როდ სერლინგის სამეცნიერო ფანტასტიკის დაცვა და მისი მოულოდნელი შეხვედრა ჯორჯ ლუკასის ადრეულ შემოქმედებასთან

1950-იანი წლების ბოლოსა და 60-იანი წლების დასაწყისში „ბინდის ზონის“ („The Twilight Zone“) წარმატების შემდეგ, მისი შემქმნელი როდ სერლინგი ლექტორთა წრეში ნამდვილ ვარსკვლავად იქცა. ამის გამო, დღესაც ადვილად შეიძლება მოიძებნოს მისი ძველი, გამჭრიახი ინტერვიუები, სადაც ის კომენტარებს აკეთებს იმდროინდელი ტელევიზიის მდგომარეობაზე, საზოგადოებაზე ან სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში არსებულ საინტერესო ტენდენციებზე. მაგალითად, 1970 წელს მიცემულ ერთ-ერთ ინტერვიუში სერლინგმა იმედგაცრუება გამოხატა „ვარსკვლავური გზის: ორიგინალური სერიების“ („Star Trek: The Original Series“) მიმართ. 1968 წელს ჩაწერილ ცალკე ინტერვიუში კი ის ანალოგიურად აკრიტიკებდა არაპრინციპულ სატელევიზიო დოკუმენტურ ფილმებს და ისაუბრა თავის აღშფოთებაზე ინსტიტუციონალიზებული რასიზმის გამო. მართლაც, „ბინდის ზონაში“ კამერის წინ გამოჩენით მან შეძლო დაემკვიდრებინა საკუთარი სტატუსი არა მხოლოდ როგორც მწერალმა, არამედ როგორც სრულფასოვანმა სატელევიზიო პიროვნებამ. 1971 წლის მაისში სერლინგმა ლექცია წაიკითხა UCLA-ში, სადაც ისაუბრა თავის კარიერაზე, წერის ოსტატობაზე, „ბინდის ზონის“ ისტორიაზე (და მის გაუქმებაზე) და იმდროინდელი თანამედროვე ტელევიზიის გადაჭარბებულ კომერციალიზაციაზე. სახალისო გვერდითი შენიშვნის სახით, მან ისიც კი განიხილა, თუ როგორ ნახა ტელევიზორში ჰენრი კოსტურის 1953 წლის ბიბლიური ეპოსი „კაბა“ („The Robe“) და დაბნეული დარჩა. „ჯვარცმის ისტორიას გარკვეული პირქუში ხარისხი აქვს,“ აღნიშნა მან, „და როდესაც ეს ფილმი პირველად გადის ეთერში, ყოველ 11 წუთში, წარმოდგენა არ მაქვს, ვინ არის ჯვარცმული – ქრისტე თუ არტურ გოდფრი. იმიტომ, რომ არტურ გოდფრი ეკრანზე ამპარტავნულად ეფერება პატარა ბავშვის თავს და ყიდის რაღაც ნაგავს, სახელად Axion.“ გახსოვთ ის Axion-ის რეკლემები? UCLA-ში გამოსვლისას, სერლინგს ჰკითხეს, თუ რატომ იკლებდა სამეცნიერო ფანტასტიკის პოპულარობა. ინტერვიუერმა აღნიშნა, რომ „ვარსკვლავური გზა“ იყო ბოლო კარგი სამეცნიერო ფანტასტიკური შოუ და ის ეთერიდან ორი წლით ადრე მოიხსნა. სერლინგმა უპასუხა, რომ სამეცნიერო ფანტასტიკას მშვენივრად მიჰქონდა საქმე, რასაც ადასტურებდა რეჟისორ ჯორჯ ლუკასის მაშინდელი ახალი ფილმის „THX 1138“ წარმატება. UCLA-ს აუდიტორიამ ტაშის ხმით შეეგება „ვარსკვლავური გზის“ ხსენებას, რომელიც იმ დროისთვის მხოლოდ ახლა აღმოაჩინა ფართო აუდიტორიამ გამეორებების წყალობით. და სანამ ინტერვიუერი „ვარსკვლავური გზის“ ჩავარდნას იყენებდა იმის საზომად, თუ სად იდგა სამეცნიერო ფანტასტიკა საზოგადოებრივ ცნობიერებაში, სერლინგმა ის გამოასწორა და თქვა, რომ „ვარსკვლავურმა გზამ“ მრავალი ადამიანის ენთუზიაზმი გამოიწვია. მან დაამატა, რომ „ვარსკვლავური გზა“ მხოლოდ იმიტომ გაუქმდა, რომ მისი გადაღება ძალიან ძვირი იყო: „„ვარსკვლავური გზა“ არ მომკვდარა პოპულარული რეაქციის ნაკლებობის გამო. ის მოკვდა ეკონომიკური „ჭარბი წონის“ გამო. მისი გაკეთება და მოგების მიღება ძალიან ძვირი იყო. და თუ გაიხსენებთ შოუს, ის ყოველ კვირას ლამაზად, საუცხოოდ იყო პროდიუსირებული უამრავი აპარატურითა და დიდი მსახიობთა გუნდით. და ტელევიზიის ეკონომიკამ უკარნახა, რომ ის ამის გამო უნდა დაეტოვებინა ეთერი.