სპაიკ ლის „უმაღლესიდან უდაბლესამდე“ (2025), რომლის პრემიერაც კანის წლევანდელ კინოფესტივალზე არასაკონკურსო პროგრამაში შედგა, აკირა კუროსავას 1963 წლის ფილმის „მაღალი და დაბალი“ თამამი, მკაცრი გადააზრებაა. ის იაპონური კლასიკის ომისშემდგომი ტოკიოს გარემოს თანამედროვე ნიუ-იორკით ცვლის, სადაც კლასობრივი და რასობრივი დაყოფა აშკარად იგრძნობა. მელოდრამატული პომპეზურობით, ფილმი დევიდ კინგის (რომელსაც ჩვეული დამაჯერებლობით დენზელ ვაშინგტონი ასრულებს), ლეგენდარული მუსიკალური პროდიუსერის მორალურ გათვლებს, რომელიც უარყოფს საკუთარი კარიერის დაცემას, ეპიკური ალეგორიის სფეროში გადააქვს. დევიდი მდიდრულ პენტჰაუსში ცხოვრობს, საიდანაც ბრუკლინის ხიდი მოჩანს, თავის მოსიყვარულე მეუღლესთან, პემთან (ილფენეშ ჰადერა) და თინეიჯერ ვაჟთან, ტრეისთან (ობრი ჯოზეფი) ერთად. თუმცა, ის უკმაყოფილოა და პროფესიულ დაბრუნებას გეგმავს, რაც გულისხმობს მისი კომპანიის, „Stackin’ Hits records“-ის აქციონერული კონტროლის დაბრუნებას. ამ უაღრესად ძვირადღირებული გარიგების დასრულების წინა დღეს, დევიდის ცხოვრება დანაშაულით შეძრწუნდება: იდუმალი გამრეკელი, რომელიც მოგვიანებით დამწყებ რეპერ იანგ ფელონად (ენერგიული A$AP Rocky) ვლინდება, ცდილობს ტრეის გატაცებას გამოსასყიდის მიზნით, მაგრამ შეცდომით დევიდის მძღოლის, პოლ კრისტოფერის (ჯეფრი რაიტი) ვაჟს იტაცებს. მეორე ნახევარში, სადაც დევიდი სამართალს ეძებს ქუჩებში, სადაც გაიზარდა, „უმაღლესიდან უდაბლესამდე“ ურბანულ თრილერად იქცევა, შთამბეჭდავად ქორეოგრაფირებული სცენებით, სპორტის მოყვარულთა და აღლუმის მონაწილეთა ბრბოების ფონზე. ვაშინგტონის თავისუფალი შესრულება ფილმის იდეებს ძალაუფლების, შურის, სხვადასხვა თაობასა და ეკონომიკურ კლასებს შორის დაძაბულობის შესახებ ეპიკურ სიმძიმეს სძენს, ამავდროულად, რაღაცნაირად, ყველაფერს მსუბუქ ელფერს უნარჩუნებს. მისი ცბიერი იუმორის გრძნობა და ჟესტური მხიარულება ავსებს ფილმის თავხედურ ქვეტექსტს, რასაც ასევე ამყარებს ლის საკუთარი შეხედულებები თანამედროვე ტექნოლოგიების სარგებელსა და ზიანზე – ისევე როგორც შემოქმედებითი ინდუსტრიების გაურკვეველ ბედზე. ფილმის კანის პრემიერიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, მე ლისთან დავჯექი, რათა განმეხილა მისი (უკვე მეხუთე) თანამშრომლობის ბუნება ვაშინგტონთან და „დიდი ვაშლის“ თანდაყოლილი კინემატოგრაფიული მახასიათებლები. „დენზელთან ბოლოს 19 წლის წინ, ფილმზე „ინსაიდ მენი“ (2006) იმუშავეთ.“ „კაცო, მე და დენზელს არც კი გვიფიქრია ამაზე, სანამ არ გვითხრეს.“ „თქვენ ერთმანეთს რეგულარულად ხვდებით?