ტომ განინგის მიერ, 2025 წლის 30 მაისი ეს სტატია გამოქვეყნდა „ფილმ ქომენთ ლეთერის“ 2025 წლის 28 მაისის გამოცემაში, ჩვენს უფასო ყოველკვირეულ ბიულეტენში, რომელიც წარმოგიდგენთ ორიგინალურ კინოკრიტიკასა და სტატიებს. ბიულეტენის მისაღებად დარეგისტრირდით აქ. შეუძლებელი მისია – საბოლოო ანგარიშსწორება (კრისტოფერ მაკკუარი, 2025) „ჩვენ ახლა „არსების“ რეალობაში ვართ.“ ეს არის გაფრთხილება, რომელიც რამდენჯერმე ჟღერს „შეუძლებელი მისიის“ სერიის უახლეს ნაწილში, „საბოლოო ანგარიშსწორება“. ბოროტმა ხელოვნური ინტელექტის პროგრამამ, „არსებამ“ (Entity), ხელში ჩაიგდო გლობალური კიბერ-ქსელები (მათ შორის ბირთვული იარაღის გაშვების სისტემები) და საფრთხეს უქმნის მთელი კაცობრიობის არსებობას. ეს საფრთხე ეხმიანება თანამედროვე ექსპერტებისა და წინასწარმეტყველების რიტორიკას, რომლებიც გლოვობენ ადამიანის კრეატიულობის გაქრობას, რადგან ხელოვნური ინტელექტი მზადაა შექმნას ყველაფერი, სტუდენტური საკურსო ნაშრომებიდან კინოს სცენარებამდე – და შესაძლოა, ბირთვული კოდებიც კი. ამის საპირისპიროდ, „საბოლოო ანგარიშსწორება“ აღნიშნავს ადამიანის სხეულის შეუპოვრობასა და ძალას ტექნოლოგიასთან ბრძოლაში. ფილმების ფრენჩაიზის პირველ ნაწილში, „შეუძლებელი მისია“ (1996), ტომ კრუზი, ეთან ჰანტის როლში, თავდაყირა ეკიდა საჰაერო სადინარიდან მაქსიმალური უსაფრთხოების სარდაფში, როცა მონაცემების ფლოპი დისკზე გადატანას ცდილობდა. მას აბსოლუტური სიჩუმე უნდა შეენარჩუნებინა, გრავიტაციას შეწინააღმდეგებოდა და სხეულის ფუნქციები ეკონტროლებინა (ცემინებასა და ოფლის წვეთებს შეეძლო მისი მისიის საფრთხეში ჩაგდება). ეს სცენა მიმზიდველი, თუნდაც მომხიბვლელი იყო. მაგრამ კიდევ ერთი სიკვდილის მიჯნის ეპიზოდი მოგვიანებით ფილმში, რომელშიც კრუზი ეკიდება მატარებელს, რომელიც გვირაბში მიქრის და მის მდევარ ვერტმფრენს ცეცხლოვან განადგურებამდე მიჰყავს, ჩემთვის საკმაოდ უინტერესო აღმოჩნდა. მაშინ CGI ჯერ კიდევ ადრეულ განვითარებაში იყო და აფეთქებული ვერტმფრენი, მბრუნავი პირებით ეთანის ყელთან, უბრალოდ კიდევ ერთ სურათს გადმოგვცემდა – და არცთუ ისე დამაჯერებელს. დისკის ქურდობის სცენა, მეორე მხრივ, ნათლად იხსენებდა ფიზიკური ძალისხმევისა და კონცენტრაციის გამოცდილებას, რომელთანაც მაყურებელს შეეძლო იდენტიფიცირება, თუნდაც მათ არასოდეს ეკიდათ თავდაყირა სარდაფში და არ რისკავდნენ საბედისწერო აღმოჩენას. „საბოლოო ანგარიშსწორების“ მასშტაბური სცენები – კრუზი ერთი ვინტაჟური ბიპლანიდან მეორეზე ხტება, მაღალი სიჩქარისა და სიმაღლის მიუხედავად; ის ეჭიდება საყრდენებს და ფრთაზე ადის, რათა კაბინაში მოხვდეს, ბოროტმოქმედს დაუპირისპირდეს და ხელში ჩაიგდოს მოწყობილობა, რომელიც „არსებას“ გაანადგურებს. მსახიობის სხეულზე, მის სახესა და თმაზე, რომელიც სიჩქარითა და ჰაერის წნევით არის დაჭიმული, უზარმაზარი კუნთოვანი ძალა და გამძლეობა ჩანს. „შეუძლებელი მისიის“ ბოლო ფილმები დრამატულ მოქმედებას