ტილდა სუინტონი ტრიშა ტატლის მხარდამჭერ პეტიციას შეუერთდა – ბერლინალეს ხელმძღვანელს პალესტინის მხარდამჭერი გამოსვლების გამო გათავისუფლება ემუქრება
კულტურა
📅 27.02.2026
👁 143 ნახვა
ბერლინის კინოფესტივალის (ბერლინალეს) ხელმძღვანელს, ტრიშა ტატლს, თანამდებობიდან გათავისუფლება ემუქრება მას შემდეგ, რაც ფესტივალზე გაკეთდა პროპალესტინური განცხადებები და გაჟღერდა ღაზას ომის კრიტიკა, რამაც გერმანიის ხელისუფლების უკმაყოფილება გამოიწვია. მის მხარდასაჭერად გაერთიანდნენ ცნობილი რეჟისორები და მსახიობები, მათ შორის ტილდა სუინტონი, რომლებმაც პეტიციას მოაწერეს ხელი. პეტიცია ხაზს უსვამს ხელოვნების თავისუფლებისა და ინსტიტუციური დამოუკიდებლობის მნიშვნელობას, აფრთხილებს რა „დაშინების“ საფრთხეზ
წამყვანი რეჟისორები და მსახიობები ბერლინის კინოფესტივალის ამერიკელი ხელმძღვანელის, ტრიშა ტატლის, მხარდასაჭერად გაერთიანდნენ მას შემდეგ, რაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მას თანამდებობიდან გაათავისუფლებდნენ ღაზას ომისა და ისრაელის მიმართ გერმანიის მთავრობის მხარდაჭერის კრიტიკის გამო, რომელიც დაჯილდოებულთა გამოსვლებში გაჟღერდა.
გერმანიის ფედერალური მთავრობის კომისარმა კულტურისა და მედიის საკითხებში, ვოლფრამ ვაიმერმა, ხუთშაბათს კრიზისული შეხვედრა მოიწვია „ბერლინალეს მომავალი მიმართულების“ შესახებ. ბერლინალე ევროპის სამ უმსხვილეს კინოფესტივალს შორის მოიაზრება კანისა და ვენეციის გვერდით.
ვაიმერის ოფისმა მოლაპარაკებების შემდეგ განაცხადა, რომ „ბერლინალეს მიმართულების შესახებ დისკუსიები უახლოეს დღეებში გაგრძელდება“ ფესტივალის ხელმძღვანელს, ტრიშა ტატლსა და ღონისძიების სამეთვალყურეო საბჭოს შორის.
გაზეთი „ბილდი“ იუწყებოდა, რომ ხუთშაბათის შეხვედრას შესაძლოა ტატლის, რომელიც ფესტივალის ამერიკელი დირექტორია 2024 წლიდან, თანამდებობიდან გათავისუფლება მოჰყოლიდა, შაბათის დახურვის გალაზე გაკეთებული პროპალესტინური გამოსვლების გამო, რომელთაგან ერთ-ერთში გერმანია გაკრიტიკდა, როგორც „გენოციდის პარტნიორი“.
„ბილდი“ ვაიმერთან დაახლოებულ წყაროებზე დაყრდნობით იუწყებოდა, რომ სირიელ-პალესტინელი რეჟისორის, აბდალა ალ-ხატიბის, საპრიზო გამოსვლამ, რომელმაც საუკეთესო სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმის ჯილდო მოიპოვა თავისი დრამისთვის „ქრონიკები ალყიდან“, და ერთი კვირით ადრე გადაღებულმა ფოტომ, რომელზეც ტატლი ალ-ხატიბის გუნდთან ერთად იყო აღბეჭდილი, განსაკუთრებული შეურაცხყოფა გამოიწვია.
ფოტოზე ჩანდა ალ-ხატიბის გუნდის რამდენიმე წევრი, რომლებსაც ეცვათ ქეფიე (არაბული თავსაფარი) და ერთს ეჭირა პალესტინის დროშა. ბერლინალეს დირექტორი ჩვეულებრივ იღებს ფოტოებს გადამღებ ჯგუფებთან ერთად ფესტივალის განმავლობაში.
ამ ცნობამ გამოიწვია ტატლისადმი, რომელიც ადრე BFI ლონდონის კინოფესტივალს ხელმძღვანელობდა, სოლიდარობის ტალღა და მკაცრი გაფრთხილებები სიტყვისა და ხელოვნების თავისუფლების შესახებ გერმანულ საზოგადოებაში „დაშინების“ ფონზე.
თითქმის 700-მა კინემატოგრაფისტმა მოაწერა ხელი ტატლის მხარდამჭერ პეტიციას. მათ შორის იყვნენ ოსკაროსნები ტილდა სუინტონი და ტოდ ჰეინსი, ორივე ბერლინალეს ჟიურის ყოფილი პრეზიდენტები, რეჟისორები შონ ბეიკერი და კლებერ მენდონსა ფილიო, ისრაელელი კინემატოგრაფისტები ორენ მოვერმანი და არი ფოლმანი, ასევე გერმანელი ილკერ ჩატაკი, რომლის დრამამ ავტორიტარიზმის შესახებ წელს „ოქროს დათვის“ მთავარი პრიზი მოიპოვა.
