ამ თეგით ნაპოვნია 65 სტატია
ხშირად რეჟისორები კარიერას მცირე პროექტებით იწყებენ, თუმცა ზოგიერთი მათგანი პირველივე ფილმით ქმნის შედევრს, რომელიც მათ უნიკალურ სტილს აყალიბებს. სტატიაში განხილულია კინოს ისტორიაში ყველაზე გამორჩეული სარეჟისორო დებიუტები, გრეტა გერვიგიდან და კვენტინ ტარანტინოდან მაიკლ მენამდე და ვეს ანდერსონამდე.
1953 წელს იენ ფლემინგის „კაზინო როიალის“ გამოქვეყნების შემდეგ, ჯეიმს ბონდის პერსონაჟი დიდ ეკრანზე გადასატანად იყო განწირული. ჰარი სალტცმანმა და ალბერტ „კაბი“ ბროკოლიმ კინო-უფლებები 1960-იან წლებში მოიპოვეს და შონ კონერი აირჩიეს მთავარ როლზე, რომელმაც მყისიერად შექმნა საკულტო გმირი. სტატია იკვლევს კონერის ეპოქის პირველ, ლეგენდარულ ფილმებს – „დოქტორ ნოს“ და „რუსეთიდან სიყვარულით“ – მათ რთულ წარმოებას, ბიუჯეტს და გავლენას კინოს ისტორიაზე, მიუხედავად იმისა, რომ სერიალის ბევრი ფანი ამ ფილმებს ზენიტად
1953 წელს „კაზინო როიალის“ გამოქვეყნებიდანვე ცხადი იყო, რომ იან ფლემინგის ბრიტანელი ჯაშუში დიდ ეკრანზე იყო განკუთვნილი. სტატია მიმოიხილავს ჯეიმს ბონდის ფრენჩაიზის ადრეულ წლებს, შონ კონერის საკულტო შესრულებას, ფილმების – „დოქტორი ნოუ“ და „რუსეთიდან სიყვარულით“ – შექმნის სირთულეებსა და მათ უკვდავ მემკვიდრეობას კინოს ისტორიაში, განსაკუთრებული აქცენტით კონერის ეპოქის ოქროს სტანდარტზე.
კინო, როგორც XX საუკუნის განმსაზღვრელი ხელოვნების ფორმა, უთვალავ დაუვიწყარ პერსონაჟს გვთავაზობს. სტატიაში განხილულია ის ხატოვანი ფიგურები, რომლებიც ეკრანიდან საზოგადოების კოლექტიურ ცნობიერებაში გადავიდნენ და ადამიანური გამოცდილების სრულ სპექტრს იკვლევენ – სიყვარულს, ძალაუფლებას, მარტოობას, ამბიციას, მორალურ კომპრომისს, ფანტაზიასა და სასოწარკვეთას.
კინემატოგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ჟორჟ მელიესი, ცნობილია თავისი ინოვაციური ნამუშევრებითა და ფანტაზიით, თუმცა მისი მრავალი ფილმი დაკარგულად ითვლებოდა. კონგრესის ბიბლიოთეკამ ცოტა ხნის წინ აღმოაჩინა მისი 1902 წლის ნამუშევარი „გუგუსი და ავტომატი“, რომელიც კინოს ისტორიაში რობოტის ყველაზე ადრეულ გამოსახულებას შეიძლება შეიცავდეს. ფილმი, რომელიც ჯადოქრული ეფექტებითა და იუმორით გამოირჩევა, ასახავს ავტომატის გარდაქმნას და ხაზს უსვამს მელიესის პიონერულ როლს ვიზუალურ ხელოვნებაში. აღმოჩენა მნიშვნელოვანია
სტატია განიხილავს Warner Bros.-ის „Paramount“-ის მიერ შეძენას და გამოთქვამს შეშფოთებას კონტენტის შექმნაზე შესაძლო გავლენის შესახებ. ავტორი ატარებს პარალელს ჰოლივუდის ადრეულ ისტორიასთან, სადაც კინოინდუსტრია თვითცენზურას ეწეოდა (MPPA-სა და მოგვიანებით MPA-ს მეშვეობით) სახელმწიფო ჩარევის თავიდან ასაცილებლად. მიუხედავად მკაცრი ცენზურისა, ეს პერიოდი გამოირჩევა კინემატოგრაფიის ისტორიაში საუკეთესო ფილმების შექმნით, რაც ხაზს უსვამს კარგი ხელოვნების მდგრადობასა და დაუმარცხებლობას კორპორაციული და მარეგული
მეცნიერული ფანტასტიკის ქვეჟანრებს შორის დროში მოგზაურობა ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეულია. მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი ისტორია მოგვითხრობს დროში მოგზაურობისთვის განკუთვნილ უნიკალურ სატრანსპორტო საშუალებებზე, ვერც ერთი ვერ შეედრება DMC DeLorean-ს ფილმიდან „უკან მომავალში“. თავისი თოლიის ფრთისებრი კარებით, ფუტურისტული დიზაინითა და ქრომირებული ზედაპირით, DeLorean მყისიერად იქცა კინოს ისტორიის ხატად, განსაკუთრებით კი დოქტორ ემეტ ბრაუნის მოდიფიკაციების (მათ შორის ფლუქს კონდენსატორის) წყალობით. მანქანა
1996 წელი გარდამტეხი აღმოჩნდა ჰოლივუდის კინოსთვის, რომელმაც ათწლეულის შემდგომი განვითარების ვექტორი განსაზღვრა. სტატია მიმოიხილავს ამ მნიშვნელოვან წელს გამოსულ ათ გამორჩეულ ფილმს, რომლებმაც ინდუსტრიაზე უდიდესი გავლენა მოახდინეს, როდესაც ბილ კლინტონი ხელახლა აირჩიეს აშშ-ის პრეზიდენტად, Spice Girls MTV-ს ეთერს იპყრობდნენ და ინტერნეტი ამერიკის სახლებში უფრო ხელმისაწვდომი გახდა.
