სამხრეთ აფრიკელი დუეტი ჯეისონ ჯეიკობსი და დევონ დელმარი ასრულებენ თავიანთი სადებიუტო ფილმის, „კარისა“-ს დაპირებას, ჩრდილოეთ კეიპის ისტორიით დამძიმებული საზოგადოების მოკლე, მაგრამ სიღრმისეული პორტრეტით. გაი ლოჯი კინოკრიტიკოსი სამხრეთ აფრიკის კამისბერგის მთიან რეგიონში, ოდნავ ნისლიან დილას, 79 წლის თხის მწყემსი ჰეტი (ჰეტი ფარმერი) უყურებს თავის ფარას, როგორ კოჭლობითა და ბალახის ძოვებით მიუყვებიან უხეშ, ხაკისფერ პეიზაჟს და პირველად დაფიქრდება, ხომ არ ფიქრობენ ისინი მასზე. არის თუ არა ის მათთვის დედა, თუ ყოვლისშემძლე მმართველი? ის არ არის მიდრეკილი სენტიმენტალობისკენ ან ანთროპომორფიზმისკენ და საკმარისზე მეტი შვილი ჰყავდა ხანგრძლივი, მძიმე ცხოვრების განმავლობაში. მაგრამ პოეზია ფერადდება პრაგმატიზმში თხრობაში, რომელიც მთელ ფილმს „ვარიაციები თემაზე“ გასდევს. თანარეჟისორ ჯეისონ ჯეიკობსის მიერ დამახასიათებელი აფრიკაანსის დიალექტით, მელოდიურად წაკითხული, ის სხვადასხვა პერსონაჟის შინაგან დიალოგებში იძირება ხარკამსის ახლო სოფლის სამეზობლოში, უმარტივეს ცხოვრებაში ფილოსოფიური არსის დანახვით. წლევანდელ როტერდამის ფესტივალზე „ვეფხვის კონკურსის“ მთავარი პრიზის ღირსეული გამარჯვებული, „ვარიაციები თემაზე“ თავადაც მოჩვენებითად მოკრძალებული ნამუშევარია, რომელიც ძლივს აღწევს მხატვრული ფილმის ხანგრძლივობას, როცა ის აღბეჭდავს გარემოს შრიალა დეტალებსა და ჰეტის პატარა, გაჭირვებული სოფლის უმეტესი დღეების ნელ ტემპს. მაგრამ ამ ელეგიურ, ჩაისფერი ანაბეჭდს პოლიტიკური და ისტორიული დატვირთვა აქვს, რადგან რეჟისორები ჯეიკობსი და დევონ დელმარი იკვლევენ, თუ როგორ ჩამოაყალიბა ათწლეულების დაგროვილმა რასობრივმა დისკრიმინაციამ და სამთავრობო უგულებელყოფამ ჰეტისა და მრავალი სხვის თვითკმარი რუტინა. ეს არის ღირსეული, შედარებით რადიკალური გაგრძელება დუეტის შესანიშნავი, ვენეციაში პრემიერირებული 2024 წლის დებიუტის, „კარისა“-ს, კიდევ ერთი პორტრეტი კეიპის მარგინალიზებული საზოგადოებისა, რომელთა მსგავსებიც იშვიათად არიან წარმოდგენილი სამხრეთ აფრიკულ კინოში. მიუხედავად იმისა, რომ იმ ფილმმა ვერ მიიღო მისთვის სასურველი ფესტივალის ჩვენება ან არტჰაუსის დისტრიბუცია, იმედია, როტერდამის გამარჯვება ხელს შეუწყობს ჯეიკობსისა და დელმარის მტკიცედ დამკვიდრებას მსოფლიო კინოს რუკაზე – როგორც ამაყად რეგიონალური კინორეჟისორების ლირიკული მგრძნობელობით, რომლებიც გვერდით უდგანან სამხრეთ აფრიკელ კოლეგა ავტორ ლემოჰანგ ჯერემაია მოსესეს. მაგრამ მათ ნამუშევრებს თბილი, დაკვირვებული, ლიტერატურული ხარისხიც ახასიათებს, სიყვარულით ყურადღებიანი ენისა და ადგილობრივი წეს-ჩვეულებების მიმართ, დიდი ხნის წინ გაუჩინარებული მთხრობელების, როგორიცაა ჰერმან ჩარლზ ბოსმანი და ეჟენ მარე, სულისკვეთებით. საწყისი ტიტრების თანახმად, ჯეიკობსისა და დელმარის რბილად მიმდინარე სცენარი „რეალურ ისტორიებზეა დაფუძნებული“, თუმცა ნამუშევრის ტონი