იმ ფიზიკურ რეალობაში ფუძნებს, რაც მაყურებლის კუნთებს ჭიმავს ან კანზე ბატიფეხურს აყრის. გამოსახულების, ერთი შეხედვით, უსასრულო მანიპულაცია, რომელსაც CGI შესაძლებელს ხდის, ამ კადრებში ადგილს უთმობს სხეულებრივი რეალობის შეგრძნებას. თავიდანვე, კინო ადამიანის სხეულის მოძრაობასთან კავშირს ეძებდა. ყოველივე ამის შემდეგ, მოძრავი გამოსახულების ტექნოლოგია ეტიენ-ჟულ მარემ და ედვერდ მაიბრიჯმა მე-19 საუკუნის ბოლოს გამოიგონეს, რათა ჩაეწერათ ადამიანებისა და ცხოველების ფიზიოლოგია მოძრაობაში. შემდგომი ფილმები ერთგული დარჩნენ თავიანთი წარმოშობისა, ფიზიკური მოქმედების აღბეჭდვის თვალსაზრისით. დუგლას ფერბენქსის აკრობატული ტრიუკები და ჰაროლდ ლოიდის ან ბასტერ კიტონის თავბრუდამხვევი კომედია მუნჯ კინოში, ახალი ტექნოლოგია ფიზიკურ ოსტატობასთან გააერთიანა. კინოს ახალ ხელოვნებას არა მხოლოდ მოთხრობები უნდა ეთქვა, არამედ მაყურებლისთვის ღრმა განცდა უნდა გაეღვიძებინა სხეულსა და კუნთოვან ბოჭკოებში. მსახიობ-პროდიუსერმა კრუზმა და სცენარისტ-რეჟისორმა კრისტოფერ მაკკუარიმ (რომელმაც „შეუძლებელი მისიის“ ბოლო ოთხი ნაწილი გადაიღო, 2015 წლის „განდგომილი ერის“ ჩათვლით) იციან, რომ ამ ტრადიციას ეკუთვნიან. კრუზმა დაარწმუნა მაკკუარი, რომ ფრენის დროს თვითმფრინავის ფრთაზე რეალურად გაევლო, „რათა თავად ეგრძნო, როგორია ეს ენერგია“. ის, რომ ვარსკვლავმა ეს გაბედა, იხსენებს ბრიტანელი მხატვრის ჯ.მ.ვ. ტერნერის გადაწყვეტილებას, სწრაფად მოძრავი მატარებლიდან გადახრილიყო და „წვიმის, ორთქლისა და სიჩქარის“ ახალ გამოცდილებას პირისპირ შეხვედროდა, სანამ ამავე სახელწოდების თავის რევოლუციურ 1844 წლის ნახატზე დაიწყებდა მუშაობას. კრუზი და მაკკუარი ხშირად იმეორებენ ჰოლივუდის მანტრას, რომ ფილმში ყველაფერი „სიუჟეტს“ უნდა ემსახურებოდეს. მაგრამ რა როლს თამაშობს სიუჟეტი სამოქმედო ჟანრში? 1910-იან წლებში გამოჩენილმა სერიულმა ფილმებმა თავიანთი ცნობილი „კლდის კიდეზე ჩამოკიდებული“ ეპიზოდებით მუდმივი მოდელი შექმნეს. პერლ უაიტმა, „პოლინის საფრთხეების“ (1914) ვარსკვლავმა, სერიალის სიუჟეტური ხაზი აღწერა, როგორც იმის დევნა, რასაც ის „weenie“-ს უწოდებდა, ობიექტი, რომელიც მოქმედებას უწყობს ხელს; ალფრედ ჰიჩკოკმა იმავე რამეს „მაკგაფინი“ (MacGuffin) უწოდა. „შეუძლებელი მისია – საბოლოო ანგარიშსწორების“ „weenie“ შესაძლოა ცოტა რთული იყოს (ძვირფასი ქვებით მოჭედილი გასაღებების წყვილი, რომელიც ერთმანეთს უნდა მოერგოს და მოწყობილობაში, სახელწოდებით „პოდკოვა“, ჩაიდოს, რათა შეიქმნას „შხამიანი აბი“, რომელიც „არსებას“ გაანადგურებს), მაგრამ ეს ყველაფერი ერთსა და იმავეს ნიშნავს. როგორც ჰიჩკოკს, ასევე პერლ უაიტს ესმოდათ, რომ „weenie“ არსებობს მხოლოდ მოქმედების გასააქტიურებლად; მას თავისთავად არ აქვს ინტერესი. რა თქმა უნდა, მოქმედების სტიმულირება უმნიშვნელოვანესია – მაგრამ ძირითადად იმიტომ, რომ ის აამოქმედებს სპექტაკლური მოვლენების სერიას...