ჟურნალისტი და კინოკრიტიკოსი რანს კოლინზი მრავალი ჯილდოს მფლობელია, რომელიც თანამშრომლობდა ისეთ გამოცემებთან, როგორებიცაა Variety, IndieWire და The Huffington Post. ის თავის სტატიაში განიხილავს ალფრედ ჰიჩკოკის კინემატოგრაფიულ გენიას, მის საფირმო სტილს და 1940-იან წლებში „გრძელი კადრის“ ექსპერიმენტულ გამოყენებას. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ფილმ „თოკს“ (Rope), რომელიც გადაღებულია ერთიანი კადრის ილუზიით, თუმცა თავად ჰიჩკოკი საბოლოოდ არ იყო კმაყოფილი ამ ტექნიკის გამოყენებით ამ კონკრეტულ ნამუშევა
ჩარლი ჩაპლინის ლეგენდარული ფილმი „ახალი დროება“ (1936) აღნიშნავს მუნჯი კინოს ეპოქისა და მისი საკულტო პერსონაჟის, „მაწანწალას“ დასასრულს. ფილმი ასახავს ტექნოლოგიური პროგრესით გამოწვეულ ცვლილებებს, ხელით შრომის ტრანსფორმაციას და ხელოვანის ბრძოლას მუდმივად ცვალებად ინდუსტრიაში. „მაწანწალას“ პირველი, უაზრო დიალოგი, ჩაპლინის მიერ ხმოვანი კინოს მიღების სიმბოლოა, თუმცა ამავდროულად ხაზს უსვამს დიალოგის უმნიშვნელობას მის შემოქმედებაში. ნაწარმოები, მიუხედავად მელანქოლიისა, იმედით არის სავსე და ჩაპლინის სა
ჩარლი ჩაპლინის შედევრი, „ახალი დროება“, კინოისტორიაში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს, როგორც მდუმარე ეპოქასთან დამშვიდობება და მისი საკულტო პერსონაჟის, მაწანწალას, ისტორიის დასასრული. ფილმი ასახავს ტექნოლოგიური პროგრესის გავლენას შრომაზე, ამასთანავე, ჩაპლინის, როგორც არტისტის, ადაპტაციას ხმოვანი კინოს ეპოქასთან, სადაც მაწანწალა პირველად ალაპარაკდება. „ახალი დროება“ ხაზს უსვამს ჩაპლინის უნარს, შეენარჩუნებინა თავისი უნიკალური სტილი ინდუსტრიის ცვლილებების ფონზე.
მიუხედავად იმისა, რომ ენტონი ჰოპკინსის ჰანიბალ ლექტერის განსახიერება ფილმში „კრავთა დუმილი“ საკულტო გახდა, ეს სტატია ხაზს უსვამს, რომ ბრაიან კოქსმა ეს პერსონაჟი პირველად განასახიერა მაიკლ მენის 1986 წლის ფილმში „მანჰანტერი“. მასში შედარებულია მათი განსხვავებული ინტერპრეტაციები, განხილულია „მანჰანტერის“ თავდაპირველი კომერციული და კრიტიკული წარუმატებლობის მიზეზები და ნათქვამია, რომ კოქსის „თავშეკავებული თავისუფალი სულისკვეთების“ მქონე ჰანიბალი მეტ აღიარებას იმსახურებს, მიუხედავად კოქსის არაპოსესურ
ფონგ საი-იუკი, საბრძოლო ხელოვნების ლეგენდარული გმირი, ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი ჯეტ ლის 90-იანი წლების ფილმებით გახდა. თუმცა, მანამდე, 70-იან წლებში, ამ პერსონაჟს არაერთხელ განასახიერებდა ჰონგ კონგის კინოინდუსტრიის ვარსკვლავი ალექსანდერ ფუ შენგი, რომლისთვისაც ფონგ საი-იუკი კინოკარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო.
სტატია მოგვითხრობს აკირა კუროსავას რთულ გზაზე, როდესაც მან იაპონია დატოვა და ჰოლივუდში გადავიდა. მისი გამოცდილება ამერიკაში დამანგრეველი აღმოჩნდა, რამაც კინორეჟისორი სუიციდის მცდელობამდე მიიყვანა. საბედნიეროდ, ჯორჯ ლუკასისა და ფრენსის ფორდ კოპოლას მხარდაჭერამ მას კარიერის აღდგენაში და მსოფლიო აღიარებაში დაეხმარა ფილმებით "კაგემუშა" და "რანი".
1980-იან წლებში, რეიგანის ეპოქის ცენზურისა და მსხვილბიუჯეტიანი ბლოკბასტერების ფონზე, ჯოელ და ეთან კოენებმა სარისკო ნაბიჯი გადადგეს და გადაიღეს დამოუკიდებელი ნეო-ნუარის ჟანრის კრიმინალური თრილერი „უბრალო სისხლი“. ამ დებიუტმა არა მხოლოდ უზრუნველყო მათი კარიერული წინსვლა ჰოლივუდში და ფრენსის მაკდორმანდის აღზევება, არამედ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა დამოუკიდებელი კინოს განვითარებაზე. 40 წელზე მეტი ხნის შემდეგაც კი, ფილმი კვლავ ინარჩუნებს თავის სიმძაფრესა და აქტუალურობას, რითაც თანამედროვე ნეო-ნუა
Collider ყოველ ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით გთავაზობთ კინო-ქვიზს, სადაც შეგიძლიათ შეამოწმოთ თქვენი ცოდნა კინოს ისტორიის წვრილმანების შესახებ. დღევანდელი გამოწვევა ეძღვნება ჰოლივუდის ისტორიულ პირველობებს. დაამტკიცეთ, რომ ნამდვილი კინომოყვარული ხართ!
სტატია იკვლევს ვესტერნის ფილმების საკულტო ციტატების მარადიულ მნიშვნელობას, თუ როგორ ქმნიან ისინი ჟანრის მითოლოგიას და ასახავენ დროის მიღმა არსებულ თემებს. განხილულია კვენტინ ტარანტინოს, სერჯიო ლეონეს, კლინტ ისტვუდისა და ჯონ უეინის ფილმებიდან აღებული მაგალითები, რომლებიც პერსონაჟების სიტყვებისა და ქმედებების კონტრასტს უსვამენ ხაზს.
