„მაწანწალა თოფით“: რატომ იმსახურებს ის მეტ სიყვარულს „გრაინდჰაუსის“ ფილმებიდან?

მე მიყვარს „ცუდი“ ფილმები! ამიტომ, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრს არ მოსწონს ისეთი ფილმები, როგორიცაა „ბეტმენი და რობინი“, მე აღფრთოვანებული ვარ! ან, რას იტყვით „მოკვდავი ბრძოლა: განადგურება“-ზე, რომელიც საოცრად ცუდია? გამოიცანით რა? მე მისი ფანი ვარ! თუმცა, კიდევ უფრო მეტად ის მაშინ მაკვირვებს, როდესაც ფილმები განზრახ ცუდად არის გადაღებული, ან სულ მცირე, სრულყოფილად შედის ექსპლოატაციის ჟანრში. ამის ნათელი მაგალითია 2007 წლის „გრაინდჰაუსი“ (Grindhouse), რომელიც რობერტ როდრიგესისა (ვინც ქებას ნამდვილად იმსახურებს) და კვენტინ ტარანტინოს (ვისაც უკვე საკმარისი აქვს) შემოქმედებითმა გონებამ შექმნა. „გრაინდჰაუსის“ ამ გემრიელად სასაცილო ორმაგი პროგრამის ერთ-ერთი საუკეთესო ნაწილი იყო ყალბი ტრეილერები, რომლებმაც შემდგომში რეალური, სრულმეტრაჟიანი ფილმები წარმოშვა: „მაჩეტე“ (Machete), „მადლიერების დღე“ (Thanksgiving) და „მაწანწალა თოფით“ (Hobo With a Shotgun). მე მომეწონა „მაჩეტეს“ ფილმები და „მადლიერების დღე“, მაგრამ ვფიქრობ, „მაწანწალა თოფით“ უფრო მეტ სიყვარულს იმსახურებს. აი, რატომ. როგორც აღვნიშნე, 2007 წლის „გრაინდჰაუსი“ ექსპლოატაციური ფილმების გამეორებას ისახავდა მიზნად, რომლებმაც პოპულარობა 70-იანებსა და 80-იანი წლების დასაწყისში მოიპოვეს. რა თქმა უნდა, სხვა, უფრო თანამედროვე ფილმებმა, როგორიცაა „ოვერლორდი“ (Overlord) (რომელიც მიყვარს), გამოიყენეს ექსპლოატაციური ფილმების ელემენტები, მაგრამ ცოტა ფილმი მიუახლოვდა ამ ქვეჟანრის განსახიერებას ისე, როგორც „გრაინდჰაუსი“. მასთან ერთად მოვიდა ყალბი ტრეილერები, რომლებიც შეესაბამებოდა „პლანეტა ტერორისა“ (Planet Terror) და „სიკვდილის მტკიცებულების“ (Death Proof) დანარჩენ აბსურდულობას. „მაჩეტე“ აბსოლუტურად სასაცილო იყო და ხშირად გადაჭარბებული აბსურდის განყოფილებაში (ფილმის „მაჩეტე კლავს“ ბოლოს მათ მინიშნებაც კი გააკეთეს გაგრძელებაზე... კოსმოსში!). ამგვარად, ეს ფილმები ექსპლოატაციური ფილმების პეროდიებს ჰგავდა, რაც პირველ ფილმს მოუხდა, მაგრამ ვგრძნობ, რომ გაგრძელებამ გზა ცოტათი დაკარგა. სპექტრის მეორე მხარესაა „მადლიერების დღე“, რომელიც, მიუხედავად იმისა, რომ შესანიშნავია (ჩვენს მიმოხილვაში მაღალი შეფასება მივეცით), უფრო თანამედროვე საშინელებათა ფილმს ჰგავდა – წარმოიდგინეთ „ყვირილი“ (Scream), მაგრამ სადღესასწაულო თემატიკით – ვიდრე ის, რაც „გრაინდჰაუსის“ თავდაპირველ ყალბ ტრეილერში ვიხილეთ. ამის თქმით, „მაწანწალა თოფით“ ნამდვილად ზუსტად იჭერს ექსპლოატაციის განწყობას და აშკარად გაიაზრა დავალება. რეჟისორი ჯეისონ აისენერი, „ბეჭდის ბნელი მხარის“ (Dark Side of the Ring) თანაშემქმნელი, და რუტგერ ჰაუერი ტიტულოვან მაწანწალას როლში, სიუჟეტს თითქმის არ აქვს მნიშვნელობა, და ზუსტად ასეც უნდა იყოს. თუმცა, განმარტებისთვის: უსახლკარო