“ „არა, მაგრამ თუ „ნიქსი“ ან „ლეიკერსი“ ხუთ თამაშს ითამაშებს, იქ ვიქნებით. მას ჩემთან ახლოს აქვს ადგილი, მაგრამ ყოველდღე ვერ ვხვდებით. ჩვენ კარგი ურთიერთობა გვაქვს. მაგრამ ისე არ არის, რომ გამუდმებით ერთმანეთს ვურეკავთ. ეს ასეთი ტიპის ურთიერთობა არ არის. მე ყოველთვის მინდა მასთან მუშაობა. მაგრამ ეს ცხოვრებაა. ჩვენ სხვადასხვა პროექტები გვაქვს. ის „ექვალიზერის“ პროექტებზე მუშაობდა. მე ჩემს საქმეს ვაკეთებდი. მაგრამ განზრახვა – რომ ერთად კიდევ ვიმუშავებდით – ყოველთვის არსებობდა.“ „„უმაღლესიდან უდაბლესამდე“ დენზელისთვის შეიქმნა? ნამდვილად ვერ წარმომიდგენია ამ როლში სხვა ვინმე.“ „დიახ. ის უკვე იყო მიმაგრებული ფილმზე და მან მომიყვანა. ადვილი იყო. მან თქვა: „სპაიკ, წაიკითხე ეს და ნახე, მოგეწონება თუ არა, და შესაძლოა, ისევ ერთად ვიმუშაოთ.“ შემდეგ კი უცებ ისევ საქმეში ვართ.“ „ფილმი სავსეა შავი კულტურის გამოსახულებებითა და ხატებით – ფაქტობრივად, დევიდ კინგის ბინის ნამუშევრებსა და დეკორაციებში – და მისი ქასთინგი ამას ავსებს. აქ არის ბასკია, რომარ ბირდენი, კეჰინდე უაილი. ჩემთვის ეს ყველაფერი იყო შავი აღმატებულობის გადმოცემა, ხომ ხვდებით? ეს არის ოჯახი, რომელსაც აქვს ფული ასეთი ხელოვნების შესაძენად. პემი, დევიდის მეუღლე, ჰარლემის სტუდიო მუზეუმის საბჭოს წევრია. მათი მისაღები ოთახიდან ჩანს ქვემო მანჰეტენი და ბრუკლინის ხიდი. ის როლს-როისს მართავს. ფილმში რამდენჯერმე ამბობს: „მე მაქვს საუკეთესო სმენა ამ საქმეში.“ ასე რომ, ჩვენ გვინდოდა შავი სიმდიდრისა და ძალაუფლების ჩვენება.“ „სცენარში ასახული და განსაკუთრებით პირველ ნახევარში განვითარებული ამბავი კლასიკურ მელოდრამას მაგონებდა. აქ გვაქვს არქეტიპები: ეს დიდი კაცი, მისი მშვენიერი ცოლი, მისი მოსიყვარულე ვაჟი.“ „აბა, სად ცხოვრობენ? ისინი უმაღლესი კოშკის თავზე ცხოვრობენ.“ „კი [იცინის]. ეს არ არის „მაღალი და დაბალი“. ეს არის „უმაღლესიდან უდაბლესამდე“. ეს არ არის რიმეიკი, ეს არის ინტერპრეტაცია. კუროსავას ფილმის მოქმედება ტოკიოში ხდება, ხოლო მთავარი გმირი ფეხსაცმლის კომპანიის აღმასრულებელია. აქ ჩვენ მუსიკალურ ინდუსტრიასთან გვაქვს საქმე, მაგრამ დიდი განსხვავება ისაა, რომ ჩვენ ვართ ნიუ-იორკში, რომელიც რეალურად არ არის შეერთებული შტატების ნაწილი. ჩვენ ჩვენს „თენგს“ (T-H-A-N-G) ვაკეთებთ. და ამიტომ უყვართ და სძულთ ნიუ-იორკი ხალხს. მაგრამ ჩვენ არ გვაინტერესებს. ექსტრემები ბუნებრივად მოდის, რადგან ეს არის დღევანდელი ნიუ-იორკი, რის გამოც იქ უნდა გადაგვეღო. დასაწყისში ნიუ-იორკის მდიდრულ, მიუწვდომელ ნაწილებში ვართ, მაგრამ თანდათან გადავდივართ ისეთ ადგილებში, რომლებიც უფრო საცხოვრებლად გამოსადეგი და მკაცრია.“ „ზუსტად. ჩვენ ბრუკლინში ვართ, მანჰეტენში, „ბუგი დაუნში“ (ბრონქსის ჟარგონული სახელწოდება, რომელიც ხშირად ასოცირდება ჰიპ-ჰოპ კულტურასთან). იანკის სტადიონზე. ფილმს ნიუ-იორკის სუნი უნდა ასდიოდეს. და ის არ არის პ...