კარლ ლემლის, Universal Film Manufacturing Company-ის დამფუძნებლის გენიალურობა ერთ ფრაზაში იყო თავმოყრილი: „ეს შესაძლებელია“. ეს იყო მისი კრედო, რომელიც მას ეხმარებოდა წინააღმდეგობების დაძლევაში და კინოინდუსტრიის მონოპოლიის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1911-1912 წლებში, როდესაც დამოუკიდებელი პროდუქცია თითქმის შეუძლებელი იყო, მან გააერთიანა მრავალი მცირე კომპანია და შექმნა Universal, გლობალური ამბიციების მქონე გიგანტი. ლემლიმ თავისი IMP (Independent Moving Pictures) ტრასტის წლებში არაორდინარული მეთოდებით
ჯორჯ ლუკასმა „ვარსკვლავური ომების“ გადაღება ვერ შეძლო, სანამ მის პირველ ბლოკბასტერს, „ამერიკულ გრაფიტის“ არ შექმნიდა. ეს ნოსტალგიური, სიუჟეტის გარეშე კომედია 1962 წლის მოდესტოს თინეიჯერებზე, არა მხოლოდ უზარმაზარი კომერციული წარმატება გახდა – 700 000 დოლარიანი ბიუჯეტით 140 მილიონი დოლარის შემოსავალი მიიღო – არამედ ახალი ჟანრის, „ჰენგაუტ ფილმების“ შთამაგონებელიც გახდა. მისმა უპრეცედენტო ფინანსურმა წარმატებამ ლუკასს მისცა ძალაუფლება და დაფინანსება, რომელიც მას ოცნების პროექტის, „ვარსკვლავური ომების
90-იანი წლები გამოირჩეოდა განსხვავებული კულტურული ცვლილებებითა და ბნელი იუმორით, თუმცა ამ ათწლეულის ყველაზე სასაცილო კინოშედევრად ქრის სმიტის დოკუმენტური ფილმი „ამერიკული ფილმი“ (American Movie) მიიჩნევა. ეპოქის ირონიული იუმორისგან განსხვავებით, ეს ფილმი გულწრფელობასა და სისწორეს იყენებს ინდი კინორეჟისორ მარკ ბორჩარდტის ბრძოლის გადმოსაცემად, რითაც გვიჩვენებს არტისტული ოცნებებისკენ სწრაფვის უგლამურო რეალობას სასაცილო და ხშირად გულწრფელი პერსპექტივით.
ე. ელიას მერჰიგის 2000 წლის ფილმი „ვამპირის ჩრდილი“ უცნაურ ვერსიას გვთავაზობს, რომლის მიხედვითაც ფ.ვ. მურნაუმ „ნოსფერატუს“ გადასაღებად ნამდვილი ვამპირი დაიქირავა. ნიკოლას ქეიჯის პროდიუსერობით შექმნილი ფილმი, სადაც ჯონ მალკოვიჩი და ოსკარზე ნომინირებული უილიამ დეფო მონაწილეობენ, კინოს ისტორიას ხელახლა წერს. მოკრძალებული სალარო შემოსავლის მიუხედავად, ის საკულტო ნამუშევარია და ხელოვნების, ექსპლოატაციისა და #MeToo ეპოქის აქტუალურ თემებზე ამახვილებს ყურადღებას, რაც მას მურნაუს ორიგინალური ფილმის ერთ-ე
1977 წელს ჯორჯ ლუკასის „ვარსკვლავური ომები“ უზარმაზარ კულტურულ ფენომენად იქცა, მაგრამ ამერიკული კინოსთვის რთულ პერიოდში მისი გამოსვლის შემდეგ, მალევე პაროდიის ობიექტი გახდა. ეს სტატია ყურადღებას ამახვილებს ერნი ფოსელიუსის 1978 წლის 13-წუთიან დაბალბიუჯეტიან პაროდიაზე „Hardware Wars“, რომელიც 8000 დოლარად შეიქმნა და „ვარსკვლავური ომების“ ერთ-ერთ ყველაზე ადრეულ კინო-სატირად ითვლება. განვიხილავთ მის იუმორს, შემოქმედს და მის კვალს პოპ კულტურაში, რომელიც საყოფაცხოვრებო ნივთებით და ბავშვური ხუმრობებით
ავტორი იწყებს პირადი აღიარებით „ტიტანიკის“ ნახვის შესახებ და აანალიზებს ფილმის გავლენას ოსკარების ისტორიაზე. სტატია შემდეგ განიხილავს ბეტ დევისის საკამათო გზას ოსკარებისკენ 1930-იან წლებში, ხაზს უსვამს აკადემიის გადაწყვეტილებების გავლენას ჯილდოების მიმდინარე რბოლაზე და იმას, რომ წარსული მოვლენები არასდროს ქრება უკვალოდ.
გამოვიდა ახალი თრეილერი დოკუმენტური ფილმისთვის „მღრინავი ზვიგენი“ (The Shark That Roared), რომელიც ფრანჩაიზ „ყბების“ საკულტო მეოთხე ნაწილს, „ყბები: შურისძიებას“ (1987) ეძღვნება. ფილმი იკვლევს კინოს 40 წლის იუბილეს და მის მოულოდნელ ფანბაზას.
ბოლო ათწლეულების განმავლობაში, რიმეიქები კინოსა და ტელევიზიაში ჩვეულებრივ მოვლენად იქცა. ამ ფონზე, ახალი ფილმი „როგორ მოვკლათ“, რომლის რეჟისორია ჯონ პეტონ ფორდი, საიდუმლოდ წარმოადგენს 1949 წლის ბრიტანული კლასიკის, „კეთილი გულები და დედოფლის გვირგვინები“-ს რიმეიქს. ეს ილინგ სტუდიოს შედევრი, ალეკ გინესის განუმეორებელი შესრულებით, ბრიტანული კლასობრივი სისტემის მწვავე სატირაა, რომელიც დღესაც აქტუალობას არ კარგავს და გვიჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება იყოს ძველი კლასიკა თანამედროვე ფილმის შთაგონება.
