ავტორი: ბეატრიჩე ლოაიზა 14 ივლისი, 2025 ეს სტატია გამოქვეყნდა 2025 წლის 11 ივლისის „ფილმ ქომენთ ლეთერის“ გამოცემაში, ჩვენს უფასო ყოველკვირეულ ბიულეტენში, რომელიც წარმოგიდგენთ ორიგინალურ კინოკრიტიკასა და სტატიებს. ბიულეტენის მისაღებად დარეგისტრირდით აქ. „ბებოს გოგონა“ (ლუიჯი კომენჩინი, 1963) როგორც ტიპურმა ამერიკელმა, სწრაფად მივატოვე დეტალურად გაწერილი განრიგი, რომელიც ილ ჩინემა რიტროვატოს წლევანდელი ფესტივალისთვის შევქმენი, და კონდიცირებულ დარბაზებში ჩვენებებს მივანიჭე უპირატესობა. სიცხემ მეტისმეტად ძილიან და გაღიზიანებულ მდგომარეობაში ჩამაგდო, ასე რომ, წარმოიდგინეთ ჩემი რეაქცია, როდესაც ფესტივალის ადრეულ ეტაპზე შევედი გაუვალ „ევროპა კინოში“ — ვინილის სკამებით, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია — თავის ტკივილამდე გამაღიზიანებელ (უარყოფითი გაგებით) ჩვენებაზე, რათა მენახა „ჯოანას ამბავი“ (1975), ჯერარდ დამიანოს ფილმი, რომელიც ცნობილია „ღრმა ყელით“ (1972). ამ გოთიკური ეროტიკული ფილმის დასასრულს, სადაც „ფართოდ დახუჭული თვალების“ (1999) მსგავსი სექსუალური რიტუალები პატრიციუს-დომინანტთან ერთად კრისტიან გრეის უმნიშვნელოს ხდის, მთავარი გმირი, ჯოანა (ტერი ჰოლი), საკუთარ ავტონომიას ნებით თმობს ბატონის სურვილების დასაკმაყოფილებლად. გულახდილად რომ ვთქვათ, სიცხემ ჩემზეც მსგავსი გამანადგურებელი გავლენა მოახდინა: რა არის ინდივიდუალური გემოვნება, სიამოვნება, კრიტიკული ანალიზი, როცა შენი ტვინი დნება და ერთადერთი, რაზეც შეგიძლია იფიქრო, შენი შემდეგი აპეროლ შპრიცია? მართალია, ბოლონიის კლასიკური კინოსა და რესტავრაციების პრემიერ ფესტივალზე იმპროვიზაცია დიდი პრობლემა არ არის. მართალია, სირცხვილით გავაუქმე „ევროპაში“ დარჩენილი ჩვენებები, მაგრამ ვიცოდი, რომ მარტივად შევცვლიდი მათ თანაბრად საინტერესო ფილმებით ფესტივალის ვრცელი პროგრამიდან, რომელიც მოიცავდა მიკიო ნარუსეს ომამდელ ხმოვან ფილმებს, კეტრინ ჰეპბერნის რეტროსპექტივას, შუა საუკუნის სკანდინავიურ ნუარის იშვიათობებსა და უამრავ სხვა ნამუშევარს. „მოდერნისსიმოს“ — მიწისქვეშა, არტე ნუოვას სტილის თეატრის, რომელიც 1915 წელს გაიხსნა — გრილმა დარბაზებმა მიწისქვეშ ჩამიტყუა და ლუიჯი კომენჩინის შემოქმედებასთან მოულოდნელი შეხება მაპოვნინა. დინო რიზის ან მარიო მონიჩელისგან, „კომედია იტალიურად“ ჟანრის მის თანამედროვე კოლეგებისგან განსხვავებით, კომენჩინიმ ვერ მოახერხა საერთაშორისო აუდიტორიის დაპყრობა; შესაძლოა, მისი ჰუმანისტური ხედვა, რომელიც მის მრავალ საბავშვო ფილმში აისახა, ნაკლებად პროვოკაციულ ელფერს ანიჭებდა მის შემოქმედებას, ვიდრე მის უფრო ცინიკურ კოლეგებს. სერიის საუკეთესო ფილმი, „ბებოს გოგონა“ (1963), მოგვითხრობს პატარა ქალაქის ახირებულ გოგონაზე, რომელსაც კლაუდია კარდინალე ასრულებს. ის ფილმის თანდათანობითი განვითარების ცენტრშია, ნაივური რომანიდან ისტორიულ ტრაგედიამდე. