„ტოკიოს ღული“: რატომ ჩამორჩა ანიმე მანგას ორიგინალის სიღრმესა და სტილს?

სუი იშიდას „ტოკიოს ღულის“ მომხიბვლელობისგან თავის დაღწევა შეუძლებელია. ამ ბნელი ფანტასტიკის საგის უზარმაზარი პოპულარობა ყველა მანგა/ანიმე მოყვარულს აიძულებს, გაეცნოს მას, რადგან ის ჟანრის ნამდვილ კლასიკად ითვლება. იშიდას სეინენ მანგა-სერია 2011-დან 2014 წლამდე გამოდიოდა, ხოლო Studio Pierrot-ის ორსეზონიანი ანიმე ადაპტაცია 2014 წლიდან გადიოდა. იშიდას მანგას წინასწარი ცოდნის გარეშე, 2015 წელს ვუყურე ანიმეს ორივე სეზონს და მივედი დასკვნამდე, რომ ის ხარვეზებით იყო სავსე. მიუხედავად იმისა, რომ პირველი სეზონი საკმარისად გამოსადეგი იყო პერსპექტიული საშინელებათა სიუჟეტითა და ძლიერი კრეატიული მიმართულებით, მე-2 სეზონი, სახელწოდებით „Root A“, დამაბნეველი, დაუჯერებელი და საშინლად გაწელილი აღმოჩნდა. უკმაყოფილომ, ხელში ავიღე იშიდას მანგა-სერიის პირველი ტომი და მაშინვე ჩავები. მას შემდეგ, რაც დავასრულე „ტოკიოს ღულის“ 14-ვე ტომი და იმ დროისთვის მიმდინარე (და ახლა უკვე დასრულებული) „ტოკიოს ღული: re“-ის პირველი ხუთი ტომი, მივედი შემდეგ დასკვნამდე: იშიდას ბნელი, უკომპრომისო სამყარო გამოირჩევა ისეთი სიმკვეთრითა და სირთულით, რაც ანიმეს მწვავედ აკლია, იქამდე, რომ სიღრმის ეს ნაკლებობა შეურაცხმყოფელია. იშიდას თემატური სიმბოლიზმის სიყვარული, რომელიც თითქმის ყველა პანელიდან იფრქვევა, ადაპტაციაში ზედაპირულ ინტერპრეტაციას იღებს, რაც თხრობის მასშტაბით თითქმის არ რისკავს. გარდა ამისა, იშიდას შესანიშნავი მხატვრული სტილი (რომელიც მონოქრომულ ფერებს იყენებს სინათლესა და ჩრდილთან სათამაშოდ და მუდმივი ატმოსფერული შიშის შესაქმნელად), ნათელ, მაგრამ უსიამოვნო ესთეტიკად არის ნათარგმნი, რაც დიდად აკნინებს მანგას პირქუშ ტონს. სტილისტური განსხვავებების გარდა, Pierrot-მა მყარი საფუძველი ჩაუყარა პირველი სეზონით, შექმნა ინტრიგებით სავსე სამყარო დაძაბული სოციალურ-პოლიტიკური ქვეტექსტებით. ჩვენი პროტაგონისტი, კანეკი კენი, თავიდან ადეკვატურად არის განვითარებული, რაც რადიკალურ თანაგრძნობას (და მოგვიანებით, აღტაცებას) იწვევს. მაგრამ, სამწუხაროდ, „Root A“ ამ საფუძველს არყევს და სერიალს სიუჟეტის მოყოლის უხეში იმპულსებისკენ უბიძგებს. „ტოკიოს ღული“ იწყება იმით, რომ წყნარი კანეკი რიზესთან პაემანზე მიდის, სადაც რიზე თავს ღულად ამჟღავნებს, სასტიკად ესხმის თავს კანეკის, სანამ ბოძი არ მოკლავს მას. კანეკი საავადმყოფოში იღვიძებს, სადაც გაიგებს, რომ მისი დაზიანებული ორგანოები რიზეს ორგანოებით შეცვალეს მის სიცოცხლის გადასარჩენად. ეს კანეკის ნახევრად ღულად აქცევს — იდენტობად, რომელსაც არც ადამიანები და არც ღულები არ აღიარებენ. კანეკისთვის არსებობს შუალედური ვარიანტი „ანტეიკუს“ სახით — ორგანიზაცია, რომელიც ღულებს რეაბილიტაციას უტარებს და ეთიკურად იკვებება ადამიანებით — მაგრამ შეჭამს თუ არა მისი შინაგანი არეულობა მას, სანამ ის შეძლებს იბრძოლოს იმისთვის, რაც სწორია? ეს