1987 წელს, პოპულარული სათამაშოების ხაზზე დაფუძნებულმა ფრანჩაიზმა „სამყაროს მბრძანებლები“ ჰოლივუდის დაპყრობა სცადა, თუმცა კინოგაქირავებაში ჩავარდა და სტუდია Cannon Films-ის გაკოტრებას შეუწყო ხელი. მიუხედავად ფინანსური კრახისა და კრიტიკოსების უარყოფითი შეფასებებისა, ფილმმა წლების განმავლობაში საკულტო სტატუსი მოიპოვა თავისი უცნაურობითა და ზოგიერთი გამორჩეული შესრულებით.
ჯონ მაკტირნანის საკულტო ფილმი „მტაცებელი“ (1987) ბევრისთვის, მათ შორის სტატიის ავტორისთვის, თითქოს ორი განსხვავებული ნაწილისგან შედგება. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმის მეორე ნახევარი, თავისი მოქმედებითი, სამეცნიერო ფანტასტიკური და საშინელებათა ელემენტებით, მთელი ფრენჩაიზის საწყისად იქცა, პირველ ნახევარში სოფელზე თავდასხმის სცენა ხშირად უხარისხოდ აღიქმება. ეს განსხვავება განპირობებულია იმით, რომ სოფლის თავდასხმის სცენა და მასში არსებული ტრიუკები ტრიუკების კოორდინატორმა კრეიგ ბაქსლიმ გადაიღო, ხოლო დ
საშინელებათა ჟანრს განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს კინოს ისტორიაში. ეს სტატია მიმოიხილავს ჟანრის განვითარებას მისი დასაბამიდან 1960-იან წლებამდე, საკვანძო ფილმების მეშვეობით, როგორიცაა „ნოსფერატუ“, „ფრანკენშტეინი“, „გოძილა“ და „ფსიქო“.
საშინელებათა ჟანრს განსაკუთრებული ადგილი უკავია კინოს ისტორიაში, მუდმივად ვითარდება და აყალიბებს გასართობ ინდუსტრიას. სტატია მიყვება ჟანრის შემზარავ ისტორიას მისი ჩამოყალიბებიდან დღემდე, იყენებს რა ათ საკვანძო ფილმს თითოეული მნიშვნელოვანი პერიოდის წარმოსაჩენად. მუნჯი კინოს ეპოქიდან ("ნოსფერატუ"), ჰოლივუდის ოქროს ხანიდან ("ფრანკენშტეინი"), მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი სამეცნიერო ფანტასტიკის საშინელებათა ბუმიდან ("გოძირა") 1960-იანი წლების გარდამქმნელ პერიოდამდე ("ფსიქო"), ჟანრმა შექმნა საკულტო ნამ
დისნეი ათწლეულების განმავლობაში ლიდერობს კინოინდუსტრიაში, ქმნის ჯადოსნურ და შთამაგონებელ ისტორიებს ყველა ასაკის მაყურებლისთვის. 100 წელზე მეტი ხნის შემოქმედებითი მოღვაწეობის მანძილზე, სტუდიამ უამრავი გამორჩეული ფილმი წარმოადგინა, მათ შორის კლასიკური ანიმაციები, მხატვრული ნამუშევრები და Pixar-ის შედევრები. ეს სტატია მიმოიხილავს დისნეის ყველაზე გამორჩეულ ნამუშევრებს, როგორებიცაა „პრინცესა და ბაყაყი“, „პატარა ქალთევზა“, „მოჯადოებული“, „ალადინი“ და „ზემოთ“, რომლებიც დღემდე ინარჩუნებენ აქტუალობასა და
„ბინდის ზონის“ შემქმნელი როდ სერლინგი 50-იანი წლების ბოლოსა და 60-იანი წლების დასაწყისში ტელევიზიის, საზოგადოებისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის შესახებ თავისი გამჭრიახი შეხედულებებით გამოირჩეოდა. სტატია მოგვითხრობს მის 1971 წლის ლექციაზე UCLA-ში, სადაც მან ვნებიანად დაიცვა სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფართო მიმზიდველობა, ეწინააღმდეგებოდა პოპულარობის შემცირების მტკიცებებს. ამის მაგალითებად მან მოიყვანა „2001: კოსმოსური ოდისეა“ და ჯორჯ ლუკასის მაშინდელი ახალი ფილმი „THX 1138“, თუმცა სახალისოდ შეცდა
სტატიაში განხილულია სტენლი კუბრიკის საკულტო ფილმის „2001: კოსმოსური ოდისეა“ საწყისი სცენა, რომელიც, ავტორის აზრით, არა მხოლოდ სამეცნიერო ფანტასტიკის, არამედ მთელი კინოს ისტორიაში საუკეთესოა. აღწერილია სცენის ოსტატური შესრულება, მუსიკის, ემბლემური მატჩ-კატისა და ფილოსოფიური სიღრმეების გამოყენება, რომლებიც დიალოგის გარეშე, რამდენიმე წუთში გადმოსცემს ადამიანის ევოლუციის, დომინირებისა და „ძალაუფლების ნების“ თემებს.
ჯეკი ჩანი 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული მსახიობობს, თუმცა მისი ნამდვილი აღიარება ჰოლივუდში „პიკის საათის“ წარმატების შემდეგ დაიწყო. 2000 წელს გამოსულმა ფილმმა „შანხაის შუადღე“ კიდევ უფრო გაამყარა ჩანის ვარსკვლავური სტატუსი ამერიკაში, აჩვენა რა მისი კომედიური ნიჭი და ჟანრობრივი მრავალფეროვნება საბრძოლო ხელოვნების მიღმა. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმის სალარო შემოსავალი მოკრძალებული იყო „პიკის საათთან“ შედარებით, მან დაამტკიცა, რომ ჯეკი ჩანი მაყურებელს თანაბრად ახარებდა სიცილითა და თავბრუდამხვევი ტრი
სტატია განიხილავს, თუ როგორ იქცა 1986 წლის ფილმი „საერთო არაფერი“ ტომ ჰენქსის კარიერაში გარდამტეხ მომენტად, გამოავლინა რა მისი დრამატული შესაძლებლობები ტიპური კომედიური როლების მიღმა. ის ასევე ხაზს უსვამს ფილმს, როგორც ჯეკი გლისონის ბოლო შთამბეჭდავ შესრულებას, რომელიც მსახიობის იშვიათად ნანახ მოწყვლადობას აჩვენებს. კომედიისა და დრამის ამ ორგანულმა ნაზავმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა ჰენქსის მომავალ, ოსკაროსან გზაზე და როგორც მისი, ისე რეჟისორ გარი მარშალისა და ჯეკი გლისონის კარიერაში მნიშვნელოვანი
„იდუმალი რაინდები“ (Mystery Men) 1999 წლის სუპერგმირული ფილმია, რომელიც თავდაპირველად სალაროებში ჩავარდა, მიუხედავად ვარსკვლავური შემადგენლობის, დიდი ბიუჯეტისა და გამოცდილი კინემატოგრაფისტების მონაწილეობისა. სტატია მიმოიხილავს ფილმის რთულ შექმნის პროცესს, გადასაღებ მოედანზე არსებულ კონფლიქტებს, მის უცნაურ კომიქსების წყაროს და იმას, თუ როგორ მოახერხა ამ ამბიციურმა პროექტმა, დროთა განმავლობაში, საკულტო კლასიკის სტატუსის მოპოვება.
