„სევერანსის“ დილემა: რატომ უნდა დაემსგავსოს სერიალი „დაკარგულებს“ წარმატებისთვის?

„სევერანსი“ თითქმის ყველაფერს სწორად აკეთებს — პერსონაჟებიდან და ვიზუალიდან დაწყებული, მათ შორის არსებული ყველა ელემენტით დამთავრებული, სერიალს მყისიერი კლასიკის ყველა ნიშან-თვისება აქვს — მაგრამ ამ სტატუსის გასამყარებლად, მას ერთი გადამწყვეტი ასპექტით „დაკარგულებს“ უნდა დაემსგავსოს. Apple TV-ის სამეცნიერო-ფანტასტიკური სერიალის მსგავსად, „დაკარგულებმა“ (Lost) მსოფლიო დაიპყრო, მაგრამ 2004 წლის ჰიტმა იცოდა, რომ არ უნდა მიეღო მაყურებელი თავისთავად. მრავალი თვალსაზრისით, ეს ორი სერიალი შედარებადია. მათი სიუჟეტი მყისიერად იზიდავს მაყურებელს, „დაკარგულებიც“ და „სევერანსიც“ მომხიბვლელ პერსონაჟებს გვთავაზობს, რომლებიც მყისიერი პასუხების მიღების სურვილს აკმაყოფილებენ. მიმდინარე საიდუმლოებები გართობის, დაძაბულობისა და ემოციური „ატრაქციონის“ მსგავსია, მაგრამ ორივე შემთხვევაში, ეს „მგზავრობა“ საბოლოოდ სადღაც უნდა მიდიოდეს, და მაყურებელი სამუდამოდ არ დაელოდება მის დანიშნულების ადგილამდე მისვლას. „დაკარგულები“ სატელევიზიო ქსელების მკაცრ საწარმოო განრიგს შეესაბამებოდა. არა მხოლოდ ყოველწლიურად გამოდიოდა „დაკარგულების“ ახალი სეზონი მისი მთელი არსებობის მანძილზე, არამედ ეს სეზონები დაახლოებით 20 ეპიზოდისგან შედგებოდა. შედარებისთვის, „სევერანსის“ 1-ლი და მე-2 სეზონებს შორის სამი წელი იყო, და ისინი, შესაბამისად, მხოლოდ 9 და 10 ეპიზოდისგან შედგებოდა. ეს იშვიათი არაპროგნოზირებადობა არამარტო მაყურებლისთვის არის გამაღიზიანებელი; ის შეიძლება სერიალისთვის საზიანოც იყოს. „დაკარგულების“ ექვსივე სეზონი გამოდიოდა ყოველწლიურად, 2004 წლის სექტემბრიდან 2010 წლის მაისამდე, და თითოეული სეზონი მოიცავდა 14-დან 25 ეპიზოდამდე. ეს ნიშნავდა, რომ თითქმის ყოველ კვირა იყო ახალი ეპიზოდი. ეს ყველაფერი ქმნის თანამედროვე ნახვის გამოცდილებას, რომელიც თითქმის შეუცნობელია „დაკარგულების“ დროინდელი გამოცდილებისგან. 20-ზე მეტი ეპიზოდით წელიწადში, „დაკარგულები“ ეკრანებზე თითქმის ისე ხშირად ჩნდებოდა, როგორც არა. დღევანდელ „ბინგ-ვოჩინგის“ (ერთ სეზონის ერთდროულად ყურების) ეპოქაში, „სევერანსი“ სიუხვისა და დეფიციტის უცნაურ ფენომენს განიცდის. განსხვავებით, „სევერანსის“ 1-ლი სეზონი (9 ეპიზოდი) გამოვიდა 2022 წლის თებერვალ-აპრილში, ხოლო მე-2 სეზონი (10 ეპიზოდი) მხოლოდ 2025 წლის იანვარ-მარტში არის მოსალოდნელი. როგორც „დაკარგულების“, ასევე „სევერანსის“ მიმზიდველობა თანდათანობით განვითარებადი საიდუმლოებაა. ყოველი ეპიზოდით, სამყარო ნელ-ნელა ფართოვდება და ფარდას ხდის სერიალის დიდ სურათს. „დაკარგულების“ და ჯერჯერობით „სევერანსის“ შემთხვევაში, ეს პროცესი რამდენიმე სეზონს მოიცავს. პროგნოზირებადი ყოველკვირეული განრიგით ყურება დამაკმაყოფილებელია. „ბინგ-ვოჩინგი“, მეორე მხრივ, უფრო დიდ ინვესტიციას ჰგავს მომენტში, იმავე შედეგის გარეშე. მთელი უქმეების სერიალის ყურება, რის შემდეგაც პასუხების გარეშე რჩები და არ იცი, როდის გამოვა მომდევნო სეზონი, უბრალოდ არ არის ისეთი სახალისო. დღევანდელი სტრიმინგის ლანდშაფტის არაპროგნოზირებადი გამოშვების