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან გარკვეული დროის შემდეგ, კარდინალეს მარა შეუყვარდება სიმპათიური პარტიზანი (ჯორჯ ჩაკირისი), რომელიც ჯერ კიდევ აქტიურად იბრძვის ომის შემდგომი სამართლიანობისთვის. მიუხედავად მისი როლისა ქვეყნის ფაშიზმისგან გათავისუფლებაში, მისი ჯგუფის ძალადობრივი ქმედებები მას კვლავაც დევნის, რაც იტალიური წინააღმდეგობის მოძრაობის დანაწევრებულ მემკვიდრეობაზე სვამს კითხვებს. „ბებოს გოგონა“, ქვეყნის ნეორეალისტური ტრადიციის გამორჩეული ნიმუში, თითქოს არაფრით ჰგავს კომენჩინის „უცნობ ქალს“ (1969) — შედარებით მშვიდ ჯალოს, რომელიც მოგვითხრობს გაქნილ ბაკალავრსა და სადაზღვევო გამომძიებელზე, რომელსაც შეუყვარდება სიცოცხლის დაზღვევის თაღლითობის სავარაუდო მსხვერპლის გაუცხოებული ქალიშვილი. თუკი ფილმის სიუჟეტური მონაცვლეობები — უხეში გაურკვევლობა იმის შესახებ, თუ ვინ ვის ღალატობს — არ არის განსაკუთრებით დახვეწილი, მისი მძიმე სასოწარკვეთილება და ფატალიზმი (ჯაზური ენიო მორიკონეს საუნდტრეკით გაძლიერებული) უდავოდ მძაფრია. საბოლოო ჯამში, კომენჩინთან გატარებულმა დრომ დამაფიქრა, რამდენად გამართლებულია ავტორული კვლევა იმ რეჟისორისთვის, ვისი ღირსებებიც ევროპულ ომისშემდგომ კინოში შესაძლოა უკეთ გამოკვეთილიყო უფრო ფართო ისტორიული კონტექსტით — როგორ გამოირჩევა მისი ფილმები თანამემამულეებისგან, ან როგორ ყვება მის მიერ განხილული მრავალი ჟანრი (და მათი განხილვის ფორმები) იტალიური კინოწარმოების ევოლუციის ამბავს და მის გადასვლას სტუდიური სისტემიდან სახელმწიფო მხარდაჭერაზე. ერთი რეჟისორისადმი მიძღვნილი მასშტაბური სერიები ხშირად გვაგდებს ფილმოგრაფიულ სიღრმეებში, რაც გვიბიძგებს, გადავხედოთ მტკიცებულებებს და თავად გადავწყვიტოთ, იყო თუ არა მოცემული ხელოვანი მართლაც უგულებელყოფილი ან სათანადოდ არშეფასებული. ეს ჩემთვის ღირებულების საკმაოდ გამარტივებულ საზომად მეჩვენება. მაგალითად, მრავალმხრივი კლასიკური ჰოლივუდელი რეჟისორის, ლუის მაილსტოუნისადმი მიძღვნილ პროგრამაში იყო ფესტივალის ერთ-ერთი საუკეთესო ნამუშევარი — ელ ჯოლსონის მონაწილეობით მუსიკალური კომედია „ალილუია, მაწანწალა ვარ“ (1933); და ერთ-ერთი უარესი — „კაპიტანს სძულს ზღვა“ (1934), რომელიც „გრანდ ოტელის“ (1932) მსგავსად მოქმედებს, ოღონდ საშინელ საკრუიზო გემზე, სადაც პერსონაჟების ნახევარი მთვრალი, თუ არა მიძინებული, ჩანს. ფილმებმა, როგორიცაა „წვიმა“ (1932) და „მარტა აივერსის უცნაური სიყვარული“ (1946), გაცილებით ნაკლებად გამაოგნა მაილსტოუნის ნიჭით, ვიდრე, შესაბამისად, ჯოან კროუფორდის (როგორც წვეულების მოყვარული გოგონა, რომელიც რელიგიურ ფანატიკოსს უპირისპირდება) და ბარბარა სტენვიკის (როგორც ყინულის დედოფალი საშინელი საიდუმლოებით) განსაკუთრებული შესრულებით. მუნჯი ფილმების ეპოქის თოვლივით თეთრკანიან ახალგაზრდა გმირ ქალებს ხშირად სვენგალის მსგავსი ფიგურები იმორჩილებდნენ. ეს გამაფრთხილებელი დინამიკა გვერდს აუვლის ჩეხურ კლასიკურ ფილმს „ეროტიკონი“ — ახლად რესტავრირებულს.