არტურ პენის ვარსკვლავური დრამატული თრილერი „დევნა“, რომელშიც მარლონ ბრანდო და რობერტ რედფორდი მონაწილეობენ, 2026 წელს 60 წლის იუბილეს აღნიშნავს. ფილმი, რომელიც თავდაპირველად გაუგებრობით მიიღეს, დღეს აღიარებულია, როგორც „ახალი ჰოლივუდის“ წინამორბედი. მისი მორალური ორაზროვნება, საზოგადოების რეალისტური ასახვა და ინოვაციური კინემატოგრაფიული ტექნიკა მას გამორჩეულ ნამუშევრად აქცევს, რომელიც პატარა ქალაქის თვალთმაქცობასა და ადამიანურ ბუნებას იკვლევს პატიმრის გაქცევის ფონზე.
1980-იანი წლები ჰოლივუდში ჟანრული სიწმინდის ეპოქა იყო, სადაც განსაკუთრებული ადგილი სამეცნიერო ფანტასტიკის ფილმებს ეკავა. სტატია მიმოიხილავს ამ ათწლეულის ყველაზე გამორჩეულ და დროთა განმავლობაში შეუფასებელ სამეცნიერო ფანტასტიკურ ნაწარმოებებს, მათ შორის „ვარსკვლავური ომები: იმპერია პასუხობს“, „უცხოპლანეტელი E.T.“, „უკან მომავალში“ და „შეშლილი მაქსი 2: გზის მეომარი“, ხაზს უსვამს მათ გავლენას პოპ-კულტურაზე, ტექნიკურ მიღწევებსა და მარადიულ ღირებულებებს.
სტატია იკვლევს „ჩემი სისხლიანი ვალენტინის“ ფრენჩაიზის უჩვეულო გამძლეობას, რომელიც თავდაპირველად არ იყო გათვლილი დიდ წარმატებაზე. იგი ადარებს 1981 წლის ორიგინალ ფილმს 2009 წლის რიმეიქსს, აანალიზებს მათ განსხვავებულ მიდგომებს თემების, როგორიცაა საზოგადოებრივი შიში, მემკვიდრეობითი დანაშაული და გამოუთქმელი ტრავმა, მიწოდებისას. მიმოხილულია ორივე ვერსიის უნიკალური ძლიერი მხარეები, დაწყებული ორიგინალის ავთენტურობითა და ცენზურის ისტორიით, დამთავრებული რიმეიქის აგრესიული 3D გამოცდილებით, და ნაჩვენებია, თ
სტივენ სპილბერგმა სტენლი კუბრიკის შეთავაზება მიიღო, რათა დაედგა ფილმი „A.I. ხელოვნური ინტელექტი“, თუმცა არ იცოდა, რა გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდებოდა. კუბრიკი ფილმის დასრულებამდე გარდაიცვალა და სპილბერგს საძინებელში ფაქსის მანქანის ქონა დაავალა, რათა იდეები გაეგზავნა. სტატია მოგვითხრობს ამ უჩვეულო თანამშრომლობის დეტალებს, კუბრიკის ხანგრძლივ მუშაობას პროექტზე და იმ სირთულეებზე, რაც სპილბერგს შეხვდა დიდი რეჟისორის ხედვის განსახორციელებლად.
ცნობილი გახდა, რომ მსახიობები ჯონ და ჯოან ქიუსაკები თითქმის შეასრულებდნენ ბენდერისა და ელისონის მთავარ როლებს 1980-იანი წლების საკულტო ფილმში „საუზმის კლუბი“. მიუხედავად იმისა, რომ ეს როლები საბოლოოდ ჯად ნელსონსა და ელი შიდის ერგოთ, ფილმის 40 წლის იუბილესთან დაკავშირებით მოლი რინგვალდმა გაამჟღავნა, რომ ქიუსაკების და-ძმა თავდაპირველად განიხილებოდა ამ პერსონაჟებისთვის. სტატია განიხილავს, თუ რამდენად განსხვავებულ ენერგიას შემოიტანდნენ ისინი ფილმში და როგორ აგრძელებდნენ ორივე მსახიობი წარმატებულ კარ
როჯერ ებერტი, ცნობილი კინოკრიტიკოსი, არასოდეს ყოფილა მორიდებული თავისი მოსაზრებების გამოხატვისას, განსაკუთრებით კი ჯონ კენდის ფილმ „Wagons East!“-ის მიმართ. 1994 წელს გამოსულმა ამ ვესტერნ-კომედიამ ებერტისგან უმკაცრესი კრიტიკა დაიმსახურა, რომელმაც ის კენდის კარიერის ყველაზე ცუდ ნამუშევრად შეაფასა. სტატიაში დეტალურად არის განხილული ფილმის სცენარის სისუსტეები, კენდის უჩვეულოდ პირქუში შესრულება და მისი ტრაგიკული კავშირი მსახიობის ნაადრევ გარდაცვალებასთან, რაც ამ ნამუშევარს კიდევ უფრო მტკივნეულს ხდის
ალფრედ ჰიჩკოკი, „სუსპენსის ოსტატი“, ცნობილი იყო არა მხოლოდ თავისი საკულტო ფილმებით, არამედ ქერა ქალების მიმართ განსაკუთრებული გატაცებით. ეს გატაცება ხშირად რთულ, ზოგჯერ კი ტოქსიკურ ურთიერთობებში გადაიზარდა მის მსახიობებთან. სტატია იკვლევს ჰიჩკოკის ყველაზე ცნობილ ქერა მუზებს, მათ შორის კიმ ნოვაკს, ტიპი ჰედრენს და ქეროლ ლომბარდს, ხაზს უსვამს მათ როლს რეჟისორის შემოქმედებაში და იმ გამოწვევებს, რომლებსაც ისინი ჰოლივუდში შეხვდნენ.