მოდელი რამდენიმე ფაქტორის იდეალური ერთობლიობაა. ერთი მხრივ, მაშინაც კი, თუ „სევერანსი“ ყოველწლიურ გამოშვებას მოახერხებდა, 20-ეპიზოდიან და 9-ეპიზოდიან სეზონებს (ხშირად ერთ სხდომაზე ნანახს) შორის დრო მაინც ბევრად უფრო გრძელი იქნებოდა და ასეც იგრძნობოდა. მაგრამ ეს ილუზია არ არის. „სევერანსს“ წლები სჭირდება ახალი სეზონების გამოსაშვებად და ის მარტო არ არის. როდესაც Netflix გამოჩნდა ისეთი შოუებით, როგორიცაა „ბანქოს სახლი“ (House of Cards) და „ნარინჯისფერი ახალი შავია“ (Orange is the New Black), მან მიზანმიმართულად არ დაიშურა ხარჯები ხარისხზე ფოკუსირებისთვის. ეს გაცილებით მეტად ჰგავს საკაბელო ტელევიზიის მოდელს, ვიდრე საეთერო ქსელის მოდელს, სადაც HBO-სა და Showtime-ის მსგავსმა კომპანიებმა უკვე დააწესეს მოკლე, „უკეთესი“ სეზონების პრეცედენტი. ეს აზროვნება თოვლის გორებასავით გაიზარდა და სტრიმინგის პლატფორმებმა დაიწყეს სულ უფრო მეტი ფულის დახარჯვა მაღალანაზღაურებად ტალანტზე და ექსტრავაგანტულ ვიზუალურ ეფექტებზე, რითაც ტელესეზონები — და ზოგჯერ ცალკეული ეპიზოდებიც კი — ფილმის დონის პროდუქციად აქციეს. გადაჭარბებული ბიუჯეტები, დაკავებული და ცნობილი ვარსკვლავების დროის შეზღუდვები და უფრო მძიმე პოსტ-პროდუქციის მოთხოვნები — ეს ყველაფერი ხელს უწყობს სტრიმინგ ტელევიზიის დაგვიანებულ გამოშვებებსა და მოკლე სეზონებს. ნარატიულად, „დაკარგულებსა“ და „სევერანსს“ ბევრი საერთო აქვთ, მაგრამ ვიზუალურად და ტექნიკურად, „სევერანსის“ შექმნა გაცილებით უფრო შრომატევადია დახვეწილი დეკორაციებითა და საგულდაგულო გადაღების ტექნიკით. „სევერანსი“ ნამდვილად ეჯიბრება „დაკარგულების“ ხარისხს — შეიძლება ითქვას, რომ აღემატება კიდეც მას („დაკარგულები“ შესანიშნავი შოუ იყო, მაგრამ რამდენჯერმე წაბორძიკდა ეპიზოდების გამოშვებისას). თუმცა, „დაკარგულებმა“ მასობრივ აუდიტორიას მიაღწია, რაც იშვიათად გვხვდება დღევანდელ ტელე-ლანდშაფტში. „დანიშნულ დროზე“ ყურების გარეშე, და იმის გათვალისწინებით, რომ ნებისმიერ დროს შესაძლებელია ნებისმიერი რამის ყურება, მილიონობით ადამიანის ერთ შოუზე მიბმა და მისი დროულად ყურება კულტურული მომენტის შესაქმნელად, უპრეცედენტო მიღწევაა. მიუხედავად ამისა, საკაბელო ტელევიზიამ თავისი ბიზნესი ააგო იმ პრინციპზე, რომ არ სჭირდებოდა „ყველას“ მათი შოუების ყურება, და ამ ბიზნეს მოდელმა გააჩინა ისეთი სატელევიზიო გიგანტები, როგორებიცაა „სოპრანოს კლანი“ (The Sopranos) და „სექსი დიდ ქალაქში“ (Sex and the City). მაგრამ სეზონები კიდევ უფრო შემცირდა HBO-ს აყვავების პერიოდის შემდეგ, და ეს ტელევიზიას ართმევს მის ზოგად, არსებით ხიბლს. „დაკარგულების“ საწყისი სცენა უაღრესად მომხიბვლელი იყო, მაგრამ რაც მას მართლაც დასამახსოვრებელს ხდიდა, ეს იყო პერსონაჟების ღრმა გამოკვლევა. ყველა ეპიზოდი არ იყო შედევრი, მაგრამ „დაკარგულების“ სეზონების სიგრძე ამას ასატანს ხდიდა. „დაკარგულებს“ ჰქონდა „ბოთლის ეპიზოდები“ (bottle episodes), დამოუკიდებელი პერსონაჟების ეპიზოდები, გვერდითი მისიების ეპიზოდები და ისეთი ეპიზოდები, რომლებიც უბრალოდ გასართობად იყო. ამან სერიალს თავისი პიროვნება შესძინა და მის მაყურებელს საშუალება მისცა...