“ სამეცნიერო ფანტასტიკას, სერლინგის მტკიცებით, არ სჭირდებოდა თავის წარმოჩენა, როგორც რაღაც დევნილი, უმნიშვნელო ჟანრი მხარდაჭერის გარეშე, ან ფილმების კატეგორია, რომელიც მხოლოდ ვიწრო აუდიტორიას უყვარს. სერლინგის აზრით, სამეცნიერო ფანტასტიკა ყოველთვის მასშტაბური იყო. სერლინგმა დაასახელა ორი ბოლო სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი, რომელთაც შეეძლოთ ამ განწყობის უარყოფა. ერთის მხრივ, რეჟისორ სტენლი კუბრიკის (ერთი შეხედვით დამაბნეველი) „2001: კოსმოსური ოდისეა“ („2001: A Space Odyssey“) 1968 წელს სალაროებში ჰიტად იქცა. მაგრამ უფრო ცოტა ხნის წინ, სერლინგმა „THX 1138“-ის წარმატება პოზიტიურ ნიშნად მიიჩნია. სახალისოა, რომ სერლინგს ბოლომდე არ ახსოვდა ფილმის სათაური და რეჟისორი ჯორჯ ლუკასი მხოლოდ „UCLA-ში ნასწავლ ვიღაც ბიჭად“ ახსოვდა. ლუკასი სინამდვილეში სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში სწავლობდა და არა UCLA-ში, მაგრამ სერლინგის ეს შეცდომა საკმაოდ სახალისოა, რადგან ეს სკოლები დიდი ხანია კოლეჯის სპორტის სცენაზე კონკურენტები არიან. როდ სერლინგის გამონათქვამი „THX 1138“-ის შესახებ ასეთი იყო: „ეს ძველი ბრძნული აზრი, რომ სამეცნიერო ფანტასტიკა მხოლოდ ინტელექტუალების ვიწრო წრეს (ან არაინტელექტუალებს, როგორც არ უნდა იყოს) ხიბლავს, უბრალოდ სიცრუეა. იმიტომ, რომ „2001“ – კონკრეტული მაგალითია – ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანი ფილმია, რომელიც Metro-მ გამოუშვა. ეს საკმაოდ ბუნდოვანი ფილმი, გადაღებული ვიღაც ბიჭის მიერ, რომელიც, ვფიქრობ, თავდაპირველად UCLA-ში დადიოდა. „THX?“ „THX რაღაც რაღაც რაღაც.“ [...] დიდი, დიდი სალაროების ჰიტი! ძალიან, ძალიან წარმატებული ფილმი. ასე რომ, ეს ბიზნესი, რომ სამეცნიერო ფანტასტიკა მცირე ჯგუფს ხიბლავს, უბრალოდ სიცრუეა.“ „THX 1138“ კომერციულ ჰიტად მხოლოდ დაბალი ბიუჯეტის წყალობით იქცა, მაგრამ კრიტიკოსებმა კარგად მიიღეს და ახლა საკულტო კლასიკად ითვლება. ჯორჯ ლუკასი, რა თქმა უნდა, 1973 წელს გადაიღებდა ნოსტალგიურ ფილმს „ამერიკული გრაფიტი“ („American Graffiti“), სანამ 1977 წელს გამოუშვებდა „ვარსკვლავური ომები: ეპიზოდი IV — ახალი იმედი“ („Star Wars: Episode IV — A New Hope“). ეს უკანასკნელი, მაღალბიუჯეტიანი, ვიზუალური ეფექტებით დატვირთული სამეცნიერო ფანტასტიკური ბონანცა გახდა... ის, რაც გახდა, თქვენ იცით. ასე რომ, დიახ, ლუკასი დღეს შესაძლოა ცნობილი სახელია, მაგრამ ისტორიის რაღაც მომენტში, ის სერლინგისთვის ცოტა მეტი იყო, ვიდრე „UCLA-დან ვიღაც ბიჭი“. სერლინგს ასევე შეიძლება დავუჯეროთ, რომ ის პოპ-სამეცნიერო ფანტასტიკური გართობის ტენდენციებს აკვირდებოდა, რადგან „THX 1138“ სულ ახალი იყო, როდესაც მან მასზე კომენტარი გააკეთა. მას ვერც კი წარმოედგინა, რომ მის მიერ ნახსენები „ბიჭი“ რამდენიმე წლის შემდეგ სამეცნიერო ფანტასტიკას რევოლუციას მოახდენდა. თუმცა, სამწუხაროდ, სერლინგი 1975 წელს, 50 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ამიტომ მხოლოდ სპეკულაცია შეგვიძლია იმის თაობაზე, თუ რას იტყოდა ის „ვარსკვლავურ ომებზე“ ზოგადად.