ოსკარის დაჯილდოება მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული აღიარებაა გასართობ ინდუსტრიაში. მიუხედავად იმისა, რომ აკადემიის გადაწყვეტილებები ხანდახან კრიტიკას იმსახურებს, არსებობს არაერთი შემთხვევა, როდესაც საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის კატეგორიაში ჯილდო მართლაც უდავოდ გამორჩეულ შესრულებას ერგო. სტატიაში მიმოხილულია მსახიობები, რომელთა პერფორმანსებიც ისტორიაში ოქროს ასოებით ჩაიწერა და დღემდე აღფრთოვანებას იწვევს.
1970-იანი წლები ჰოლივუდში რევოლუციური პერიოდი იყო, რომელიც გამოირჩეოდა უხეში რეალიზმით, ავტორისეული ნარატივებითა და ცინიკური ტონით, რაც საზოგადოებრივ ტურბულენტობას ასახავდა. ამ ათწლეულმა ბლოკბასტერების ერა დაიწყო, კინოვარსკვლავები შექმნა და ჟანრები ექსპერიმენტული თხრობით განაახლა. ფილმებმა, როგორიცაა „ძაღლური ნაშუადღევი“, „ენი ჰოლი“ და „ყბები“, უდროო კლასიკად იქცნენ, შეისწავლეს რთული სოციალური საკითხები, ადამიანური ურთიერთობები და შიშის ბუნება, რითაც წარუშლელი კვალი დატოვეს კინოს ისტორიასა და პო
უოლტ დისნეის მიერ 1923 წელს დაარსებული კომპანია, „უნივერსალ სტუდიასთან“ პერსონაჟ ოსვალდ იღბლიანი კურდღლის დაკარგვის შემდეგ, მალევე გახდა ინოვაციისა და გლობალური აღიარების სინონიმი. ეს სტატია იკვლევს დისნეის სამ მთავარ ფილმს — „მძინარე მზეთუნახავი“, „ვინ ჩააყენა ხაფანგში როჯერ კურდღელი“ და „ბემბი“ — ასევე „პატარა ქალთევზას“, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს კომპანიის მემკვიდრეობა. აღწერილია მათი წარმოების სირთულეები, ფინანსური გამოწვევები, მხატვრული მიღწევები და ის, თუ როგორ დაძლია დისნეიმ „ბნელი ხანა“ და
1969 წელი ვესტერნის ჟანრის ისტორიაში გარდამტეხ და პიკურ წლად ითვლება, რომელმაც კინოს ისეთი საკულტო ფილმები შესძინა, როგორიცაა ჯონ უეინის ოსკაროსანი „ნამდვილი სიმამაცე“ და სემ პეკინპას რევიზიონისტული „ველური ბანდა“. სტატია იკვლევს, როგორ აღორძინდა ჟანრი ჯონ ფორდის „დილის ფოსტით“, როგორ მიაღწია მან ზენიტს 60-იანი წლების ბოლოს და რა გავლენა მოახდინეს 1969 წლის ფილმებმა ჰოლივუდური ვესტერნის მომავალზე, სანამ ჟანრი 70-იან წლებში დაკნინდებოდა.
ჯეისონ ვურჰისის საფირმო ჰოკეის ნიღაბი, რომელიც ფრენჩაიზის მესამე ფილმში გამოჩნდა, თავდაპირველად სხვა პერსონაჟის, შელის ატრიბუტი იყო. მისი ჩართვა შემთხვევით მოხდა, როდესაც გადამღები ჯგუფის წევრმა, „დეტროიტ რედ უინგსის“ გულშემატკივარმა, გადაწყვიტა თავისი პირადი ჰოკეის ნიღბის რეპლიკის გამოყენება. სტატია დეტალურად აღწერს ნიღბის წარმოშობას და მის მოულოდნელ კავშირს 80-იანი წლებისთვის რთულ მდგომარეობაში მყოფ ჰოკეის გუნდთან.
1970-იან წლებში კინემატოგრაფისტებს არაჩვეულებრივი თავისუფლება მიეცათ, რამაც მრავალი კლასიკური, თუმცა საკმაოდ მუქი და ინტენსიური ფილმის შექმნა განაპირობა, რომელთა მსგავსს დღეს აღარ იღებენ. სტატია იკვლევს ამ ეპოქის რამდენიმე ყველაზე პროვოკაციულ და საკამათო ნამუშევარს, რომლებიც მაყურებელს არაკომფორტულ თემებთან აიძულებდნენ შეჯახებას.
