წლევანდელი ოსკარის ნომინანტი ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმები: განსხვავებული, მაგრამ ყველა გამარჯვებული

წლევანდელი ოსკარის ნომინანტები წარმოუდგენლად განსხვავებულები არიან — და მიუხედავად იმისა, თუ როგორ მიმდინარეობს ოსკარის კენჭისყრა, ისინი ყველა გამარჯვებულია. ყოველწლიურად კინოაკადემია ოსკარს გადასცემს მოკლემეტრაჟიანი ფილმების შემქმნელებს და ყოველწლიურად აუდიტორიის ბევრი წევრი გაკვირვებული იფხანს თავს, რადგან მათ არასოდეს უნახავთ ან არ სმენიათ ნომინანტების უმეტესობის შესახებ. საბედნიეროდ, „როუდსაიდ ატრაქშენი“ (Roadside Attractions) ამ შაბათ-კვირას ყველა 15 ნომინანტს კინოთეატრებში უშვებს, სადაც თითოეული კატეგორია წარმოდგენილია როგორც ცალკეული, სრულმეტრაჟიანი ჩვენება. ეს ჩვენებები, როგორც წესი, სანახავად სავალდებულო მოვლენაა კინომოყვარულებისთვის და განსაკუთრებით ოსკარის ფანებისთვის, და ეს წელიც არ არის გამონაკლისი. კინოაკადემიის მიერ ნომინირებული ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმები არის სტილისტურად და თემატურად განსხვავებული ხელოვნების ნიმუშების შთამბეჭდავი კოლექცია, ზოგი სასაცილო, ზოგი შემზარავი, მაგრამ ყველა მათგანი ნამდვილად კარგი. ნომინირებული მოკლემეტრაჟიანი ფილმები, რა თქმა უნდა, თავდაპირველად არ იყო გამიზნული ერთად სანახავად. ეს არის ხელოვნების ცალკეული ნიმუშები, რომლებიც ერთ პროგრამაში მხოლოდ ოსკარის ნომინაციების გამო მოხვდნენ, რამაც ზოგჯერ შეიძლება მოულოდნელი ტონალური ცვლილებები გამოიწვიოს. თუმცა, მიუხედავად ამისა, ვფიქრობ, ისიამოვნებთ ამ შთამაგონებელი და მშვენიერი ფილმებით. აქ განვიხილავ ექვსივე ფილმს, რომლებიც ნომინირებულია ოსკარზე საუკეთესო ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმისთვის: „სამი და“ (The Three Sisters), „ფორევერგრინი“ (Forevergreen), „გოგონა, რომელმაც მარგალიტები იტირა“ (The Girl Who Cried Pearls), „პეპელა“ (Butterfly, იგივე „პაპიიონ“) და „საპენსიო გეგმა“ (Retirement Plan). და არ გამოტოვოთ ჩემი მიმოხილვები ოსკარზე ნომინირებული ყველა ცოცხალი მოქმედების მოკლემეტრაჟიანი ფილმისა და დოკუმენტური მოკლემეტრაჟიანი ფილმების შესახებ. კონსტანტინ ბრონზიტის მომხიბვლელი რომანტიკული კვადრატი მოგვითხრობს სამი დის ისტორიას, რომლებიც მარტონი ცხოვრობენ პატარა კუნძულზე, სამ პატარა სახლში. როდესაც მათი დანაზოგი შემთხვევით ოკეანეში ვარდება, ისინი იძულებულნი ხდებიან, სახლი იქირაონ ძლიერი მეთევზესთვის. მალე, ისინი მის მიმართ სიყვარულით ივსებიან, თავს ალამაზებენ და მის საქმეებს აკეთებენ. ეს ამბავი შესაძლოა ტრაგედიით დასრულებულიყო, მაგრამ ბრონზიტს დიდი სიყვარული აქვს ამ პერსონაჟების მიმართ და მათ პრობლემების მოსაგვარებლად მოსახერხებელ გამოსავალს სთავაზობს. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, ამ მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ერთმანეთთან შედარება შეცდომაა, რადგან ისინი არასდროს ყოფილან გამიზნული შესადარებლად, ან თუნდაც ერთსა და იმავე პროგრამაში გამოსაჩენად, მაგრამ „სამი და“ ნამდვილად ყველაზე მსუბუქია ამ ანიმაციურ მოკლემეტრაჟიან ნომინანტებს შორის. ის ოსტატურად არის შექმნილი და ნამდვილად ახირებული, უბრალოდ, მასში დიდი აზრი არ დევს. ყველაზე დიდი დრამა რეალურად კულისებში მოხდა: სამგზის ოსკარის ნომინანტმა კონსტანტინ ბრონზიტმა („ტუალეტის სასიყვარულო ისტორია“, „კოსმოსის გარეშე ვერ ვიცხოვრებთ“) „სამი და“ ფსევდონიმით გადაიღო, ექსპერიმენტის სახით, რათა ენახა, დაფასდებოდა თუ არა მისი ნამუშევარი, თუ ის სრულიად უცნობი ავტორისგან იქნებოდა. ეს ექსპერიმენტი წარმატებული აღმოჩნდა და მისი ვინაობა მალევე გამოვლინდა მას შემდეგ, რაც კინოაკადემიის უახლესი ნომინაციები გამოცხადდა. ყველაზე ოჯახური ნომინანტი — თუმცა ოჯახებს თვალებს აუვსებს ცრემლებით — არის დიალოგის გარეშე მოკლემეტრაჟიანი ფილმი ანთროპომორფული ფიჭვის ხეზე, რომელიც ობოლ დათვის ბელს იშვილებს. ყველაფერი კარგად მიდის მანამ, სანამ დათვი ადამიანის ნაგვის სიხარულს არ აღმოაჩენს და აკრძალული სიამოვნებების საძიებლად არ გაიქცევა, რითაც დიდ, დიდ უბედურებაში აღმოჩნდება. „ფორევერგრინი“ არის გაცოცხლებული ზღაპარი, თუმცა საკმაოდ ნაცნობი ისტორიაა. ის უფრო ენერგიულ, და კიდევ უფრო ემოციურად მანიპულაციურ ვერსიას ჰგავს შელ სილვერშტეინის „გამცემი ხის“ (The Giving Tree). ის, რომ ფილმი ბიბლიური ციტატით მთავრდება — რომელსაც არ ვიტყვი, რადგან სპოილერია — მხოლოდ ამყარებს ფილმის იდენტობას, როგორც პირდაპირი მორალური ამბავი. ერთადერთი პრობლემა ის არის, რომ გამოთქმული მორალი შეიძლება არ იყოს ყველაზე ჯანსაღი დასკვნა ფილმიდან. მიუხედავად ამისა, ბოლო წლების ზოგიერთი სხვა გულისამაჩუყებელი ოსკარზე ნომინირებული ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმებისგან განსხვავებით (თქვენ გიყურებთ, „ომი დასრულდა! შთაგონებული ჯონისა და იოკოს მუსიკით“), „ფორევერგრინი“ არასოდეს გადააჭარბებს და ყოველთვის გულწრფელია. რეჟისორები ჯერემი სპირსი და ნათან ენგელჰარდტი დისნეის ანიმაციის განყოფილების კურსდამთავრებულები არიან, მათი ნამუშევრები მოიცავს ისეთ ჰიტ ფილმებს, როგორიცაა „ზუტროპოლისი“ (Zootopia) და „ენკანტო“ (Encanto), და მათი პირველი ერთობლივი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი ისეთივე სრულყოფილი, ისეთივე გაპრიალებული და, შესაძლოა, უფრო სტილისტურად განსაცვიფრებელია, ვიდრე მათი ადრინდელი პროექტები. კრის ლავისისა და მაჩიეკ შჩერბოვსკის სტაბ-მოუშენ ანიმაციის საოცრება, როგორც ალბათ მიხვდით, გოგონაზეა, რომელმაც მარგალიტები იტირა. მოხუცი თავის შვილიშვილს უყვება ამბავს თავის ყველაზე ძვირფასი ნივთის, ერთი მარგალიტის შესახებ, რომლის ისტორიაც იწყება მაშინ, როდესაც ის უსახლკარო ბიჭი იყო მონრეალში, შედიოდა მიტოვებულ ბინაში და თვალყურს ადევნებდა მოძალადე ოჯახს მეზობლად. ახალგაზრდა ტანჯული გოგონა ტირილით იძინებს, მაგრამ მისი ცრემლები მარგალიტებად იქცევა და მალე — თუმცა მას უყვარს გოგონა — ცდუნდება, რომ მისი ტანჯვა გამოიყენოს და მისი მარგალიტები გაყიდოს ხარბ ადგილობრივ ლომბარდში. „გოგონა, რომელმაც მარგალიტები იტირა“ შთამბეჭდავი ტექნიკური მიღწევაა, რომელიც უკან იხევს მდიდრული ბრწყინვალებიდან სავალალო, გაფითრებულ წარსულში, სადაც ფიგურები და გარემოცვა დეპრესიული გონების შემოქმედებას ჰგავს. თავად ამბავი ჭკვიანურია, ზოგჯერ გამომწვევიც კი, და მნიშვნელოვანი კითხვით სრულდება. პასუხი შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს, მაგრამ, როგორც ვარაუდობენ, ყველაზე მთავარი ისაა, რომ ეს კითხვა უნდა დასმულიყო. ეს ხელით მოხატული საოცრება, რომლის რეჟისორია ფლორენს მიაილი (Florence Miailhe), მოგვითხრობს რეალური ოლიმპიელი მოცურავის ისტორიას