თავისუფლად ირევა უცნაურ ახირებულობასა და დოკუმენტური სტილის პორტრეტულობას შორის – ეს უკანასკნელი შთაბეჭდილება გაძლიერებულია ცოცხალი არაპროფესიონალების საკვანძო როლებში ჩართვით. „კარისა“-დან ზოგიერთი სახე ისევ ჩნდება, მათ შორის იმ ფილმის ყურადღების მიმპყრობელი გლადვინ ვან ნიკერკი, რომელიც აქ სოფლის ფუჭ პარიკმახერად გვევლინება. მაგრამ ფილმი ეკუთვნის ფარმერს, ჯეიკობსის საკუთარ ბებიას, რომელიც ჰეტის ანიჭებს გარეგნობისა და სულის უბრალო სიმტკიცეს, რათა დაუპირისპირდეს მისი პიროვნების მზარდ, მოკვნესე სისუსტეს, და მტკიცე, ვიწრო მზერას, რომელიც ხანდახან თითქოს დროში ხედავს. რამდენიმე წელია დაქვრივებულ ჰეტის საზეიმოდ შეაყვარდა განმარტოებული ცხოვრება, თუმცა მისი შვილები – რომლებიც დიდი ხანია უფრო დიდ ქალაქებში წავიდნენ, თვლიან, რომ დროა ის მათთან ერთად იცხოვროს. ხარკამსის დატოვება, სადაც ჰეტი მთელი ცხოვრება ცხოვრობდა, ნიშნავს სხვადასხვა აჩრდილების დატოვებას, რომლებიც წლების განმავლობაში მის კომპანიას ქმნიდნენ – ყველაზე აღსანიშნავია მისი მამა პეტრუსი, რომელიც სოფელში დასახლდა მეორე მსოფლიო ომში საზღვარგარეთ ოთხი წლის ბრძოლის შემდეგ, მისი ცხოვრების დრო, რომელზეც ის არასოდეს ლაპარაკობდა. პროლოგი, რომელსაც თან ახლავს ამაღელვებელი საარქივო კადრები, ეხება სამხრეთ აფრიკის მთავრობის უსამართლო მოპყრობას შავკანიანი ჯარისკაცების, როგორიცაა პეტრუსი – რომლის სამსახურისთვის სახელმწიფოს ჯილდო დაბრუნებისთანავე იყო ველოსიპედი და წყვილი ჩექმა, მაშინ როცა მისი თეთრკანიანი კოლეგები სახლში მიწითა და პირუტყვით დახვდნენ. რვა ათწლეულის შემდეგ, ჰეტი კვლავ გრძნობს ამ შეურაცხყოფის სოციალურ და ეკონომიკურ გავლენას და პირველია, ვინც დარეგისტრირდება, როცა გაიგებს მთავრობის რეპარაციების სქემის შესახებ, რომელიც დაგვიანებულ კომპენსაციას ჰპირდება შავკანიანი ვეტერანების შთამომავლებს – თუმცა მხოლოდ ქაღალდების ლაბირინთისა და მისი მხრიდან ადმინისტრაციული გადასახადის შემდეგ. აშკარა თაღლითობა, რომელმაც მოატყუა ჰეტი და მისი რამდენიმე მეზობელი, რომლებიც ახლა ამაოდ ელოდებიან ანაზღაურებას, რომელიც არასოდეს მოვა. მიუხედავად ამისა, ჰეტი შეჩვეულია განუსაზღვრელი ვადით უკეთესი დღეების მოლოდინს, რომლებიც შეიძლება მოვიდეს ან არ მოვიდეს, და მისი 80 წლის დაბადების დღის მოახლოებასთან ერთად, ის ნაკლებ ტანჯვას განიცდის, რადგან აფასებს ცხოვრებას, რომელიც კვლავ სავსეა პატარა, ცოცხალი ნივთებით. მათ შორისაა მისი თხები (რომელთა ზარების რეკვა უზრუნველყოფს თითქმის მუდმივ საუნდტრეკს მიკაილა ელისა სმიტის ელეგანტური, თავშეკავებული საფორტეპიანო თემების ფონზე) და მისი კატები, შვილიშვილების განუსაზღვრელი რაოდენობა და ადგილობრივი ფლორა და ფაუნა, რომლებსაც ის ჩუმად ესალმება ყოველდღიური ხეტიალისას. ჯეიკობსის თხრობა, ლამაზად და ხშირად მახვილგონივრულად დაწერილი, გამოხატავს ამ ცნობიერებას ყოველგვარი დაკისრების გარეშე