სტატია იკვლევს ამერიკული კინოს 1970-იანი წლების ოქროს ხანას, უარყოფს გავრცელებულ ნარატივს „გადარეული რეჟისორების“ შესახებ და წარმოაჩენს მათ ბრძოლას შემოქმედებითი ავტონომიისთვის სტუდიური სისტემის წინააღმდეგ. ავტორი აკავშირებს იმ დროის პირობებს (კონფლიქტები, კორუფცია, მონოლითური გართობა) დღევანდელობასთან და ვარაუდობს, რომ ეს ატმოსფერო ხელს უწყობს ახალი თაობის იკონოკლასტი კინორეჟისორების გაჩენას, რომლებსაც საკუთარი ნამუშევრების სრული კონტროლი სურთ, რასაც შონ ბეიკერის, რაიან კუგლერის, კრისტენ სტიუარ
გასული 100 წლის განმავლობაში მსოფლიომ უამრავი ცვლილება განიცადა, რამაც კინემატოგრაფიულ მიღწევებში მასიური ზრდა და მრავალფეროვნება გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ საუკეთესო ფილმების აბსოლუტურად სრულყოფილი სიის შედგენა თითქმის შეუძლებელია ადამიანური გემოვნების განსხვავების გამო, ეს სტატია წარმოგიდგენთ 20 ყველაზე მნიშვნელოვან და გავლენიან კინემატოგრაფიულ ნამუშევარს. განხილულია ანიმაციის შედევრი „აჩრდილწაღებულნი“, სტივენ სპილბერგის ბლოკბასტერი „ყბები“, ალფრედ ჰიჩკოკის თრილერი „უკანა ფანჯარა“ და რომ
ოსკარის ნომინანტების წლევანდელ ლანჩზე, რეჟისორებმა გილერმო დელ ტორომ და პოლ ტომას ანდერსონმა სტენლი კუბრიკის საკულტო ფილმის, „ნათების“ (The Shining), ფინალური კადრი გაიმეორეს, რომელშიც ჯეკ ნიკოლსონი ჩანს. დელ ტორომ დაადასტურა, რომ ეს განზრახული იყო. ამასთან, ცნობილი გახდა, რომ „ნათების“ ფინალური ფოტოს ნამდვილი წყარო, სადაც ნიკოლსონი 1921 წლის წვეულებაზეა გამოსახული, არის უფრო ძველი ფოტოს მონტაჟი, რომელიც კუბრიკმა Hulton-ის არქივიდან მოიპოვა და მასში ნიკოლსონის თავი ცნობილი მოცეკვავის, სანტოს კას
სტატია აანალიზებს ჯონ ვუს ჰოლივუდურ გარდამავალ პერიოდს და ფილმის „გატეხილი ისარი“ მნიშვნელობას რეჟისორის კარიერაში. მიუხედავად იმისა, რომ ვუს ჰონგ-კონგური ნამუშევრები მას მოქმედებითი ჟანრის ლეგენდად აქცევდა, მისი ჰოლივუდური დებიუტი „მძიმე სამიზნე“ წარუმატებელი აღმოჩნდა. „გატეხილი ისარი“ (1996) ჯონ ტრავოლტას მონაწილეობით იყო ვუს პირველი სალაროების ჰიტი აშშ-ში, რამაც მას საშუალება მისცა შემდგომში გადაეღო ისეთი წარმატებული ფილმები, როგორიცაა „პირისპირი“ და „შეუსრულებელი მისია II“. ფილმი განიხილება,
100 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, Disney პოპ-კულტურის ლანდშაფტის გიგანტად დგას, უამრავი საკულტო ფილმის შემქმნელი. ეს სტატია ყურადღებას ამახვილებს ნაკლებად ცნობილ, თუმცა განსაცვიფრებელ ნამუშევრებზე, როგორიცაა 'ტარზანი', 'ტრონი', 'დაბრუნება ოზში' და 'დრაკონის მკვლელი', რომლებიც შესაძლოა არ დგას 'ფიფქიასთან' ან 'მერი პოპინსთან' ერთ დონეზე, მაგრამ სრულად იმსახურებს აღიარებას თავიანთი ინოვაციური ანიმაციის, ძლიერი სიუჟეტის, ვიზუალური ეფექტებისა და უნიკალური სტილის გამო.
„ლა ჟეტე“ (La Jetée), ექსპერიმენტული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, რომელმაც „12 მაიმუნი“ (12 Monkeys) შთააგონა, გამოსვლიდან სამოცი წელზე მეტი ხნის შემდეგაც კი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მოყვარულთათვის აუცილებლად სანახავ ნამუშევრად რჩება. ის მნიშვნელოვანი ნამუშევარია დროის მარყუჟის ინოვაციური სიუჟეტითა და დროში გაუვალი ვიზუალური მხარით.
80-იანი წლების შუა პერიოდისთვის ვესტერნის ჟანრი კრიზისში იყო. ფილმი „Young Guns“ (1988), ახალგაზრდა ვარსკვლავებითა და MTV-ის ესთეტიკით, გახდა გარდამტეხი მომენტი, რომელმაც ჟანრი პოპ-კულტურის მეინსტრიმში დააბრუნა. ემილიო ესტევესის მიერ განსახიერებულმა ბილი ქიდმა ახალი, ქარიზმატული სახე შეიძინა, ფილმმა კი ვესტერნის მორალური ჩარჩოები განაახლა და მომავალ თაობებზე დიდი გავლენა მოახდინა.
ყოველი ფილმი თავისი დროის ანარეკლია, რომელიც თანამედროვე პოლიტიკასა და ღირებულებებს ასახავს. ამიტომ, დროის გასვლასთან ერთად, ზოგიერთ კლასიკურ ნამუშევარში სექსისტური ან რასისტული ელემენტები უფრო თვალსაჩინო ხდება. სტატია იკვლევს, თუ როგორ ვერ გაუძლო ზოგმა, ერთი შეხედვით, პროგრესულმა ფილმმაც კი დროის გამოცდას, მაგალითად, „საუზმე ტიფანისთან“ რასისტული გამოსახვის ან „ზულუს“ კოლონიალიზმის განდიდების გამო.
კვენტინ ტარანტინოს საკულტო ნამუშევარი, „მაკულატურა“ (Pulp Fiction), მარტში Netflix-ის პლატფორმას დატოვებს. ფილმმა, რომელიც ცნობილია არაწრფივი თხრობითა და უზარმაზარი კულტურული გავლენით, სამუდამოდ შეცვალა კინემატოგრაფიული ლანდშაფტი და გავლენა მოახდინა კინორეჟისორების მთელ თაობაზე. მისი გაქრობა პლატფორმაზე შედარებით ხანმოკლე ყოფნის დასასრულს ნიშნავს, რაც სავარაუდოდ, ლიცენზირების საკითხებითაა განპირობებული.