კითხვა ცენტრალურია იშიდას მანგაში, რომელიც ასევე პარალელს ავლებს ღულების დევნასა და მარგინალიზებული ჯგუფების სისტემურ ჩაგვრას შორის. კანეკის პერსონაჟის განვითარება მის ორმაგ არსებობაზეა დამოკიდებული (ადამიანი და ღული) და იმაზე, თუ როგორ ვლინდება ასეთი ორმაგობა ტრავმულ სიტუაციებში. კანეკის პოსტ-აოგირი პიროვნება სრულიად განსხვავდება მისი საწყისი პიროვნებისგან, რადგან ის გაუგონარ წამებას გადის და სისასტიკეს ემორჩილება. მანგა ამ გარდამტეხ მომენტს კანეკისთვის წარდგენილი შემზარავი არჩევანით უსვამს ხაზს, მაგრამ ანიმე დრამატულად ცვლის კონტექსტს. ეს უხარისხო ინტერპრეტაციის მხოლოდ ერთი მაგალითია, რადგან მე-2 სეზონი სრულად სცილდება კანონს და მიჰყვება სიუჟეტურ ხაზებს, რომლებსაც აკლია ლოგიკური თანმიმდევრულობა ან ემოციური გავლენა. მანგას წაკითხვა მე-2 სეზონის ყურების შემდეგ თავბრუდამხვევი გამოცდილება იყო, რადგან არ ვიყავი მზად იშიდას წერის სირთულისა და გარემოს მიერ მოყოლილ ამბავზე უმცირესი დეტალებისადმი დაუღალავი ყურადღებისთვის. ადამიანებსა და ღულებს შორის დინამიური ბრძოლები შინაგანი ინტენსივობით გამოირჩევა (საკმარისია ჰოლივუდის „როკ-ენ-როლის“ მოქმედებითი ფილმის ინსპირაციად), ხოლო უფრო მშვიდი მომენტები პათოსითაა სავსე. არაფერია აქედან „Root A“-ში და მის მცდელობებში, განაახლოს ამბავი, რომელსაც არასდროს დასჭირვებია ასეთი ზედაპირული რეინტერპრეტაცია. იშიდას მხატვრული სტილი მანგას გარეკნებისთვის განსაცვიფრებელ აკვარელის მსგავს პალიტრებს იყენებს, ხოლო მისი პანელები რბილ და მკაცრ შტრიხებს ენაცვლება არსებობის სილამაზისა და საშინელების გადმოსაცემად. იშიდას ხელოვნება იმდენად გამორჩეულია, რომ მისი არარსებობა მყისიერად იგრძნობა: წარმოიდგინეთ „ჯოჯოს უცნაური თავგადასავლების“ ადაპტაცია ჰიროჰიკო არაკის გადაჭარბებულად გამომხატველი ხელოვნების გარეშე. მიუხედავად იმისა, რომ ანიმაციური სტუდიები ხშირად საკუთარ ვიზუალურ იდენტობას აპრიალებენ, იშიდას მშვენიერი (და უცნაურად შემზარავი) პანელები „ტოკიოს ღულის“ და ყველაფრის, რასაც ის განასახიერებს, საფუძველია. მისგან გადახვევა უინტერესო სტილის მისაღებად კონტრ-ინტუიციურია, მაგრამ სწორედ ამას აკეთებს Pierrot როგორც „ტოკიოს ღულის“, ისე „ტოკიოს ღული: re“-ის შემთხვევაში. რაც შეეხება გაგრძელება მანგას „ტოკიოს ღული: re“, მე ის ჩემი ცხოვრების განსაკუთრებით რთულ პერიოდში წავიკითხე. გაგრძელების ბრწყინვალება უდავოდ მის მრავალშრიან სიმბოლიკასა და იშიდას ინსტინქტურ სურვილში მდგომარეობს, ლიტერატურული მინიშნებები თხრობის ყველა ასპექტში ჩააქსოვოს. ისტორიამ იმდენად ამაღელვა, რომ კვლავ იმედს ჩავეჭიდე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც 75-ე თავში ამ განსაცვიფრებელ ორგვერდიან პანელს მივადექი, სადაც კანეკი სიკვდილთან დაკავშირებულ ესკაპიზმს უარყოფს, რათა გადარჩენას მიიღოს, მიუხედავად იმისა, თუ რამდენად არაგლამურული შეიძლება იყოს ეს: კანეკის დაუცველობა ამ პანელში იშიდას რბილი