„თუ ფესტივალის ხელმძღვანელობის მომავლის გადასაწყვეტად საგანგებო შეხვედრა მოიწვევა, საქმე ეხება არა მხოლოდ ერთ კონკრეტულ დანიშვნას, არამედ გაცილებით მეტს“, — ნათქვამია პეტიციაში, რომელიც გამოქვეყნდა სავაჭრო ჟურნალ Variety-ში. „საკითხი ხელოვნების თავისუფლებასა და ინსტიტუციურ დამოუკიდებლობას შორის ურთიერთობას ეხება“.
პეტიციაში აღნიშნულია, რომ ბერლინალე, რომელიც 76-ე წელს აღნიშნავს, „ყოველთვის იყო პოლიტიკური – არა პარტიულ-პოლიტიკური, არამედ სოციალურად აქტიური“.
იქვე ნათქვამია: „განსაკუთრებით გლობალური კრიზისის დროს, გვჭირდება სივრცეები, რომლებსაც შეუძლიათ უთანხმოების შენარჩუნება. კულტურული ინსტიტუტების დამოუკიდებლობა იცავს არა მხოლოდ ხელოვნების თავისუფლებას, არამედ თავად დემოკრატიული დისკურსის სიცოცხლისუნარიანობას.
„თუ ყოველი დაპირისპირება ინსტიტუციურ შედეგებს გამოიწვევს, დისკურსი კონტროლით შეიცვლება. ჩვენ მხარს ვუჭერთ გაცვლის კულტურას და არა დაშინებას“.
მწერალთა ასოციაციის PEN International-ის ბერლინის განყოფილებამ ასევე შეშფოთება გამოთქვა იმ პერსპექტივით, რომ ტატლი შესაძლოა თანამდებობიდან გაათავისუფლონ ან გადადგომა აიძულონ, ხუთშაბათის კრიზისულ მოლაპარაკებებამდე გავრცელებულ განცხადებაში.
მათ განაცხადეს, რომ ალ-ხატიბის განცხადებები „დაცულია გამოხატვის თავისუფლებით – ისევე როგორც ქეფიეს ტარება და პალესტინის დროშის ჩვენება, რა თქმა უნდა“, და რომ ტატლს არ უნდა დაეკისროს პასუხისმგებლობა ფესტივალის მონაწილეთა განცხადებებზე.
„ჩვენ დარწმუნებულები ვართ, რომ ბერლინალე, როგორც საერთაშორისო მნიშვნელობის ფესტივალი, უზარმაზარ ზიანს მიიღებს“, თუ ტატლი ახლა წავა, – ნათქვამია PEN Berlin-ის განცხადებაში. „გერმანული კულტურული სცენის ასეთი განზრახ განადგურება, ასეთი თვითდაზიანება, დაუშვებელია“.
რამდენიმე ისრაელურმა კინოინსტიტუტმა, მათ შორის იერუსალიმისა და ჰაიფას კინოფესტივალებმა, ასევე გამოხატეს მხარდაჭერა ტატლისადმი, შეაქეს რა მისი „ერთგულება ხმების მრავალფეროვნების, არაცენზურისა და ღია დებატების სივრცის შექმნის მიმართ ყველა ხმისთვის“.
ამასთან, ბერლინალეს 500-ზე მეტმა თანამშრომელმა მოაწერა ხელი ღია წერილს, რომელშიც აქებდნენ მის „სიცხადეს, მთლიანობასა და მხატვრულ ხედვას“.
თანამდებობაზე მოსვლის დღიდან ტატლი ღაზას ომის გამო დაპირისპირების წინაშე დგას, სადაც საერთაშორისო ხელოვანთა მრავალფეროვანი ჯგუფი უპირისპირდება გერმანელ პოლიტიკურ ხელისუფლებას, რომელიც ბერლინალეს ფინანსებს მართავს და ხმამაღლა გამოხატავს პროისრაელურ კონსენსუსს.
მან ცერემონიის დროს აღიარა, რომ წლევანდელი გამოცემა რთული და „ემოციური“ იყო.
გახსნის დღეს, ჟიური, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ვეტერანი გერმანელი რეჟისორი ვიმ ვენდერსი, პრესკონფერენციაზე ღაზასთან დაკავშირებით თავიანთი შეხედულებების შესახებ მკვეთრ შეკითხვებს წააწყდა.
ვენდერსმა უარყო მოსაზრება, რომ კინემატოგრაფისტებმა და კულტურულმა ინსტიტუტებმა აქტიურად უნდა დაიკავონ პოლიტიკური პოზიცია, რამაც პროტესტის ქარიშხალი გამოიწვია ონლაინ და ხელოვნების საზოგადოებაში.
ინდოელმა ავტორმა არუნდატი როიმ გააუქმა გამოჩენა და 80-ზე მეტმა მოქმედმა თუ ყოფილმა ბერლინალეს მონაწილემ ხელი მოაწერა ღია წერილს ვენდერსის შენიშვნების დაგმობით.
#კინო
#ბერლინალე
#პოლიტიკა
#პალესტინა
#ღაზა
#ბერლინის კინოფესტივალი
#ტრიშა ტატლი
#გერმანია
#ხელოვნების თავისუფლება
#სიტყვის თავისუფლება
#ტილდა სუინტონი
#პეტიცია
წყარო: www.theguardian.com
გაზიარება