სტატია იკვლევს მსახიობ ლიზ შერიდანის, „საინფელდის“ ვარსკვლავის, ნაკლებად ცნობილ ადრეულ რომანს ჯეიმს დინთან. იგი აანალიზებს მათ ტრაგიკულ სიყვარულის ისტორიას, დინის ნაადრევ გარდაცვალებას და ასახავს, თუ როგორ შეცვალა ამან ორივეს ცხოვრება, ასევე ჰოლივუდის ისტორია. ასევე განიხილავს შერიდანის მემკვიდრეობას „საინფელდის“ მიღმა.
ფილმი "Rapid Fire" (1992) ბრენდონ ლის მონაწილეობით, ფილმი, რომელიც მას ვარსკვლავობის გზაზე უნდა დაეყენებინა. სტატია იკვლევს ამ მოქმედებითი ფილმის მნიშვნელობას ლის კარიერაში, მის სამსახიობო მონაცემებსა და საბრძოლო ხელოვნების ოსტატობას, რაც მემკვიდრეობით ერგო ლეგენდარული მამისგან, ბრიუს ლისგან. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად კრიტიკოსებმა ცივად მიიღეს, დროთა განმავლობაში "Rapid Fire"-მა საკულტო სტატუსი მოიპოვა. სტატია ასევე გულისტკივილით ეხება ლის ტრაგიკულ სიკვდილს "ყვავის" გადაღებებზე, რამაც
1980-იანი წლები ანიმესთვის მნიშვნელოვანი პერიოდი იყო, როდესაც შემქმნელები ახალ იდეებსა და მხატვრულ მიდგომებს იკვლევდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთმა ნამუშევარმა, როგორიცაა „აკირა“ და „დრაგონ ბოლი“, ფართო აღიარება მოიპოვა, მრავალი კრიტიკოსების მიერ მოწონებული ფილმი ფართო აუდიტორიამდე ვერ მივიდა შეზღუდული დისტრიბუციის, ნიშური მარკეტინგისა და „ბნელი“ შინაარსის გამო. ამ სტატიაში განხილულია ათი ასეთი კლასიკა, მათი ისტორიები, თემები და კულტურული მნიშვნელობა, რომლებმაც მოგვიანებით გავლენა მოახდინეს
„იურული პარკის“ ვეტერანმა, სემ ნილმა, გაიხსენა 1992 წელს ჰავაიზე ფილმის გადაღებების დროს ქარიშხალ ინიკის გადატანა. მან მოყვა, როგორ აღმოჩნდნენ მსახიობები და გადამღები ჯგუფი რეალური საფრთხის წინაშე, როდესაც ქარიშხალმა გადასაღები მოედანი გაანადგურა. ეს მოვლენა მოულოდნელად მსახიობების, მათ შორის ლორა დერნის, ჯეფ გოლდბლუმის და სტივენ სპილბერგის, დაახლოების მიზეზი გახდა. ნილი ამ გამოცდილებას ფილმის გადაღებებზე ყველაზე დიდ რეალურ საფრთხედ მიიჩნევს.
ფილმი „ბინძური გარიგება“ (1986), არნოლდ შვარცენეგერის მონაწილეობით, სალაროებში ჩავარდა და კრიტიკოსების მოწონებაც ვერ დაიმსახურა, თუმცა მან მსახიობის კარიერაში უჩვეულო ეტაპი აღნიშნა, რადგან ის ცდილობდა თავისი იმიჯის დივერსიფიკაციას. ამ წარუმატებლობის მიუხედავად, მან ირიბად გადამწყვეტი როლი ითამაშა „ტოტალური გახსენების“ (Total Recall) შექმნაში, რომელიც შვარცენეგერის ერთ-ერთი შემდგომი დიდი ჰიტი გახდა. ფილმი ახლა უფასოდ არის ხელმისაწვდომი Tubi-ზე.
ეს სტატია აანალიზებს ფილმს „შეუძლებელი მისია – საბოლოო ანგარიშსწორება“, რომელიც ცენტრალურ კონფლიქტად გვთავაზობს ადამიანის ფიზიკურ ბრძოლას საშიში ხელოვნური ინტელექტის, „არსების“ წინააღმდეგ. ტომ განინგი აქებს ფილმს პრაქტიკული ტრიუკებისა და ადამიანის სხეულის გამძლეობის აღნიშვნისთვის, რაც კონტრასტში მოდის გადაჭარბებული CGI-ის ხელოვნურობასთან. ავტორი ასევე უკავშირებს ფილმს კინოს ისტორიულ ფესვებს, კერძოდ, ფიზიკური მოძრაობის აღბეჭდვასა და იმ მოქმედებითი ნარატივების ტრადიციას, სადაც „მაკგაფინი“ (MacGuff
პარიზის მახლობლად მდებარე Éclair-ის სტუდიები, რომელიც ოდესღაც კინოინდუსტრიის გული იყო და ცნობილ რეჟისორებს, როგორებიც არიან რობერტ ალტმანი, ჟან რენუარი და ლუის ბუნუელი, მასპინძლობდა, ციფრული რევოლუციის შედეგად გაკოტრდა. თუმცა, დღეს, ამ ისტორიულ ადგილას, ახალი მშენებლობა მიმდინარეობს, სადაც L'Abominable – ხელოვანების მიერ მართული კინოლაბორატორია – განთავსდება. „ნავირ არგოს“ სახელით ცნობილი ეს ცენტრი მიზნად ისახავს ფოტოქიმიური კინოს პოტენციალის აღდგენას, ძველი ტექნიკის შენარჩუნებას და ახალი თაობებ
ცნობილი კინორესტავრატორი როს ლიპმანი თავის ახალ ესეების კრებულში „არქივის არამუდმივობის პროექტი“ (The Archival Impermanence Project) კინორესტავრაციის რთულ პროცესებსა და გამოწვევებს იკვლევს. წიგნი ფარდას ხდის ამ სფეროს საიდუმლოებებს, კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ავთენტურობის ტრადიციულ ცნებებს და ამტკიცებს, რომ რესტავრაცია არის სუბიექტური, ინტერპრეტაციული ხელოვნება, რომელიც რეჟისორის თავდაპირველი ხედვით უნდა ხელმძღვანელობდეს, ნაცვლად ობიექტური რეკონსტრუქციისა.
GOM.GE Telegram
Telegram-ში გაწევრიანდი
GOM.GE Facebook
Facebook გვერდი