ჩადის ახალ ქალაქში, სადაც პოლიციელები არაფერს აკეთებენ და სასტიკი კრიმინალური ბოსი ქალაქის მეფედ გვევლინება. ის ხედავს, რამდენად ცუდია სიტუაცია, და ყველაფერს საკუთარ ხელში იღებს… თოფით. სულ ესაა. ის ნამდვილ „გრაინდჰაუს“ ფილმს ჰგავს თავისი სიმარტივით, რის გამოც ვფიქრობ, რომ ეს „გრაინდჰაუსის“ გამოგონილი ადაპტაციებიდან საუკეთესოა. მაჩეტეს როლს დენი ტრეხოს გარდა ვერავინ შეასრულებდა. თითქოს ის ამ როლისთვის დაიბადა. ტრეხო უბრალოდ სრულყოფილია, როგორც მკაცრი გმირი, რომელიც ყველას ამარცხებს და კითხვებსაც კი არ სვამს მოგვიანებით. ის არც შეტყობინებებს წერს (რადგან „მაჩეტე არ წერს შეტყობინებებს“). საქმე ისაა, რომ ის სრულყოფილად ერგება ამ სასაცილო პერსონაჟის როლს, და მის გარშემო სამყაროც ისეთივე სასაცილოა. თუმცა, „მაწანწალა თოფით“ ცოტა განსხვავებულია. რადგან „მაწანწალას“ გარშემო სამყარო ექსტრავაგანტულია (ვგულისხმობ „ტოქსიკურ შურისმაძიებელს“, Troma-ს ექსტრავაგანტულობას), მაგრამ თავად პერსონაჟი – არა. ავხსნი. ჰაუერის უსახლკარო მამაკაცი ქალაქში ჩადის, ახალი ცხოვრების დაწყება სურს, მაგრამ მას მაშინვე აოცებს, თუ რა საშინელია იქაური მდგომარეობა. როცა დახმარებას ცდილობს, გაიგებს, რომ პოლიცია კორუმპირებულია და მას სასტიკად სცემენ. ის საბოლოოდ ხვდება სექს-მუშაკს სახელად ები (მოლი დანსვორთი), რომელიც მასზე ზრუნავს, მაგრამ ქუჩაში დაბრუნების შემდეგ მას გადაიღებენ, როგორ ღეჭავს მინას, რათა გაზონის სათიბისთვის ფული იშოვოს. მხოლოდ მაშინ, როდესაც ის ლომბარდში მიდის ამ გაზონის სათიბის საყიდლად, ის ქურდობის მომსწრე ხდება და უკვე საკმარისად მოთმინება ამოეწურება. ის თოფს იღებს თაროდან და მათ კლავს. ჰაუერი ამას – გაბედავ ვთქვა – სერიოზულობით აკეთებს. დიახ, მთელი ეს ფილმი სასაცილოა – განსაკუთრებით ბოროტმოქმედები, რომლებზეც შემდეგში ვისაუბრებ – მაგრამ ჰაუერი მას მაქსიმალურად სერიოზულად თამაშობს, რაც მას თანაგრძნობის ღირსს ხდის, მაგრამ ასევე რატომღაც სანდოს, და ვგრძნობ, რომ სხვას არავის შეეძლო ამის უკეთ გაკეთება. არაფერია იმაზე უკეთესი, ვიდრე კარგი ბოროტმოქმედი, განსაკუთრებით „გრაინდჰაუს“ ფილმში, და „მაწანწალა თოფით“-ში ნამდვილად ვხედავთ რამდენიმე შესანიშნავს. ქალაქს მართავს დაუნდობელი კრიმინალური ბოსი, სახელად „დრეიკი“ (ბრაიან დაუნი), რომელიც ისე გამოიყურება, თითქოს იდეალურად მოერგებოდა „დამსჯელის“ (Punisher) ლაივ-ექშენ ისტორიას. დრეიკს ორი ვაჟი ჰყავს და ის საკმაოდ ღიად საუბრობს, თუ რომელია მისი ფავორიტი. მისი საყვარელი ვაჟი არის „სლიკი“ (გრეგორი სმიტი), რომელსაც არ აქვს პრობლემა უსახლკაროების გასართობად მოკვლასთან დაკავშირებით. მეორე ვაჟი, ივანი (ნიკ ბეითმანი), ცოტა ნაკლებად ინტელექტუალურია, მაგრამ მაინც ისეთივე სასტიკი, მკლავებს სიამოვნებით ამტვრევს. მაგრამ, არანაკლებ ცუდია პოლიცია, რადგან ისინი „დრეიკის“ ოჯახთან ერთად მოქმედებენ. ერთ სცენაში სლიკი, ივანი და პოლიციის უფროსი ჭრიან სიტყვას...