დათანხმებით, წარმოადგინეს ტუტუს ინტიმური კადრები მეუღლესთან, ლეასთან, მეგობრებთან და ოჯახის წევრებთან ერთად. ჩვენ ვხედავთ მას დაბადების დღის აღნიშვნისას საკუთარ უკანა ეზოში გამართულ წვეულებაზე, მისი გადამდები მხიარული სიცილი შვებას გვგვრის დოკუმენტურ ფილმში ხშირად ძნელად საყურებელი ეპიზოდებისგან. ფილმი „ტუტუ“ ერთგულად აღწერს ტუტუს ცხოვრების მნიშვნელოვან მოვლენებს, მათ შორის 1960-იანი წლების შუა პერიოდში ლონდონში თეოლოგიის შესწავლის წლებს, სადაც კონტრასტი მის მშობლიურ ქვეყანაში მიღებულ მოპყრობასთან გარდამქმნელი იყო. მეუღლის დიდი უკმაყოფილების მიუხედავად, ისინი დაბრუნდნენ სამხრეთ აფრიკაში, სადაც ის სხვადასხვა სასწავლო და თეოლოგიურ თანამდებობებზე მსახურობდა. ის საბოლოოდ გახდა ანტიაპართეიდის მოძრაობის წამყვანი ფიგურა, სტივ ბიკოსთან ერთად, რომელიც პოლიციის განყოფილებაში სიკვდილამდე სცემეს, და ნელსონ მანდელასთან ერთად, რომელიც 1962 წლიდან 1990 წლამდე იყო დაპატიმრებული. ფილმი – რომლის აღმასრულებელ პროდიუსერებს შორის არიან ტრევორ ნოა და რიჩარდ ბრენსონი – ნათლად აჩვენებს პირად საფრთხეს, რომელსაც ტუტუ საკუთარი საქმისთვის რისკავდა. „სიძულვილი იმდენად ხელშესახები იყო თეთრკანიანებში,“ – კომენტარს აკეთებს ვიღაც. „სასწაულია, რომ ცოცხალი გამოვიდა.“ ირონიულად, ის მოგვიანებით სიძულვილის ობიექტი გახდა ზოგიერთი შავკანიანისთვისაც, პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად ძალადობის ურყევი უარყოფის გამო. ჩვენ გვესმის, როგორ ჩაერია ის პირადად, დიდი რისკის ფასად, როდესაც ბრბო ემზადებოდა ინფორმატორის მოსაკლავად „ყელსაბამის მეთოდით“, რაც გულისხმობდა ბენზინით გაჟღენთილი რეზინის საბურავის მსხვერპლისთვის თავზე მოხვევას და შემდეგ მისთვის ცეცხლის წაკიდებას. დოკუმენტური ფილმის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი სეგმენტი მოიცავს რონალდ რეიგანისა და მარგარეტ ტეტჩერის მიერ სამხრეთ აფრიკის მიმართ ეკონომიკური სანქციების უარყოფას. ტუტუ პირადად შეხვდა რეიგანს, მაგრამ ვერ შეძლო მისი აზრის შეცვლა. ტუტუს მიერ გამოხატული სიბრაზე ძნელად თუ იყო სასულიერო პირისებრი: „დასავლეთი, რომელსაც პრეზიდენტი რეიგანი წარმოადგენს, შეიძლება ჯოჯოხეთში წავიდეს, რაც ჩემ გულს ეხება!“ – დაიგრგვინა მან. მანდელას მიერ ტუტუს შერჩევა ჭეშმარიტებისა და შერიგების კომისიის ხელმძღვანელად, კიდევ ერთ დასამახსოვრებელ მომენტს გვთავაზობს. ჩვენ ვხედავთ მას ცრემლმორეულს, როდესაც უსმენს გადარჩენილის ჩვენებას იმ წამების შესახებ, რომელიც მან მთავრობის ხელით განიცადა. სამუშაო წნეხისგან თავის დასაღწევად, ტუტუ დროს ატარებდა შვედეთში, განმარტოებულ ადგილებში, სადაც ტკბებოდა სიმშვიდითა და სიწყნარით. ის იმოგზაურა სხვა სკანდინავიურ ქვეყანაში, ნორვეგიაში, ნობელის მშვიდობის პრემიის მისაღებად. (მან რეალურად მოიპოვა ეს პრესტიჟული ჯილდო, ნაცვლად იმისა, რომ სხვას აეღებინა მისთვის.) მაგრამ ფილმის უპირატესობა არც ისე ბიოგრაფიულ დეტელებსა და საარქივო კადრებშია, მიუხედავად მათი მომხიბვლელობისა, არამედ ადამიანის ჰუმანისტურ პორტრეტში, რომლის სითბო და გახსნილი ბუნება ნათლად არის ნაჩვენები. მასთან და მის მეუღლესთან მრავალი ინტერვიუს გარდა, ჩვენ გვესმის მისი ნდობით აღჭურვილი პირებისგან, როგორებიცაა მისი პრესმდივანი, პირადი ასისტენტი, თანაშემწეები, თანამორწმუნე ლიდერები, მეგობრები და ოჯახის წევრები. უფრო მეტიც, სიმბოლურია, რომ ფილმში ბოლო სიტყვები, რაც გვესმის, თავად ტუტუს მიერ წარმოთქმული „ღმერთმა დაგლოცოთ“.